[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"decision-ecli-de-neuris-kore310942024":3,"decision-more-ecli-de-neuris-kore310942024":18},{"id":4,"ecli":5,"caseNumber":6,"courtId":7,"courtName":8,"courtSlug":9,"decisionDate":10,"fullText":11,"language":12,"source":13,"sourceUrl":14,"summary":15,"slug":16,"metadata":17},"10917","ECLI:DE:NEURIS:KORE310942024","X ZR 125\u002F22",46,"Bundesgerichtshof","bundesgerichtshof","2024-11-05T00:00:00.000Z","#  Europäisches Patent im Bereich der Mobilfunktechnologie: Patentfähigkeit - LP-Filterparameter-Umwandlung \n\n## Leitsatz\n\nLP-Filterparameter-Umwandlung\n\n1\\. Bei der Suche nach Lösungen für ein bestimmtes technisches Problem im Bereich des Mobilfunks besteht grundsätzlich Anlass, Vorschläge aus dem Umfeld von Standardisierungsgruppen als Ausgangspunkt für weitergehende Überlegungen oder als Quelle zum Auffinden möglicher Lösungsansätze in Betracht zu ziehen. Dies gilt jedenfalls für solche Dokumente, die auf den in der Fachwelt bekannten Wegen der Öffentlichkeit zugänglich gemacht worden sind.86\n\n2\\. Ein großer zeitlicher Abstand kann im Einzelfall gegen die Kombination von zwei Dokumenten sprechen, insbesondere dann, wenn sie auf unterschiedlichen technischen Ansätzen beruhen. Auch bei der Entwicklung neuer Standards liegt die Heranziehung älterer Dokumente jedoch nahe, wenn diese einen Lösungsansatz enthalten, der erkennbar auch im Umfeld der neueren Veröffentlichung eingesetzt werden kann.105\n\n3\\. Der Umstand, dass eine bestimmte Vorgehensweise zum Fachwissen gehört, legt deren Anwendung im Kontext einer im Stand der Technik aufgeworfenen neuen Fragestellung nicht ohne weiteres nahe.110\n\n## Tenor\n\nAuf die Berufung der Beklagten wird das Urteil des 4. Senats (Nichtigkeitssenats) des Bundespatentgerichts vom 2. August 2022 abgeändert.\n\nDas europäische Patent 3 132 443 wird mit Wirkung für die Bundesrepublik Deutschland im Umfang der Patentansprüche 1 bis 4, der Patentansprüche 7 bis 9, soweit diese auf die Ansprüche 1 bis 4 zurückbezogen sind, und der Patentansprüche 10 bis 17 dadurch teilweise für nichtig erklärt, dass diese Patentansprüche die nachfolgende Fassung erhalten:\n\n1\\. A method implemented in a CELP-based sound signal encoder or a CELP-based sound signal decoder for converting, when the encoder or the decoder switches from a first frame with a sound signal sampling rate S1 to a second frame with a sound signal sampling rate S2, linear predictive (LP) filter parameters of the first frame from the sound signal sampling rate S1 to the sound signal sampling rate S2, the method being characterised by:\n\ncomputing, at the sampling rate S1, a power spectrum of a LP synthesis filter using the LP filter parameters of the first frame;\n\nmodifying the power spectrum of the LP synthesis filter to convert it from the sampling rate S1 to the sampling rate S2;\n\ninverse transforming the modified power spectrum of the LP synthesis filter to determine autocorrelations of the LP synthesis filter at the sampling rate S2; and\n\nusing the autocorrelations to compute the LP filter parameters at the sampling rate S2.\n\n2\\. A method as recited in claim 1, wherein modifying the power spectrum of the LP synthesis filter to convert it from the sampling rate S1 to the sampling rate S2 comprises:\n\nif S1 is less than S2, extending the power spectrum of the LP synthesis filter based on a ratio between S1 and S2;\n\nif S1 is larger than S2, truncating the power spectrum of the LP synthesis filter based on the ratio between S1 and S2.\n\n(Anspruch 3 entfällt)\n\n4\\. A method as recited in claim 1, comprising, when implemented in a sound signal encoder, computing LP filter parameters in each subframe of a current frame by interpolating LP filter parameters of the current frame at the sampling rate S2 with LP filter parameters of a past frame converted from the sampling rate S1 to the sampling rate S2.\n\n7\\. A method as recited in any one of claims 1, 2, or 4, comprising:\n\ncomputing the power spectrum of the LP synthesis filter at K samples;\n\nextending the power spectrum of the LP synthesis filter to K(S2\u002FS1) samples when the sampling rate S1 is less than the sampling rate S2; and\n\ntruncating the power spectrum of the LP synthesis filter to K(S2\u002FS1) samples when the sampling rate S1 is greater than the sampling rate S2.\n\n8\\. A method as recited in any one of claims 1, 2, 4, or 7, comprising computing the power spectrum of the LP synthesis filter as an energy of a frequency response of the LP synthesis filter.\n\n9\\. A method as recited in claim 1, comprising, when implemented in a sound signal decoder, computing LP filter parameters in each subframe of a new frame by interpolating LP filter parameters of a current frame at the sampling rate S2 with LP filter parameters of a past frame converted from the sampling rate S1 to the sampling rate S2.\n\n10\\. A device for use in a CELP-based sound signal encoder or a CELP-based sound signal decoder for converting, when the encoder or the decoder switches from a first frame with a sound signal sampling rate S1 to a second frame with a sound signal sampling rate S2, linear predictive (LP) filter parameters of the first frame from the sound signal sampling rate S1 to the sound signal sampling rate S2, the device being characterised in that it comprises:\n\na processor configured to:\n\ncompute, at the sampling rate S1, a power spectrum of a LP synthesis filter using the LP filter parameters of the first frame,\n\nmodify the power spectrum of the LP synthesis filter to convert it from the sampling rate S1 to the sampling rate S2,\n\ninverse transform the modified power spectrum of the LP synthesis filter to determine autocorrelations of the LP synthesis filter at the sampling rate S2, and\n\nuse the autocorrelations to compute the LP filter parameters at the sampling rate S2.\n\n11\\. A device as recited in claim 10, wherein the processor is configured to:\n\nextend the power spectrum of the LP synthesis filter based on a ratio between S1 and S2 if S1 is less than S2; and\n\ntruncate the power spectrum of the LP synthesis filter based on the ratio between S1 and S2 if S1 is larger than S2.\n\n12\\. A device as recited in any one of claims 10 and 11, wherein the processor is configured to compute LP filter parameters in each subframe of a current frame by interpolating LP filter parameters of the current frame at the sampling rate S2 with LP filter parameters of a past frame converted from the sampling rate S1 to the sampling rate S2.\n\n13\\. A device as recited in any one of claims 10 to 12, wherein the processor is configured to:\n\ncomputing the power spectrum of the LP synthesis filter at K samples;\n\nextend the power spectrum of the LP synthesis filter to K(S2\u002FS1) samples when the sampling rate S1 is less than the sampling rate S2; and\n\ntruncate the power spectrum of the LP synthesis filter to K(S2\u002FS1) samples when the sampling rate S1 is greater than the sampling rate S2.\n\n14\\. A device as recited in any one of claims 10 to 13, wherein the processor is configured to compute the power spectrum of the LP synthesis filter as an energy of a frequency response of the LP synthesis filter.\n\n15\\. A device as recited in any one of claims 10 to 14, wherein the processor is configured to inverse transform the modified power spectrum of the LP synthesis filter by using an inverse discrete Fourier Transform.\n\n16\\. A device as recited in any one of claims 10 to 15, further comprising a non-transitory memory storing code instructions executable by the processor to perform the computing, modifying, inverse transforming, and using operations.\n\n17\\. A computer-readable non-transitory memory storing code instructions for performing, when running on the processor of any one of claims 10 to 16, a method as recited in any one of claims 1, 2, 4, 7, 8, or 9.\n\nIm Übrigen wird die Klage abgewiesen.\n\nDie weitergehende Berufung wird zurückgewiesen.\n\nDie Kosten des Rechtsstreits werden gegeneinander aufgehoben.