ECLI:NL:RBGEL:2026:5194

RECHTBANK GELDERLAND

Zittingsplaats Arnhem

Bestuursrecht

zaaknummer: ARN 24/7054uitspraak van de enkelvoudige kamer

in de zaak tussen
[eiseres], uit [plaats], eiseres

(gemachtigde: mr. M.I. Bal),

en

VGZ Zorgkantoor B.V., het zorgkantoor

(gemachtigde: mr. A. Gohari).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de aanvraag van eiseres voor een persoonsgebonden budget (pgb) op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz). Eiseres is het niet eens met de afwijzing van de aanvraag. Zij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de aanvraag.

1.1.. De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep ongegrond is. Eiseres krijgt daarom geen gelijk. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

Procesverloop

2. Eiseres heeft een aanvraag ingediend voor een pgb. Het zorgkantoor heeft deze aanvraag met het besluit van 2 mei 2024 afgewezen. Met het bestreden besluit van 3 september 2024 is het bezwaar van eiseres ongegrond verklaard.

2.1.. Eiseres heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.

2.2.. Het zorgkantoor heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.

2.3.. De rechtbank heeft het beroep op 8 juni 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: de gemachtigde van eiseres en de gemachtigde van het zorgkantoor.

Beoordeling door de rechtbank

De feiten

3. Eiseres heeft in oktober 2015 een herseninfarct gehad. Aan eiseres is een pgb op grond van de Wlz toegekend. Met de beëindigingsbeschikking 24 april 2017 is dit pgb per 1 mei 2017 beëindigd, omdat er geen gewaarborgde hulp was. Eiseres heeft bezwaar gemaakt tegen dit besluit. Ook heeft eiseres een nieuwe aanvraag ingediend voor een pgb op grond van de Wlz. Die aanvraag is afgewezen met het besluit van 26 juli 2017. Eiseres heeft (ook) bezwaar gemaakt tegen dit besluit. Met het besluit op bezwaar van 17 oktober 2017 is het bezwaar tegen het beëindigingsbesluit niet-ontvankelijk verklaard en tegen het afwijzingsbesluit ongegrond verklaard.

3.1.. Eiseres heeft op 30 maart 2023 opnieuw een pgb aangevraagd. Met het besluit van 19 mei 2023 is de aanvraag van eiseres om een pgb afgewezen. Met het besluit van 23 november 2023 is het bezwaar daartegen ongegrond verklaard.

3.2.. Eiseres heeft op 1 februari 2024 opnieuw een pgb aangevraagd.

Totstandkoming van het (bestreden) besluit

4. Met het besluit van 2 mei 2024 is de aanvraag voor een pgb afgewezen, omdat eiseres eerder niet heeft voldaan aan de verplichtingen van een pgb.

4.1..

Met het besluit van 3 september 2024 is het bezwaar van eiseres ongegrond verklaard. Daaraan heeft het zorgkantoor het volgende ten grondslag gelegd. Op grond van artikel 3.3.3, vijfde lid, aanhef en onder a, van de Wlz wordt een aanvraag in ieder geval geweigerd, indien de verzekerde zich bij de eerdere verstrekking van een pgb niet heeft gehouden aan de opgelegde verplichtingen. Hier kan alleen een uitzondering op worden gemaakt indien zorg in natura (ZIN) absoluut niet mogelijk is voor betrokkene. Dit dient met objectief medische stukken te worden onderbouwd.

Omdat sprake is van een gebonden bevoegdheid uit een wet in formele zin, staat het toetsingsverbod in de weg aan toetsing aan het evenredigheidsbeginsel. Van bijzondere omstandigheden die door de wetgever niet zijn verdisconteerd in de afweging, is niet gebleken. Uit de verklaring van de huisarts volgt niet zonder meer dat eiseres (slechts) beperkt in haar zorgbehoefte kan worden voorzien, indien zij niet wordt verzorgd door een bekende. In de brief staat namelijk alleen dat eiseres sterke behoefte heeft aan een vaste huisarts en verzorgenden. Die vaste verzorgenden kunnen ook worden geleverd via ZIN. Eiseres heeft onvoldoende aannemelijk gemaakt dat het onmogelijk is om zorg via ZIN te ontvangen.

Wat vindt eiseres?