\n\nVon Rechts wegen\n\n## Tatbestand\n\n1\\. Die Beklagte ist Inhaberin des mit Wirkung für die Bundesrepublik Deutschland erteilten europäischen Patents 3 132 443 (Streitpatents), das am 25. Juli 2014 unter Inanspruchnahme einer US-amerikanischen Priorität vom 17. April 2014 angemeldet worden ist und die Codierung und Decodierung von Tonsignalen betrifft. \n\n2\\. Patentanspruch 1, auf den acht weitere Ansprüche zurückbezogen sind, lautet in der Verfahrenssprache: A method implemented in a sound signal encoder or a sound signal decoder for converting linear predictive (LP) filter parameters from a sound signal sampling rate S1 to a sound signal sampling rate S2, the method being characterised by: computing, at the sampling rate S1, a power spectrum of a LP synthesis filter using the LP filter parameters; modifying the power spectrum of the LP synthesis filter to convert it from the sampling rate S1 to the sampling rate S2; inverse transforming the modified power spectrum of the LP synthesis filter to determine autocorrelations of the LP synthesis filter at the sampling rate S2; and using the autocorrelations to compute the LP filter parameters at the sampling rate S2. \n\n3\\. Patentanspruch 10, auf den sechs weitere Ansprüche zurückbezogen sind, schützt sinngemäß eine Vorrichtung mit einem Prozessor, der zur Durchführung dieses Verfahrens konfiguriert ist. Patentanspruch 17 betrifft einen computerlesbaren Speicher mit Anweisungen zum Durchführen des geschützten Verfahrens auf einem geschützten Prozessor. \n\n4\\. Die Klägerinnen haben das Streitpatent im Umfang der Patentansprüche 1 bis 4, der Patentansprüche 7 bis 9, soweit diese auf die Ansprüche 1 bis 4 zurückbezogen sind, und der Patentansprüche 10 bis 17 angegriffen und geltend gemacht, der angefochtene Gegenstand sei nicht patentfähig und die Erfindung insoweit nicht so offenbart, dass ein Fachmann sie ausführen könne. \n\n5\\. Die Beklagte hat das Streitpatent wie erteilt und hilfsweise in sechs geänderten Fassungen verteidigt. Ergänzend hat sie die angegriffenen Unteransprüche isoliert verteidigt. \n\n6\\. Das Patentgericht hat das Streitpatent im angegriffenen Umfang für nichtig erklärt. Mit ihrer dagegen gerichteten Berufung verteidigt die Beklagte das Patent mit ihren erstinstanzlichen Anträgen (ohne isolierte Verteidigung von Unteransprüchen) und mit zwei zusätzlichen Hilfsanträgen. Die Klägerinnen treten dem Rechtsmittel entgegen. \n\n## Entscheidungsgründe\n\n7\\. Die Berufung der Beklagten ist zulässig und teilweise begründet. \n\n8\\. I. Das Streitpatent betrifft die Codierung und Decodierung von Schallsignalen. \n\n9\\. 1\\. Die Beschreibung des Streitpatents führt aus, bis vor kurzem sei in Anwendungen zur Sprachcodierung die im Bereich der Telefonie geläufige Bandbreite im Bereich von 20 bis 3400 Hertz eingesetzt worden. Es bestehe jedoch eine zunehmende Nachfrage nach Breitband-Sprachanwendungen, etwa für Videokonferenzen. Es sei festgestellt worden, dass mit einer Bandbreite im Bereich von 50 bis 7000 Hertz eine Sprachqualität erreicht werden könne, die derjenigen einer persönlichen Unterhaltung gleichkomme (Abs. 2). \n\n10\\. Eine der besten verfügbaren Techniken, um ein gutes Verhältnis zwischen Sprachqualität und erforderlicher Bitrate zu erzielen, sei die code excited line predicition (CELP). Hierbei werde ein durch Abtastung digitalisiertes Signal in Rahmen mit einer Länge von 10 bis 30 Millisekunden unterteilt. Diese würden in Subrahmen mit einer Länge von 4 bis 10 Millisekunden eingeteilt (Abs. 4). Für jeden Rahmen werde im Codierer ein auf linearer Prädiktion beruhender Synthesefilter (LP-Synthesefilter) berechnet und übertragen. Mit dessen Hilfe könne der Codierer ein synthetisches Sprachsignal erzeugen, das dem Ausgangssignal nahekomme (Abs. 4). \n\n11\\. Zum Zwecke der Glättung würden die LP-Filterparameter für die Subrahmen durch Interpolation aus den Parametern des aktuellen und des vorangegangenen Rahmens ermittelt (Abs. 6). \n\n12\\. Bei Bitraten unter 16 kbit\u002Fs sei es in der Regel effizienter, das Eingangssignal auf eine niedrigere Rate herunterzusampeln, das CELP-Modell auf eine niedrigere Bandbreite anzuwenden und das Signal im höheren Frequenzbereich durch Bandbreitenerweiterung am Decodierer zu erzeugen. So werde bei dem Standard AMR-WB (Adaptive Multi-Rate - Wide Band) das Eingangssignal von 16000 auf 12800 Abtastwerte pro Sekunde heruntergesampelt und mittels CELP-Codierung das Signal bis zu 6400 Hertz codiert. Durch Bandbreitenerweiterung am Decodierer werde ein Signal im Bereich von 6400 bis 7000 Hertz erzeugt. Bei Bitraten über 16 kbit\u002Fs sei es hingegen effizienter, CELP zur Codierung des Signals bis zu 7000 Hertz einzusetzen, weil dann genügend Bits zur Verfügung stünden, um die gesamte Bandbreite darzustellen (Abs. 7). \n\n13\\. Moderne Codierer deckten einen breiten Bereich von Bitraten ab. So sehe AMR-WB Bitraten von 6,6 bis 23,85 bit\u002Fs vor. Solche Codierer sollten in der Lage sein, rahmenweise zwischen verschiedenen Bitraten umzuschalten, ohne dass dies zu Artefakten führe. Bei AMR-WB sei dies ohne Weiteres möglich, weil für alle Bitraten eine interne Abtastrate von 12,8 kHz eingesetzt werde. Bei modernen Codierern, die bei Bitraten unter 16 kbit\u002Fs eine Abtastrate von 12,8 kHz und bei höheren Bitraten eine Abtastrate von 16 kHz einsetzten, komme es hingegen zu Problemen (Abs. 8). \n\n14\\. 2\\. Vor diesem Hintergrund besteht das technische Problem darin, ein Verfahren bereitzustellen, das auch bei aufeinanderfolgenden Rahmen mit unterschiedlicher Abtastrate eine gute Sprachqualität ermöglicht. \n\n15\\. Entgegen der Auffassung der Berufung beruht die angefochtene Entscheidung nicht auf einem hiervon abweichenden Ausgangspunkt. \n\n16\\. a) Das Patentgericht hat bei der Darstellung des Streitpatents nicht ausdrücklich formuliert, worin es das dem Streitpatent zugrunde liegende technische Problem sieht. \n\n17\\. Den im angefochtenen Urteil enthaltenen Ausführungen zum Inhalt der Streitpatentschrift lässt sich jedoch entnehmen, dass das Patentgericht das maßgebliche technische Problem in diesem Zusammenhang darin gesehen hat, die in der Beschreibung geschilderten Schwierigkeiten beim Einsatz aufeinanderfolgender Rahmen mit unterschiedlichen Abtastraten zu überwinden. \n\n18\\. Diese Einschätzung steht in Einklang mit der Auffassung des Senats. Sie entspricht der Sache nach auch der von der Berufung für zutreffend erachteten Formulierung des technischen Problems. \n\n19\\. b) Der vom Patentgericht angestellten Erwägung, ausgehend von den Festlegungen in einem Standardisierungsdokument zum Mobilfunk der vierten Generation (3GPP TSG-SA4: EVS Permanent Document #4 [EVS-4]: EVS design constraints, Tdoc S4 (13)0778, K8=NK8) habe sich die Aufgabe gestellt, nach einem möglichst einfachen Verfahren zur Umwandlung der LP-Filterparameter von einer ersten in eine zweite Abtastrate zu suchen, kommt in diesem Zusammenhang keine Bedeutung zu. \n\n20\\. Diese Erwägungen betreffen nicht das dem Streitpatent allgemein zugrunde liegende technische Problem. \n\n21\\. aa) Die Bestimmung des technischen Problems in einem Nichtigkeitsverfahren dient dazu, den Ausgangspunkt der fachmännischen Bemühungen um eine Bereicherung des Stands der Technik ohne Kenntnis der Erfindung zu lokalisieren. \n\n22\\. In diesem Zusammenhang ist unerheblich, welche Anregungen dem Fachmann durch den Stand der Technik gegeben wurden und ob der Gegenstand des Streitpatents geeignet ist, das der Erfindung zugrunde liegende technische Problem zu lösen. Diese Fragen sind erst bei der anschließenden und davon zu trennenden Prüfung der Schutzfähigkeit zu bewerten (BGH, Urteil vom 15. Juli 2021 - X ZR 60\u002F19, GRUR 2022, 67 Rn. 10 - Stereolithographiemaschine). \n\n23\\. bb) Die Ausführungen des Patentgerichts zu der \"Aufgabe\", die sich ausgehend von NK2 gestellt hat, beziehen sich ausschließlich auf den zweiten Fragenkomplex. \n\n24\\. In diesem Zusammenhang ist es zulässig zu prüfen, welche Fragestellungen sich ausgehend von einer bestimmten Entgegenhaltung ergeben haben und welche Anregungen sich aus dem Stand der Technik ergaben, um diese Fragen zu beantworten. Unzulässig sind solche Überlegungen nur bei der Formulierung des technischen Problems in der oben aufgezeigten, logisch vorgelagerten Stufe der Prüfung. \n\n25\\. Dass das Patentgericht diesen Unterschied gesehen und zutreffend berücksichtigt hat, wird schon dadurch bestätigt, dass sich die Ausführungen zu der \"Aufgabe\", die sich ausgehend von NK2 gestellt hat, nicht bei der Wiedergabe des Inhalts der Streitpatentschrift finden, sondern bei der Erörterung der erfinderischen Tätigkeit. \n\n26\\. 3\\. Zur Lösung des oben formulierten Problems schlägt das Streitpatent in Patentanspruch 1 ein Verfahren vor, dessen Merkmale sich wie folgt gliedern lassen: \n\n27\\. \n\n1 A method implemented in a sound signal encoder or a sound signal decoder for converting linear predictive (LP) filter parameters from a sound signal sampling rate S1 to a sound signal sampling rate S2, the method being characterised by Verfahren, das in einem Schallsignal-Encoder oder einem Schallsignal-Decoder implementiert ist, zum Umwandeln von linear-prädiktiven (LP) Filterparametern von einer Schallsignal-Abtastrate S1 in eine Schallsignal-Abtastrate S2, gekennzeichnet durch 1.1 computing, at the sampling rate S1, a power spectrum of a LP synthesis filter using the LP filter parameters, Berechnen, bei der Abtastrate S1, eines Leistungsspektrums eines LP-Synthesefilters unter Verwendung der LP-Filterparameter, 1.2 modifying the power spectrum of the LP synthesis filter to convert it from the sampling rate S1 to the sampling rate S2, Modifizieren des Leistungsspektrums des LP-Synthesefilters, um es von der Abtastrate S1 zur Abtastrate S2 umzuwandeln, 1.3 inverse transforming the modified power spectrum of the LP synthesis filter to determine autocorrelations of the LP synthesis filter at the sampling rate S2, and inverses Transformieren des modifizierten Leistungsspektrums, um Autokorrelationen des LP-Synthesefilters bei der Abtastrate S2 zu bestimmen, 1.4 using the autocorrelations to compute the LP filter parameters at the sampling rate S2. Verwenden der Autokorrelationen, um die LP-Filterparameter bei der Abtastrate S2 zu berechnen.\n\n28\\. 4\\. Als zuständigen Fachmann hat das Patentgericht zu Recht einen Ingenieur der Nachrichten- oder Informationstechnik mit einem Universitätsabschluss angesehen, der mehrjährige Erfahrung auf dem Gebiet der Audiosignalverarbeitung hat und mit der Entwicklung der einschlägigen Standards auf diesem Gebiet vertraut ist. \n\n29\\. Entgegen der Auffassung der Berufung ist das Patentgericht nicht davon ausgegangen, dass auf der Grundlage dieser Definition alle im Rahmen eines Standardisierungsprozesses im Bereich des Mobilfunks veröffentlichten Beiträge zum allgemeinen Fachwissen gehören. \n\n30\\. Das Patentgericht hat lediglich angenommen, dass gegebenenfalls Anlass besteht, solche Dokumente darauf zu untersuchen, ob sie Hinweise zur Lösung einer sich aus dem Stand der Technik ergebenden Fragestellung enthalten. Diese Rechtsauffassung trifft zu. \n\n31\\. 5\\. Einige Merkmale bedürfen der Erläuterung. \n\n32\\. a) Die in Merkmal 1 vorgesehene Umwandlung von LP-Filterparametern von einer Abtastrate in die andere dient dem Zweck, ausgehend von Parametern, die für ein Schallsignal mit einer bestimmten Abtastrate gewonnen wurden, möglichst genau die entsprechenden Parameter zu ermitteln, die sich bei einer Abtastung dieses Schallsignals mit einer anderen Abtastrate ergeben. \n\n33\\. Die Beschreibung des Streitpatents erläutert hierzu, eine Interpolation für die Subrahmen erfordere, dass die hierzu herangezogenen LP-Filter des aktuellen und des vorangegangenen Rahmens auf die gleiche Abtastrate eingestellt werden (Abs. 33). Eine solche Umwandlung sieht Merkmal 1 vor. \n\n34\\. b) Merkmal 1 gibt nicht vor, auf welche Weise die LP-Filterparameter für die erste Abtastrate gewonnen werden und wie das hierzu eingesetzte Schallsignal beschaffen sein muss. \n\n35\\. Entgegen der Auffassung der Berufung ist der Gegenstand von Patentanspruch 1 deshalb nicht beschränkt auf die Umwandlung von LP-Filterparametern, die anhand der Abtastwerte eines ursprünglichen Schallsignals bestimmt worden sind. Vielmehr umfasst er auch die Umwandlung von LP-Filterparametern, die aus einem synthetisierten Schallsignal gewonnen wurden. \n\n36\\. aa) Wie die Berufung im Ansatz zutreffend geltend macht, setzt Merkmal 1 voraus, dass die LP-Filterparameter für ein Schallsignal vor dem Beginn der in den Merkmalen 1.1 bis 1.4 spezifizierten Umwandlung bereits vorliegen. Daraus ergeben sich jedoch keine Schlussfolgerungen bezüglich der Frage, wie diese Parameter bestimmt worden sind. \n\n37\\. bb) Aus den von der Berufung angeführten Vorteilen der erfindungsgemäßen Vorgehensweise ergeben sich insoweit keine weitergehenden Schlussfolgerungen. \n\n38\\. Nach der Beschreibung des Streitpatents kann die bei einem Wechsel der Abtastrate am Übergang zwischen zwei Rahmen erforderliche Umwandlung dadurch erreicht werden, dass das Signal des ersten Rahmens einer zusätzlichen LP-Analyse auf der Grundlage der zweiten Abtastrate unterzogen wird. Diese zweite Analyse könne auch anhand des synthetisch hergestellten Signals erfolgen, das sowohl im Codierer als auch im Decoder zur Verfügung stehe. Beide Varianten gingen jedoch mit erheblichem Rechenaufwand einher (Abs. 33). Bei dem vom Streitpatent vorgeschlagenen Verfahren sei es hingegen nicht erforderlich, die zurückliegende Synthese erneut abzutasten und eine vollständige Analyse durchzuführen. Vielmehr genüge es, das Leistungsspektrum des LP-Synthesefilters mit der Rate S1 zu modifizieren, das modifizierte Spektrum zurück in den Zeitbereich umzuwandeln, um die Autokorrelation zu erhalten und diese zur Berechnung der LP-Filterparameter mit der Rate S2 einzusetzen (Abs. 34). \n\n39\\. Vor diesem Hintergrund mag es wenig sinnvoll erscheinen, ein Schallsignal, für das LP-Filterparameter für die Abtastrate S1 bereits vorliegen, zunächst zu synthetisieren und dann einer erneuten LP-Analyse für diese Abtastrate zu unterziehen, bevor die in den Merkmalen 1.1 bis 1.4 spezifizierte Umwandlung erfolgt. Eine solche Vorgehensweise ist aber weder durch Merkmal 1 noch durch die oben wiedergegebenen Ausführungen in der Beschreibung ausgeschlossen. Sowohl im Anspruch als auch in der Beschreibung geht es nur darum, eine erneute LP-Analyse zur Gewinnung der Parameter für die Abtastrate S2 zu vermeiden. Die hiervon zu unterscheidende Frage, wie die LP-Filterparameter für die Abtastrate S1 zu bestimmen sind, wird hierbei nicht adressiert. \n\n40\\. c) Um eine erneute Bestimmung von LP-Filterparametern für die Abtastrate S2 zu vermeiden, geben die Merkmale 1.1 bis 1.4 wie bereits erwähnt vor, das Leistungsspektrum eines LP-Synthesefilters für die Abtastrate S1 zu modifizieren. \n\n41\\. aa) Merkmal 1.1 sieht hierzu vor, dass unter Verwendung der LP-Filterparameter für die Abtastrate S1 ein Synthesefilter erstellt und für diesen ein Leistungsspektrum berechnet wird. \n\n42\\. Wie dies zu geschehen hat, gibt Patentanspruch 1 nicht im Einzelnen vor. Die Beschreibung des Streitpatents weist ausdrücklich darauf hin, dass anstelle der im Ausführungsbeispiel gewählten Vorgehensweise auch andere Verfahren eingesetzt werden können (Abs. 55). \n\n43\\. bb) Nach Merkmal 1.2 wird das so berechnete Leistungsspektrum modifiziert, um es in ein Leistungsspektrum für die Abtastrate S2 umzuwandeln. \n\n44\\. Bei einer Verringerung der Abtastrate kann dies dadurch geschehen, dass nicht benötigte Werte aus dem Leistungsspektrum verworfen werden. Wenn zum Beispiel das Leistungsspektrum bei einer Abtastrate von 16 KHz aus 100 Werten besteht, werden für eine Abtastrate von 12,8 KHz (also 80 % der ursprünglichen Rate) nur 80 davon herangezogen (Abs. 51). \n\n45\\. Bei einer Erhöhung der Abtastrate muss das berechnete Leistungsspektrum um zusätzliche Werte ergänzt werden. Wenn das Leistungsspektrum bei einer Abtastrate von 12,8 kHz zum Beispiel 80 Werte umfasst, müssen für eine Abtastrate von 16 kHz (also 25 % mehr als die ursprüngliche Rate) 20 Werte hinzugefügt werden. Diese Werte können durch Schätzung festgelegt werden, etwa dergestalt, dass die Werte an den beiden Enden des ursprünglichen Leistungsspektrums wiederholt werden (Abs. 52). \n\n46\\. Auch insoweit enthält Patentanspruch 1 keine zwingende Festlegung auf die beim Ausführungsbeispiel gewählte Vorgehensweise. \n\n47\\. cc) Die in Merkmal 1.3 vorgesehene inverse Transformation des modifizierten Leistungsspektrums ermöglicht die Bestimmung der Autokorrelationen des LP-Synthesefilters für die Abtastrate S2. \n\n48\\. Im Ausführungsbeispiel wird eine inverse diskrete Fourier-Transformation (Abs. 46 f.) durchgeführt. Patentanspruch 1 lässt auch andere Vorgehensweisen zu. \n\n49\\. dd) Anhand der so ermittelten Autokorrelationen werden gemäß Merkmal 1.4 die LP-Filterparameter für die Abtastrate S2 aus den LP-Filterparametern für die Abtastrate S1 abgeleitet. \n\n50\\. Hierfür kann nach der Beschreibung des Streitpatents der Levinson-Durbin-Algorithmus eingesetzt werden (Abs. 50). Diese - in Merkmal 1.4 nicht zwingend vorgegebene - Vorgehensweise ist nach den nicht angegriffenen Feststellungen des Patentgerichts fachüblich. \n\n51\\. 