5. Eiseres heeft – kort gezegd – aangevoerd dat er wel sprake is van bijzondere omstandigheden, waardoor moet worden afgeweken van de bevoegdheid in artikel 3.3.3, vijfde lid, aanhef en onder a, van de Wlz. De belangenafweging van het zorgkantoor is onzorgvuldig geweest. De (medische) situatie van eiseres is sinds 2017 veranderd. Haar partner is in 2023 overleden. Zij is inmiddels 86 jaar oud en ervaart wantrouwen en angst jegens onbekenden. Haar zorgbehoefte neemt toe met de tijd. Zij weigert (daarom) zorg van vreemden te accepteren. De huisarts onderschrijft dit. ZIN kan daarom niet in de zorgbehoefte van eiseres voorzien. Verder is niet meegewogen dat er nu sprake is van een andere zorgverlener en gewaarborgde hulp.

Is ZIN (g)een mogelijkheid?

6. Het pgb wordt in ieder geval geweigerd als de verzekerde zich bij de eerdere verstrekking van een persoonsgebonden budget niet heeft gehouden aan de opgelegde verplichtingen. Dit is dwingend bepaald in artikel 3.3.3, vijfde lid, aanhef en onder a, van de Wlz, een bepaling van formele wetgeving.

6.1.. Eiseres heeft niet bestreden dat zij zich eerder niet aan de verplichtingen verbonden aan een pgb en volgend uit de Wlz heeft gehouden. Het zorgkantoor was daarom in beginsel gehouden om de aanvraag af te wijzen.

6.2.. Eiseres heeft – kortgezegd – aangevoerd dat zij geen zorg van vreemden accepteert. ZIN kan daarom niet in de zorgbehoefte van eiseres voorzien. Ter onderbouwing van haar standpunt wijst eiseres naar een brief van de huisarts.

6.3.. Wat eiseres heeft aangevoerd komt er in de kern op neer dat het zorgkantoor ten onrechte geen aanleiding heeft gezien voor contra legem-toepassing van het evenredigheidsbeginsel. Volgens vaste rechtspraak verzet het toetsingsverbod van artikel 120 van de Grondwet zich tegen toetsing van een formeel wettelijke bepaling aan algemene rechtsbeginselen, tenzij sprake is van bijzondere omstandigheden die niet of niet ten volle zijn verdisconteerd in de afweging van de wetgever en die leiden tot gevolgen die niet overeenkomen met wat de wetgever kan hebben bedoeld of voorzien. Als dit het geval is, kan de rechter een wettelijke bepaling als 3.3.3, vijfde lid, aanhef en onder a, van de Wlz buiten toepassing laten. Hiervoor is wel vereist dat de door eiseres gestelde bijzondere omstandigheden meebrengen, dat toepassing van de wettelijke bepaling zozeer in strijd is met het evenredigheidsbeginsel dat die toepassing achterwege moet blijven. Zulke bijzondere omstandigheden kunnen slechts bij hoge uitzondering worden aangenomen. Zo’n uitzondering doet zich hier niet voor. Daarvoor is het volgende van belang.

6.4.. Er kan aanleiding bestaan om artikel 3.3.3, vijfde lid, aanhef en onder a, van de Wlz buiten toepassing te laten, indien objectief kan worden vastgesteld dat ZIN vanwege het ziektebeeld geen mogelijkheid is en betrokkene daarom bij weigering van een pgb geen passende zorg meer kan krijgen.Uit de door eiseres overgelegde brief van 8 december 2023 van de huisarts blijkt enkel dat eiseres sterke behoefte aan een vaste huisarts en verzorgenden heeft. Uit de brief blijkt dus niet dat anderen dan bekenden van eiseres de benodigde zorg niet zouden kunnen leveren. Eiseres heeft niet aannemelijk gemaakt dat met ZIN niet in haar zorgbehoefte kan worden voorzien. Er bestaat naar het oordeel van de rechtbank daarom geen aanleiding voor een contra legem-toepassing van het evenredigheidsbeginsel.

Conclusie en gevolgen

7. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat het bestreden besluit in stand blijft en eiseres geen pgb krijgt. Eiseres krijgt het griffierecht niet terug. Zij krijgt ook geen vergoeding van haar proceskosten.

Beslissing

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. D.J. Post, rechter, in aanwezigheid van

mr. C.G.A.J. van der Wielen, griffier.

Uitgesproken in het openbaar op

griffier

rechter

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Centrale Raad van Beroep waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden.

Digitaal hoger beroep instellen kan via “Formulieren en inloggen” op www.rechtspraak.nl. Hoger beroep instellen kan eventueel ook nog steeds door verzending van een brief aan de Centrale Raad van Beroep, Postbus 16002, 3500 DA Utrecht.

Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Centrale Raad van Beroep vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

Zie de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep van 3 juli 2025, ECLI:NL:CRVB:2025:1005.