6\\. Die in Patentanspruch 10 geschützte Vorrichtung wird durch ihre Eignung zur Durchführung eines solchen Verfahrens geprägt. Dieser Anspruch unterliegt deshalb der gleichen Beurteilung wie Patentanspruch 1. \n\n52\\. II. Das Patentgericht hat zur Begründung seiner Entscheidung im Wesentlichen ausgeführt. \n\n53\\. Der Gegenstand von Patentanspruch 1 in der erteilten Fassung sei durch den Beitrag von Valin und Lefebvre (Bandwith Extension of Narrowband Speech for Low Bit-Rate Wideband Coding, 2000 IEEE Workshop on Speech Coding, Proceedings 2000, S. 130-132, NK2 oder VALIN 1) vollständig offenbart. Dem stehe nicht entgegen, dass bei dem dort beschriebenen Verfahren die LP-Filterparameter für die erste Abtastrate anhand eines synthetisierten Signals bestimmt würden. \n\n54\\. Unabhängig davon beruhe der Gegenstand von Patentanspruch 1 ausgehend von NK8 nicht auf erfinderischer Tätigkeit. NK8 sei bereits im Prioritätszeitpunkt hochrelevant gewesen, weil bekannt gewesen sei, dass im Rahmen von 3GPP ein gegenüber AMR-WB verbesserter Codec entwickelt werde. Aus den in NK8 formulierten Anforderungen habe sich ergeben, dass der damals in Entwicklung befindliche EVS-Codec (enhanced voice service) mit einer Rahmenlänge von 20 ms arbeiten, in allen Betriebsmodi die Abtastraten 8, 16, 32 und 48 kHz unterstützen und einen großen Bitratenbereich von 6,6 bis 23,5 kbit\u002Fs ermöglichen müsse. NK8 sehe ferner vor, dass die Umschaltung zwischen verschiedenen Bitrahmen an beliebigen Rahmengrenzen möglich sein und dabei gegebenenfalls auch eine Umschaltung zwischen verschiedenen Bandbreiten erfolgen müsse. Da auch Codecs für EVS als CELP-Codecs ausgeführt seien, könne es bei einer Änderung der Abtastrate erforderlich sein, für die subrahmenbezogene Interpolation der LP-Filterparameter eine Umwandlung der Abtastrate durchzuführen. NK8 spreche diesen Punkt im Zusammenhang mit dadurch eintretenden algorithmischen Verzögerungen ausdrücklich an. Hiervon ausgehend habe sich die Aufgabe gestellt, ein möglichst einfaches Verfahren zur Umwandlung der Abtastrate zur Verfügung zu stellen. Bei der Suche hiernach sei der Fachmann auf NK2 gestoßen, die sich ebenfalls mit einem LP-basierten Audio-Codec beschäftige und die Merkmale 1.1 bis 1.4 offenbare. In NK2 seien mit dem ITU-Dokument G.729 und dem Standard EFR GSM zudem auch Codecs angesprochen, die von der CELP-Technik Gebrauch machten. \n\n55\\. Für die mit den Hilfsanträgen verteidigten Gegenstände ergebe sich keine abweichende Beurteilung. \n\n56\\. III. Diese Beurteilung hält der Überprüfung im Berufungsrechtszug hinsichtlich der erteilten Fassung des Streitpatents stand. \n\n57\\. Zu Recht hat das Patentgericht entschieden, dass der Gegenstand von Patentanspruch 1 in der erteilen Fassung gegenüber NK2 nicht neu ist. \n\n58\\. 1\\. NK2 befasst sich mit der Verbesserung der Sprachqualität in Kommunikationssystemen, etwa bei Video- oder Telefonkonferenzen. \n\n59\\. a) NK2 führt aus, Kommunikationssysteme nutzten zunehmend breitbandige Sprachsignale, etwa für Video- und Telefonkonferenzen. Herkömmliche Telefonsysteme und drahtlose Netze verwendeten jedoch üblicherweise das Telefonband, d.h. einen Frequenzbereich von 300 bis 3400 Hz. Dies beruhe unter anderem darauf, dass die Abtastung mit einer Rate von 8 kHz erfolge. Eine Erhöhung der Abtastrate auf 16 kHz sei häufig schwierig, sei es wegen Beschränkungen bei der Bandbreite oder wegen des erforderlichen Aufwands zur Anpassung bestehender Systeme. \n\n60\\. Zur Abhilfe schlägt NK2 ein System vor, mit dem breitbandige Sprachsignale aus einem schmalbandigen Sprachsignal wiederhergestellt werden können. Dabei werden sowohl niedrige Frequenzen im Bereich von 50 bis 300 Hz als auch hohe Frequenzen im Bereich von 3400 bis 8000 Hz allein durch Nutzung des Telefonbands und durch Übermittlung von zusätzlichen Nebeninformationen übertragen (Abschnitt 1). \n\n61\\. b) Die vorgeschlagene Vorgehensweise ist in der nachfolgend wiedergegebenen Figur 1 schematisch dargestellt. \n\n62\\. aa) Der untere Frequenzbereich von 50 bis 300 Hz wird anhand der Daten des schmalbandigen Signals rekonstruiert (Abschnitt 3). \n\n63\\. bb) Die Vorgehensweise zur Wiederherstellung des oberen Frequenzbereichs von 3400 bis 8000 Hz ist in der nachfolgend wiedergegebenen Figur 3 schematisch dargestellt. \n\n64\\. Zunächst werden aus dem schmalbandigen Signal ein Anregungssignal und ein die spektrale Einhüllende repräsentierender Synthesefilter abgeleitet (Abschnitt 4). \n\n65\\. Zur Erzeugung des Anregungssignals wird ausschließlich das schmalbandige Signal benötigt (Abschnitt 4.1). \n\n66\\. Bisher erprobte Ansätze hätten gezeigt, dass die Extrapolation der hochfrequenten spektralen Einhüllenden aus der spektralen Schmalbandhüllkurve nicht zu zufriedenstellenden Ergebnissen führe. Zur Bestimmung der spektralen Einhüllenden für das breitbandige Signal werden deshalb zusätzlich die bereits erwähnten Nebeninformationen (side information) eingesetzt. Zur Gewinnung dieser Nebeninformationen wird das Energiespektrum eines LPC-Filters auf der Grundlage des ursprünglichen breitbandigen Sprachsignals berechnet und das Frequenzband im Bereich von 3400 bis 8000 Hz quantifiziert. Der Empfänger verkettet diese Spektralinformationen mit lokal berechneten Daten zur spektralen Einhüllenden des schmalbandigen Signals. Der LPC-Filter für das breitbandige Signal kann dann durch inverse Transformation und eine Levinson-Durbin-Rekursion wiederhergestellt werden (Abschnitt 4.2). \n\n67\\. 2\\. Zu Recht hat das Patentgericht entschieden, dass das in NK2 beschriebene Verfahren sämtliche Merkmale von Patentanspruch 1 in der erteilten Fassung vorwegnimmt. \n\n68\\. a) Dass die in NK2 vorgeschlagene Rekonstruktion des LPC-Filters für das breitbandige Signal anhand des Energiespektrums des LPC-Filters für das schmalbandige Signal und der Nebeninformationen die Merkmale 1.1 bis 1.4 verwirklicht, zieht die Berufung nicht in Zweifel. \n\n69\\. b) Entgegen der Auffassung der Berufung offenbart NK2 auch das Merkmal 1. \n\n70\\. Dabei kann zugunsten der Berufung unterstellt werden, dass das schmalbandige Signal, das im Empfänger einer LPC-Analyse unterzogen wird, ein synthetisiertes Signal ist, das der Empfänger mit Hilfe der vom Sender übertragenen LP-Filterparameter eines ursprünglichen Sprachsignals erstellt hat. \n\n71\\. Bei einer solchen Ausgestaltung wird zwar zweimal eine LPC-Analyse für die erste Abtastrate (im Falle von NK2: 8 kHz) durchgeführt. Wie bereits oben aufgezeigt wurde, schließt Merkmal 1 eine solche Vorgehensweise aber nicht aus. Vielmehr genügt es, dass die LP-Filterparameter für die zweite Abtastrate ohne LPC-Analyse für diese Rate ermittelt werden. Diese Anforderung ist bei dem in NK2 offenbarten Verfahren erfüllt. \n\n72\\. Danach kann offenbleiben, ob NK2 auch die Möglichkeit offenbart, dass der Empfänger die LP-Filterparameter für das schmalbandige System zum Zwecke der vorgeschlagenen Umwandlung nicht selbst ermittelt, sondern hierzu die bereits vom Sender festgelegten und übermittelten Parameter übernimmt. \n\n73\\. IV. Entgegen der Auffassung des Patentgerichts ist der mit Hilfsantrag 1 verteidigte Gegenstand hingegen patentfähig. \n\n74\\. 1\\. Nach Hilfsantrag 1 soll die erteilte Fassung von Patentanspruch 1 in den Merkmalen 1 und 1.1 wie folgt modifiziert werden: \n\n75\\. \n\n1' A method implemented in aCELP-basedsound signal encoder or aCELP-basedsound signal decoder for converting, when the encoder or the decoder switches from a first frame with a sound signal sampling rate S1 to a second frame with a sound signal sampling rate S2,linear predictive (LP) filter parametersof the first framefrom athesound signal sampling rate S1 toathesound signal sampling rate S2, the method being characterised by Verfahren, das in einemCELP-basiertenSchallsignal-Encoder oder einemCELP-basiertenSchallsignal-Decoder implementiert ist, zum Umwandeln,wenn der Encoder oder der Decoder von einem ersten Rahmen mit einer Schallsignal-Abtastrate S1 zu einem zweiten Rahmen mit einer Schallsignal-Abtastrate S2 wechselt, von linear-prädiktiven (LP) Filterparameterndes ersten Rahmensvon einerderSchallsignal-Abtastrate S1 ineinedieSchallsignal-Abtastrate S2, gekennzeichnet durch 1.1 computing, at the sampling rate S1, a power spectrum of a LP synthesis filter using the LP filter parametersof the first frame, Berechnen, bei der Abtastrate S1, eines Leistungsspektrums eines LP-Synthesefilters unter Verwendung der LP-Filterparameterdes ersten Rahmens,\n\n76\\. 2\\. Anders als die erteilte Fassung beansprucht diese Fassung das in den Merkmalen 1.1 bis 1.4 spezifizierte Verfahren nicht generell, sondern nur für den Fall, dass in einem CELP-basierten Signal zwei Rahmen mit unterschiedlichen Abtastraten aufeinanderfolgen. \n\n77\\. 3\\. Wie auch die Berufungserwiderungen nicht in Zweifel ziehen, ist der damit verteidigte Gegenstand durch NK2 nicht vorweggenommen. \n\n78\\. NK2 geht davon aus, dass das schmalbandige Signal mit einer konstanten Abtastrate von 8 kHz übertragen wird. Ein Wechsel der Abtastrate zwischen zwei aufeinanderfolgenden Frames ist weder ausdrücklich noch konkludent offenbart. \n\n79\\. 4\\. Entgegen der Auffassung des Patentgerichts war der mit Hilfsantrag 1 verteidigte Gegenstand ausgehend von NK8 nicht durch NK2 nahegelegt. \n\n80\\. a) Zu Recht hat das Patentgericht allerdings angenommen, dass NK8 ausgehend von dem dem Streitpatent zugrunde liegenden technischen Problem einen tauglichen Ausgangspunkt für fachliche Überlegungen darstellt. \n\n81\\. aa) NK8 definiert Anforderungen an einen für den Mobilfunkstandard der vierten Generation der Mobilfunktechnik vorgesehenen neuen Codec für Sprachübertragung in hoher Qualität (enhanced voice service, EVS). \n\n82\\. Zu diesen Anforderungen gehört, dass Codierer und Decoder Abtastraten von 8, 16, 32 und 48 kHz sowie alle Bitraten in allen Betriebsmodi unterstützen. Der neue Codec soll mit AMR-WB interoperable Modi bei Bitraten von 6,6 bis 23,85 kbit\u002Fs anbieten, eine Änderung der Bitrate erlauben und mit einer Rahmengröße von 20 ms arbeiten (S. 2 f., Stichwort \"Bit Rates\"). \n\n83\\. Bei entsprechendem Befehl muss der Codec eine Ratenumschaltung über den gesamten Bitratenbereich an zufälligen Rahmengrenzen durchführen können. Dies kann auch das Umschalten zwischen unterschiedlichen Bandbreiten umfassen (S. 6, Stichwort \"Rate switching\"). \n\n84\\. Die algorithmische Verzögerung darf grundsätzlich nicht mehr als 32 Millisekunden betragen, für Stereoübertragungen nicht mehr als 50 Millisekunden. Innerhalb dieses Zeitraums sind gegebenenfalls alle erforderlichen Maßnahmen durchzuführen, zum Beispiel auch die Vorschau auf nachfolgende Rahmen, die Umwandlung der Abtastrate und nachfolgende Prozesse im Decoder (S. 4, Stichwort \"Algorithmic Delay\"). \n\n85\\. bb) Entgegen der Auffassung der Berufung bildet NK8 damit einen geeigneten Ausgangspunkt für Überlegungen zur Lösung des dem Streitpatent zugrunde liegenden technischen Problems. \n\n86\\. Wie die Berufung im Ansatz zu Recht geltend macht, kann zwar nicht davon ausgegangen werden, dass alle veröffentlichten Vorschläge aus dem Umfeld von Standardisierungsgruppen im Bereich des Mobilfunks zum allgemeinen Fachwissen auf diesem technischen Gebiet gehören. Bei der Suche nach Lösungen für ein bestimmtes technisches Problem besteht aber Anlass, solche Dokumente als Ausgangspunkt für weitergehende Überlegungen oder als Quelle zum Auffinden möglicher Lösungsansätze in Betracht zu ziehen. Dies gilt jedenfalls für solche Dokumente, die auf den in der Fachwelt bekannten Wegen der Öffentlichkeit zugänglich gemacht worden sind. \n\n87\\. NK8 erfüllt diese Voraussetzungen. \n\n88\\. Das Dokument lag bei einem Treffen der Arbeitsgruppe 3GPP TSG-SA4 vor und ist damit in einer geläufigen Weise veröffentlicht worden. \n\n89\\. cc) Die von der Berufung aufgeworfene Frage, ob NK8 ausschließlich die Codierung mittels CELP oder sonstiger Arten der linearen Prädiktion vorsieht, ist in diesem Zusammenhang nicht relevant. \n\n90\\. Anlass, das Dokument im Zusammenhang mit solchen Codierungsarten heranzuziehen, bestand schon deshalb, weil diese darin jedenfalls auch zur Codierung vorgesehen sind. Dies hat auch das Patentgericht nicht anders gesehen. \n\n91\\. dd) Anhaltspunkte dafür, dass die sich aus einem Wechsel der Abtastrate an der Rahmengrenze ergebenden Probleme bei Anwendung der CELP-Technik nicht auftreten können, sind nicht ersichtlich. \n\n92\\. Nach NK8 sollen die dort aufgeführten Anforderungen, zu denen auch der Wechsel der Abtastrate an der Rahmengrenze auf entsprechende Anforderung zählt, für alle Betriebsmodi erfüllt werden. \n\n93\\. b) Ebenfalls zu Recht ist das Patentgericht davon ausgegangen, dass ausgehend von NK8 Anlass bestand, nach Möglichkeiten zu suchen, bei CELP-basierten Codecs eine hinreichende Tonqualität auch dann zu gewährleisten, wenn sich die Abtastrate an der Grenze zwischen zwei Rahmen ändert. \n\n94\\. aa) Nach den Feststellungen des Patentgerichts war zum Prioritätszeitpunkt bekannt, dass bei CELP-basierten Codecs die Signalverarbeitung rahmenweise und subrahmenbasiert stattfindet, dass die Parameter des LP-Synthesefilters nur einmal pro Rahmen berechnet und an den Decoder übertragen werden, dass im Encoder und im Decoder für jeden Subrahmen die LP-Filterparameter aus den Parametern des aktuellen und des vorhergehenden Rahmens interpoliert werden und dass dies eine Ermittlung der Parameter bei gleicher Abtastrate voraussetzt. \n\n95\\. Die Beklagte zeigt keine konkreten Anhaltspunkte auf, die Zweifel an der Vollständigkeit oder Richtigkeit dieser Feststellungen begründen (§ 117 PatG mit § 529 Abs. 1 Nr. 1 ZPO). Sie stehen zudem in Einklang mit der Schilderung des Standes der Technik in der Beschreibung des Streitpatents. \n\n96\\. bb) Angesichts dessen bestand Anlass, nach Möglichkeiten zu suchen, innerhalb der in NK8 vorgegebenen Zeitspanne von 32 bzw. 50 Millisekunden auch die für die Interpolation erforderlichen LP-Filterparameter des ersten Rahmens auf der Grundlage der zweiten Abtastrate zu ermitteln. \n\n97\\. NK8 erwähnt einen Wechsel der Abtastrate an der Grenze zwischen zwei Rahmen zwar nur im Zusammenhang mit der genannten Zeitvorgabe. Auch daraus ergab sich jedoch hinreichend deutlich, dass ein solcher Wechsel möglich ist und dass er auf möglichst schnellem Wege durchgeführt werden muss. \n\n98\\. c) Zu Recht wendet sich die Berufung jedoch gegen die Annahme des Patentgerichts, ausgehend von NK8 habe sich aus NK2 die Anregung ergeben, die LP-Filterparameter für die zweite Abtastrate nach dem Verfahren gemäß den Merkmalen 1.1' bis 1.4 zu ermitteln. \n\n99\\. aa) Ausgehend von NK8 bestand allerdings Anlass, andere Dokumente ergänzend in Betracht zu ziehen. \n\n100\\. Wie bereits oben dargelegt wurde, bestand ausgehend von NK8 Anlass, die für die Interpolation erforderlichen LP-Filterparameter des ersten Rahmens auf der Grundlage der zweiten Abtastrate möglichst schnell zu ermitteln. NK8 zeigt hierfür keinen Lösungsansatz auf. Dies gab Anlass, im Stand der Technik nach möglichen Ansätzen zu suchen. \n\n101\\. bb) Entgegen der Auffassung des Patentgerichts wurde die Lösung des Streitpatents indessen nicht durch eine Kombination mit NK2 nahegelegt. \n\n102\\. (1) Anders als die Berufung meint, steht es einer Berücksichtigung von NK2 allerdings nicht entgegen, wenn die dort vorgeschlagene Vorgehensweise nur für die Codierung von Sprache, nicht jedoch für Musik geeignet ist. \n\n103\\. Die Codierung von Sprache gehört zu den Funktionen, die der in NK8 spezifizierte neue Codec verwirklichen soll. Folglich bestand Anlass, nach Möglichkeiten zur Codierung von Sprachsignalen zu suchen. Ein Verfahren, das für die Codierung von Musik weniger geeignet ist, scheidet hierbei schon deshalb nicht aus, weil NK8 den Einsatz mehrerer unterschiedlicher Codecs für unterschiedliche Anwendungen zulässt. \n\n104\\. (2) Der Umstand, dass NK2 rund 13 Jahre vor NK8 veröffentlicht worden ist, steht einer Kombination der beiden Dokumente ebenfalls nicht zwingend entgegen. \n\n105\\. Ein großer zeitlicher Abstand kann zwar im Einzelfall gegen die Kombination von zwei Dokumenten sprechen, insbesondere dann, wenn sie auf unterschiedlichen technischen Ansätzen beruhen. Auch bei der Entwicklung neuer Standards liegt die Heranziehung älterer Dokumente jedoch nahe, wenn diese einen Lösungsansatz enthalten, der erkennbar auch im Umfeld der neueren Veröffentlichung eingesetzt werden kann. \n\n106\\. Im Streitfall schloss der Zeitabstand die ergänzende Heranziehung von NK2 schon deshalb nicht aus, weil sich auch dieses Dokument mit Sprachsignalen befasst, die mit Hilfe von linearer Prädiktion codiert sind. \n\n107\\. (3) Eine Veranlassung zum Einsatz des in NK2 offenbarten Verfahrens für die ausgehend von NK8 aufgeworfene Fragestellung war aber deshalb nicht gegeben, weil NK2 nur einen speziellen Einsatzzweck behandelt und sich weder aus NK2 noch aus sonstigen Umständen hinreichende Hinweise darauf ergaben, dass das in NK2 vorgeschlagene Verfahren in verallgemeinerter Form auch zum Decodieren von zwei aufeinanderfolgenden CELP-Rahmen mit unterschiedlicher Abtastrate eingesetzt werden kann. \n\n108\\. Wie auch die Berufung nicht in Zweifel zieht, ist das in NK2 offenbarte Verfahren zwar dazu geeignet, LP-Filterparameter für eine bestimmte Abtastrate in LP-Filterparameter für eine andere (höhere) Abtastrate umzuwandeln. Wie bereits oben dargelegt wurde, ergeben sich aus NK2 aber keine Hinweise darauf, dass bereits bei den vom Sender übertragenen Signalen ein Wechsel der Abtastrate zwischen zwei aufeinanderfolgenden Rahmen auftreten kann. NK2 betrifft vielmehr nur die Umwandlung eines Signals mit niedriger Abtastrate in ein Signal mit höherer Abtastrate, ohne dass das Signal einer erneuten LP-Analyse unterzogen werden muss. Die Ermittlung der LP-Filterparameter für eine höhere Abtastrate dient in NK2 der Verbreiterung der Frequenz und erfordert neben der Modifikation des Leistungsspektrums des LP-Synthesefilters die Verwertung von aus dem ursprünglichen breitbandigen Signal gewonnenen Nebeninformationen. \n\n109\\. Um zu der Lösung des Streitpatents zu gelangen, hätte es vor diesem Hintergrund der Erkenntnis bedurft, dass die in NK2 vorgeschlagene Umwandlung von Energiespektren generell geeignet ist, LP-Filterparameter für unterschiedliche Abtastraten ohne erneute LP-Filteranalyse zu gewinnen, dass in diesem Fall auf die Verwertung von Nebeninformationen verzichtet werden kann und dass diese Vorgehensweise nicht nur bei einer Erhöhung, sondern auch bei einer Verminderung der Abtastrate in Betracht kommt. Für eine diesbezügliche Abstraktion ergab sich weder aus NK2 noch aus sonstigen Umständen eine hinreichende Anregung. \n\n110\\. Der von den Berufungserwiderungen hervorgehobene Umstand, dass es zum Fachwissen gehörte, LP-Filterparameter unter Verwendung des Levinson-Durbin-Algorithmus aus Autokorrelationen zu berechnen, reicht als Anregung nicht aus. Diese Erkenntnis hätte allenfalls dann zu dem mit Hilfsantrag 1 verteidigten Gegenstand führen können, wenn sich daraus zugleich ergeben hätte, dass dieses Fachwissen auch für die ausgehend von NK8 aufgeworfene Fragestellung zunutze gemacht werden kann. Hierzu waren ergänzende Überlegungen erforderlich, die allein durch das genannte Fachwissen nicht nahegelegt waren. \n\n111\\. cc) Aus dem Beitrag von Valin (Extension spectrale d’un signal de parole de la bande téléphonique à la bande AM; Unversité de Sherbrooke, NK3 oder VALIN 2) ergab sich keine weitergehende Anregung. \n\n112\\. Wie in NK2 geht es in NK3 lediglich um die Verbreiterung der Frequenz. Auch dort wird darauf hingewiesen, dass es zur Umwandlung der Energiespektren von LP-Filterparametern einer höheren Abtastrate zusätzlicher Parameter bedarf (S. 24, Abschnitt 4.3). \n\n113\\. 5\\. Aus anderen Entgegenhaltungen ergaben sich keine weitergehenden Anregungen. \n\n114\\. a) Der Beitrag von Bi und Mitra (Sampling Rate Conversion in the Frequency Domain, IEEE Signal Processing Magazine, May 2011, 140-144, NK10) offenbart die Umwandlung von Abtastraten durch Modifikation von Frequenzspektren. Daraus ergibt sich keine Anregung zur Umwandlung von LP-Filterparametern durch Modifikation von Energiespektren. \n\n115\\. aa) NK10 führt aus, die Umwandlung von Abtastraten erfolge üblicherweise im Zeitbereich. Es sei auch möglich, solche Umwandlungen im Frequenzbereich durchzuführen. Diese Möglichkeit habe bislang aber nur wenig Beachtung gefunden. \n\n116\\. NK10 schlägt vor diesem Hintergrund vor, die Umwandlung im Frequenzbereich dadurch vorzunehmen, dass bei einer Verringerung der Abtastrate bestimmte Werte des Frequenzspektrums ignoriert (S. 2 linke Spalte), bei einer Erhöhung der Abtastrate hingegen zusätzliche Werte eingefügt werden (S. 2 mittlere und rechte Spalte). Das nach einer solchen Umwandlung durch inverse Diskrete Fourier-Transformation erlangte Signal weise zwar Abweichungen von dem angestrebten Signal auf. Diese könnten aber durch geeignete Maßnahmen minimiert werden (S. 2 rechte Spalte bis S. 3 linke Spalte). \n\n117\\. bb) Wie das Patentgericht im angefochtenen Urteil im Zusammenhang mit Hilfsantrag 3 und in seinem Hinweis vom 7. Juli 2022 (S. 7 f.) zu Hilfsantrag 1 zutreffend ausgeführt hat, ist damit lediglich eine Modifikation des Spektrums eines Eingangssignals offenbart, nicht aber eine Umwandlung von LP-Filterparametern. Darüber hinaus wird nicht ein Energiespektrum modifiziert, sondern ein Frequenzspektrum. \n\n118\\. cc) Entgegen der Auffassung des Patentgerichts ergaben sich aus NK10 keine relevanten Anregungen in Richtung auf den Gegenstand des Streitpatents. \n\n119\\. (1) Die abweichende Auffassung des Patentgerichts beruht auf der Annahme, ausgehend von NK8 habe es nahegelegen, die aus NK2 bekannte Modifikation des Leistungsspektrums des LP-Synthesefilters auch im Fall einer Änderung der Abtastrate vorzusehen. \n\n120\\. Diese Prämisse trifft aus den oben aufgezeigten Gründen nicht zu. \n\n121\\. (2) Aus NK10 allein ergab sich ausgehend von NK8 nicht die Anregung, LP-Filterparameter für eine zweite Abtastrate durch Modifikation der Energiespektren aus den LP-Filterparametern für eine erste Abtastrate abzuleiten. \n\n122\\. Wie auch das Patentgericht nicht verkannt hat, ist NK10 allenfalls zu entnehmen, dass nicht nur Energiespektren, sondern auch Frequenzspektren durch Einfügen zusätzlicher Werte an eine höhere Abtastrate angepasst werden können. \n\n123\\. Wie der Sachverständige Prof. Dr. M. in seinem von der Klägerin zu 2 vorgelegten Privatgutachten (Anlage NK C S. 7) aufgezeigt hat, bestehen zwar deutliche Parallelen zwischen der in NK10 offenbarten Vorgehensweise und der vom Streitpatent vorgeschlagenen Modifikation des Energiespektrums. Hieraus ergibt sich aber keine Anregung, den in NK10 vorgeschlagenen Mechanismus bei Energiespektren einzusetzen, um die LP-Filterparameter eines CELP-Rahmens an die abweichende Abtastrate eines nachfolgenden Rahmens anzupassen. Entgegen der Einschätzung des Sachverständigen reicht der Umstand, dass eine Modifikation von Leistungsspektren aus NK2 bekannt ist, nicht aus, um eine diesbezügliche Anregung zu begründen. \n\n124\\. b) Aus sonstigen Entgegenhaltungen ergeben sich keine weitergehenden Anregungen. \n\n125\\. V. Die angefochtene Entscheidung stellt sich nicht aus anderen Gründen als im Ergebnis richtig dar (§ 119 Abs. 1 PatG). \n\n126\\. 1\\. Das Patentgericht hat in dem nach § 83 Abs. 1 PatG erteilten Hinweis vom 21. Juni 2021 (S. 12 f.) und im ergänzenden Hinweis vom 7. Juli 2022 (S. 6 f.) dargelegt, weshalb es die Erfindung entgegen der Auffassung der Klägerin zu 2 für so deutlich und vollständig offenbart ansieht, dass ein Fachmann sie ausführen kann. \n\n127\\. Diese zuletzt nicht mehr angegriffenen Ausführungen sind zutreffend. \n\n128\\. 2\\. Im Hinweis vom 21. Juni 2021 (S. 11 f.) hat das Patentgericht ausgeführt, dass der Gegenstand der erteilten Fassung von Patentanspruch 1 nicht über den Inhalt der ursprünglich eingereichten Unterlagen hinausgeht. Im ergänzenden Hinweis vom 1. Februar 2022 (S. 8 f.) hat es dargelegt, dass das gleiche für den mit Hilfsantrag 1 verteidigten Gegenstand gilt. \n\n129\\. Diese Ausführungen sind ebenfalls zutreffend. \n\n130\\. VI. Die Kostenentscheidung beruht auf § 121 Abs. 1 PatG sowie § 97 Abs. 1 und § 92 Abs. 1 ZPO. \n\nBacher Deichfuß Marx Crummenerl von Pückler","de","jurionline_de","","Europäisches Patent im Bereich der Mobilfunktechnologie: Patentfähigkeit - LP-Filterparameter-Umwandlung","ecli-de-neuris-kore310942024",null,[19,34,44,54,64],{"id":20,"ecli":21,"caseNumber":14,"courtId":22,"courtName":14,"decisionDate":23,"fullText":24,"language":25,"source":26,"sourceUrl":27,"summary":14,"slug":28,"metadata":29},"410","ECLI:NL:RBLIM:2026:6423",66,"2026-07-08T00:00:00.000Z","RECHTBANK limburg\n\nZittingsplaats Roermond\n\nBestuursrecht\n\nzaaknummer: ROE 25 \u002F 2565\n\nuitspraak van de meervoudige kamer van 8 juli 2026 in de zaak tussen\n\n [belanghebbende] , gevestigd te [plaats], belanghebbende\n\n(gemachtigde: M.O.E. Uyen)\n\nen\n\nde heffingsambtenaar van de Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen, de heffingsambtenaar (gemachtigde: A. van den Dool).\n\nProcesverloop\n\nDe heffingsambtenaar heeft op grond van de Wet waardering onroerende zaken (Wet woz) de waarde van de onroerende zaken van belanghebbende voor het belastingjaar 2025 vastgesteld (het primaire besluit).\n\nBelanghebbende heeft tegen het primaire besluit bezwaar gemaakt.\n\nDe heffingsambtenaar heeft het bezwaar van belanghebbende gegrond verklaard (het bestreden besluit). Aan belanghebbende is een proceskostenvergoeding van in totaal € 161,74 toegekend.\n\nBelanghebbende heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld.\n\nDe heffingsambtenaar heeft verweer gevoerd.\n\nOp 4 mei 2026, aangevuld op 11 mei 2026, zijn van belanghebbende nadere gronden en stukken ontvangen.\n\nHet onderzoek ter zitting heeft vervolgens plaatsgevonden op 15 mei 2026. Belanghebbende heeft zich laten vertegenwoordigen door mr. L.H.G.M. Driessen, kantoorgenote van haar gemachtigde bij Previcus B.V. te Boxmeer. De heffingsambtenaar heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.\n\nOverwegingen\n\n1. De rechtbank stelt vast dat de woz-waarde tussen partijen niet meer in geschil is. Het beroep van belanghebbende richt zich enkel tegen de toegekende proceskostenvergoeding en spitst zich toe op de vraag of de heffingsambtenaar bij de vaststelling van de proceskostenvergoeding in bezwaar toepassing heeft mogen geven aan de vermenigvuldigingsfactor 0,125 van artikel 30a, eerste lid, van de Wet woz, zoals dit artikellid luidt met ingang van 1 januari 2025.\n\n2. De heffingsambtenaar heeft in het bestreden besluit de proceskostenvergoeding van € 161,74 als volgt gespecificeerd:\n\n- indienen bezwaarschrift: 1 punt x waarde per punt € 647,- x factor 0,125 = € 80,87 +\n\n- bijwonen hoorzitting: 1 punt x waarde per punt € 647,- x factor 0,125 = € 80,87 = € 161,74.\n\n3. Belanghebbende vindt dat de heffingsambtenaar een te lage proceskostenvergoeding heeft toegekend. Zij verzoekt de rechtbank om artikel 30a van de Wet woz buiten toepassing te laten, omdat haar gemachtigde een bijzonder geval is als bedoeld in het zogenoemde 30a-arrest van de Hoge Raad van 17 januari 2025 (ECLI:NL:HR:2025:46).\n\n4. In het 30a-arrest heeft de Hoge Raad geoordeeld dat bijzondere gevallen zich onderscheiden doordat zij niet voldoen aan de volgende kenmerken: dat aan de belanghebbende rechtsbijstand wordt verleend door een beroepsmatig optredende gemachtigde, dan wel een kantoor, waarvan het bedrijfsmodel eruit bestaat dat\n\n( i) wordt opgetreden op basis van no cure no pay,\n\n(ii) daarbij zodanige afspraken met de cliënten worden gemaakt dat het bedrag van eventuele proceskostenvergoedingen aan de gemachtigde of aan het kantoor wordt afgedragen, en\n\n(iii) de procedures op een zodanige wijze worden gevoerd dat de daarin toegekende proceskostenvergoedingen de in redelijkheid gemaakte kosten ver overtreffen.\n\n5. De daarbij te hanteren regels zijn nader uitgewerkt in de arresten van de Hoge Raad van 25 april 2025 (ECLI:NL:HR:2025:670) en 18 juli 2025 (ECLI:NL:HR:2025:1175).\n\n5.1.. Volgens de Hoge Raad rusten op de belanghebbende de stelplicht en bewijslast van feiten die meebrengen dat buiten redelijke twijfel komt vast te staan dat, beoordeelt naar de situatie op het moment waarop het desbetreffende rechtsmiddel is aangewend, het bedrijfsmodel van de betreffende gemachtigde of diens kantoor kennelijk niet allehiervoor bedoelde drie kenmerken heeft en dat aldus sprake is van een bijzonder geval. Er is dus (al) sprake van een bijzonder geval als één van de drie kenmerken niet van toepassing is.\n\n5.2.. Bij de beoordeling van het bedrijfsmodel gaat het niet specifiek om de werkzaamheden die de gemachtigde heeft verricht in de procedure waarop de proceskostenvergoeding ziet. Met het bedrijfsmodel is namelijk meer in het algemeen de wijze bedoeld waarop de gemachtigde zijn inkomsten verwerft met het beroepsmatig verlenen van rechtsbijstand.\n\n5.3.. Indien het bedrijfsmodel van een gemachtigde of een kantoor inhoudt dat wordt opgetreden op basis van no cure no pay (i), of op een grondslag die daarmee in wezen overeenkomt en daarmee dus op één lijn kan worden gesteld, en dat daarbij afspraken met de cliënten worden gemaakt als hiervoor onder (ii) bedoeld, zal aldus moeten worden beoordeeld of dit bedrijfsmodel voldoet aan het hiervoor onder (iii) vermelde kenmerk van vergaande overdekking. Daartoe moet een vergelijking worden gemaakt tussen enerzijds het totale bedrag aan proceskostenvergoedingen dat aan de gemachtigde of aan het kantoor wordt afgedragen, en anderzijds het totale bedrag van de kosten van de gemachtigde of van het kantoor die kunnen worden toegerekend aan het voeren van de procedures waarop die proceskostenvergoedingen betrekking hebben. Het komt dus erop aan of het totale bedrag van de afgedragen proceskostenvergoedingen het totale bedrag van de zojuist bedoelde kosten verre overtreft. De omstandigheid dat vaak geheel of ten dele gebruik wordt gemaakt van gestandaardiseerde tekstblokken die niet zijn toegespitst op de desbetreffende zaak, vormt een aanwijzing dat het bedrijfsmodel wel het derde kenmerk van vergaande overdekking heeft, en zal daarom in het algemeen volstaan om aan te nemen dat de belanghebbende niet in dit door hem te leveren bewijs is geslaagd.\n\n6. In het arrest van 26 september 2025 (ECLI:NL:HR:2025:1375) heeft de Hoge Raad nader uitgewerkt wanneer sprake is van een bedrijfsmodel dat eruit bestaat dat wordt opgetreden op basis van no cure no pay (i). Bij optreden op basis van no cure no pay moet worden uitgegaan van afspraken tussen de belanghebbende en de rechtsbijstandverlener op grond waarvan de belanghebbende geen financieel risico loopt bij inschakeling van de rechtsbijstandverlener, omdat geen instapvergoeding verschuldigd is noch een percentage van de bespaarde belasting als vergoeding moet worden afgestaan (zie Kamerstukken II 2023\u002F24, 36 427, nr. 3, blz. 2). Bij de beoordeling van de vraag of het bedrijfsmodel van een beroepsmatig optredende gemachtigde, dan wel een kantoor, eruit bestaat dat wordt opgetreden op basis van no cure no pay, komt het dus erop aan of die gemachtigde dan wel diens kantoor afspraken maakt met klanten op grond waarvan zij geen financieel risico lopen bij het verstrekken van de opdracht tot het verlenen van rechtsbijstand in een belastingprocedure. De verschuldigdheid van een instapvergoeding staat niet in alle gevallen eraan in de weg dat afspraken met een rechtsbijstandsverlener worden aangemerkt als afspraken op basis van no cure no pay. Onder het beroepsmatig verlenen van rechtsbijstand op basis van no cure no pay wordt namelijk ook begrepen het beroepsmatig verlenen van rechtsbijstand op een grondslag die daarmee in wezen overeenkomt en daarmee dus op één lijn kan worden gesteld. Dan moet worden gedacht aan de betaling van een zodanig laag bedrag dat die betaling als een pro forma of symbolische bijdrage moet worden beschouwd.\n\n7. De rechtbank stelt vast dat de gemachtigde van belanghebbende in deze zaak niet heeft bestreden dat haar bedrijfsmodel de hiervoor onder (ii) en (iii) vermelde kenmerken heeft.\n\n8. Belanghebbende bestrijdt dat het bedrijfsmodel van haar gemachtigde ten tijde van het instellen van bezwaar (en beroep) eruit bestaat dat wordt opgetreden op basis van no cure no pay (i). Hiertoe heeft de gemachtigde verwezen naar een beschrijving van haar per 1 januari 2025 gewijzigde bedrijfsmodel (“Bijzonder geval: bedrijfsmodel Previcus en artikel 30a Wet WOZ”).\n\n8.1.. Volgens die beschrijving is de werkwijze met ingang van 1 januari 2025 fundamenteel gewijzigd. Het aantal dossiers is vanaf 2025 aanzienlijk afgenomen van 128.000 zaken naar circa 1.291 zaken. De zaken worden (vrijwel) niet meer op basis van no cure no pay uitgevoerd, maar volgens een regulier model waarin een cliënt, ongeacht de uitkomst van de zaak, een vaste startvergoeding betaalt (doorgaans gebaseerd op het aantal aanslagbiljetten) en\u002Fof een deel van de gerealiseerde besparing afdraagt (in bijna alle gevallen 40% van de besparing). De vóór 2025 aangebrachte zaken worden nog op basis van no cure no pay uitgevoerd. Bovendien worden vanaf 2025 alle aanslagbiljetten op voorhand gescreend en worden enkel de zaken doorgezet waarbij op voorhand onvoldoende duidelijk is dat er geen fouten zijn gemaakt. Er is, aldus de beschrijving, geen sprake meer van een grote massa waar de wetswijziging (Wet herwaardering proceskostenvergoeding WOZ en Bpm) op zag. De gemachtigde richt zich voortaan op de zakelijke markt, waarbij vrijwel altijd ook prijsafspraken met belanghebbenden worden gemaakt die losstaan van eventueel toegekende proceskostenvergoedingen.\n\n8.2.. De gemachtigde heeft de prijsafspraken over 2025 als volgt in een overzicht opgenomen.\n\n8.3.. De vermelding in de volmacht dat de vergoeding voor de werkzaamheden uitsluitend het totaal van de proceskostenvergoedingen bedraagt, klopt, aldus de beschrijving, niet meer. De onderliggende overeenkomsten bepalen dat cliënten zelf vergoedingen verschuldigd zijn. De proceskostenvergoeding speelt daarin nog slechts een kleine aanvullende rol.\n\n9. Op 4 mei 2026 heeft de gemachtigde van belanghebbende de facturen en betaalbewijzen in een groot aantal zaken, waarin zij als gemachtigde optreedt, ingezonden. Op 11 mei 2026 is daarvan een overzicht overgelegd. Die stukken bevestigen het beeld dat de beschrijving van het bedrijfsmodel geeft. Uit de facturen en betaalbewijzen blijkt namelijk dat de gemachtigde van een groot deel van haar cliënten een “besparingsfee” van minimaal 30% van de eventuele belastingbesparing vraagt, zij die “besparingsfee” aan haar cliënten factureert en die “besparingsfee” vervolgens ook door de cliënten wordt betaald.\n\n10. Daarnaast komt uit de facturen en betaalbewijzen naar voren dat de meeste cliënten (bovenop de “besparingsfee”) tevens een (in hoogte variërende) “startfee” zijn verschuldigd. Op zitting heeft de gemachtigde toegelicht dat, indien overeengekomen, de “startfee” altijd wordt gefactureerd en betaald. Dat dit niet in alle gevallen gebeurt blijkt uit de overgelegde facturen en betaalbewijzen, en komt, aldus de gemachtigde, doordat de “startfee”, die ongeacht de uitkomst is verschuldigd, in die gevallen eerder is gefactureerd en betaald. Dat is anders bij de “besparingsfee”, die niet eerder dan na het nemen van het bestreden besluit in rekening kan worden gebracht, omdat dan pas de (hoogte van de) besparing duidelijk is.\n\n11. De heffingsambtenaar heeft zich ter zitting op het standpunt gesteld dat het pas op 4 mei 2026 door de gemachtigde van belanghebbende indienen van facturen en betaalbewijzen (die op 6 mei 2026 door de rechtbank zijn vrijgegeven), die al in 2025 beschikbaar waren, in strijd is met een goede procesorde. De rechtbank overweegt dat partijen in beginsel vrij zijn om gedurende de procedure hun standpunten aan te vullen. Die vrijheid wordt echter begrensd door de beginselen van de goede procesorde. Hoewel de late indiening van reeds voorhanden zijnde stukken niet de schoonheidsprijs verdient, ziet de rechtbank hierin geen grond om die stukken vanwege strijd met een goede procesorde buiten beschouwing te laten. Hiertoe acht de rechtbank van belang dat de stukken een onderbouwing vormen van een eerder door de gemachtigde ingenomen standpunt, een reactie zijn op het verweerschrift en dat de aard en de omvang van de stukken niet zodanig zijn dat van de heffingsambtenaar om adequaat hierop te kunnen reageren een nader diepgaand (feiten)onderzoek wordt gevergd. De inhoudelijke reactie van de heffingsambtenaar op de stukken in de pleitnota bevestigen dit oordeel.\n\n12. De rechtbank stelt voorop dat voor haar de facturen en de betaalbewijzen leidend zijn voor de beoordeling van de vraag of kenmerk (i) op de gemachtigde van belanghebbende van toepassing is. Naar het oordeel van de rechtbank zijn (alleen) die stukken, en niet (ook) de overeenkomst, de website en de algemene voorwaarden van de gemachtigde (op 9 februari 2025), waarvan gesteld is dat die op dat moment nog niet in overeenstemming met het gewijzigde bedrijfsmodel waren gebracht, relevant voor de vraag of sprake is van een bedrijfsmodel op basis van no cure no pay. Omdat het bedrijfsmodel van de gemachtigde (en niet de vergoedingen in de aan de rechtbank voorliggende zaken) moet worden beoordeeld, blijft die beoordeling, anders dan de heffingsambtenaar stelt, niet beperkt tot de gemeenten binnen het ambtsgebied van de heffingsambtenaar. Daaruit volgt ook dat op grond van het (incidenteel) ontbreken van facturen en betaalbewijzen in aan de rechtbank voorliggende zaken niet zonder meer kan worden geconcludeerd dat kenmerk (i) op het bedrijfsmodel van de gemachtigde van toepassing is.\n\n13. De rechtbank is van oordeel dat met voldoende gegevens is onderbouwd dat de gemachtigde in 2025 voor een groot deel van de procedures een “besparingsfee” in rekening heeft gebracht. Door het betalen van een “besparingsfee” loopt een belanghebbende bij de inschakeling een gemachtigde voor het voeren van een procedure een financieel risico (zie hiervoor het arrest van de Hoge Raad van 26 september 2025). Deze door de gemachtigde gevraagde vergoeding (van 30-40%) acht de rechtbank, nog daargelaten dat de Hoge Raad dat enkel ten aanzien van “instapvergoedingen” heeft geoordeeld, ook niet dusdanig laag dat kan worden gesproken van rechtsbijstandverlening op een grondslag die in wezen overeenkomt met rechtsbijstandverlening op basis van no cure no pay. Op grond van het vorenstaande heeft belanghebbende, naar het oordeel van de rechtbank, buiten redelijke twijfel bewezen dat het bedrijfsmodel van de gemachtigde ten tijde van het instellen van bezwaar niet het kenmerk van optreden op basis van no cure no pay heeft (i). Daaraan doet niet af dat een belanghebbende vooraf ermee heeft ingestemd dat een eventuele vergoeding van proceskosten aan de gemachtigde toekomt. Dat geldt ook voor het ontbreken van facturen en betaalbewijzen van op een eerder moment in rekening gebrachte “startfees” en de door de heffingsambtenaar gestelde inconsistenties in de hoogte hiervan.\n\n14. Uit het vorenstaande volgt dat sprake is van een bijzonder geval en de heffingsambtenaar ten onrechte toepassing heeft gegeven aan artikel 30a, eerste lid, van de Wet woz.\n\n15. Dit betekent dat het beroep van belanghebbende gegrond is. De rechtbank vernietigt het bestreden besluit voor zover dat ziet op de toegekende proceskostenvergoeding en bepaalt met toepassing van artikel 8:72, derde lid, aanhef en onder b, van de Algemene wet bestuursrecht de proceskostenvergoeding voor de bezwaarfase op € 1.332,- (2 x € 666,-).\n\n16. Aan het standpunt van belanghebbende dat aan het bestreden besluit een motiveringsgebrek kleeft, wordt niet toegekomen.\n\n17. Omdat het beroep gegrond is, moet de heffingsambtenaar het griffierecht aan belanghebbende vergoeden.\n\n18. De rechtbank acht termen aanwezig om de heffingsambtenaar te veroordelen in de proceskosten die belanghebbende redelijkerwijs heeft moeten maken in verband met de behandeling van het beroep, een en ander eveneens overeenkomstig de normen van het Besluit proceskosten bestuursrecht. Aan belanghebbende is door een derde beroepsmatig rechtsbijstand verleend. Voor de in aanmerking te nemen proceshandelingen worden 2 punten (1 punt voor het indienen van het beroepschrift en 1 punt voor het verschijnen op zitting met een waarde van € 934,- per punt) toegekend. De rechtbank bepaalt in overeenstemming met het Richtsnoer proceskostenvergoeding belastingkamers gerechtshoven 2024 (neergelegd in de uitspraak van het gerechtshof ’s-Hertogenbosch van 7 augustus 2024, ECLI:NL:GHSHE:2024:2524) de wegingsfactor op 0,5. Gelet hierop bedraagt het vanwege de in deze zaak verleende rechtsbijstand te vergoeden bedrag in totaal € 934,-.\n\nBeslissing\n\nDe rechtbank:\n\n- verklaart het beroep gegrond;\n\n- vernietigt het bestreden besluit voor zover dat ziet op de toegekende proceskostenvergoeding, stelt de proceskostenvergoeding voor de bezwaarfase vast op € 1.332,- en bepaalt dat deze uitspraak in de plaats treedt van het vernietigde besluit;\n\n- draagt de heffingsambtenaar op het betaalde griffierecht van € 385,- aan belanghebbende te vergoeden;\n\n- veroordeelt de heffingsambtenaar in de proceskosten van belanghebbende wegens verleende rechtsbijstand in beroep tot een bedrag van € 934,-.\n\nDeze uitspraak is gedaan door mr. B.F.A. van Huijgevoort, voorzitter, en mrs. E.P.J. Rutten en J.H. van Hoof leden, in aanwezigheid van mr. D.D.R.H. Lechanteur, griffier.De beslissing is in het openbaar uitgesproken op 8 juli 2026.\n\ngriffier rechter\n\nAfschrift verzonden aan partijen op: 8 juli 2026.\n\nRechtsmiddel\n\nTegen deze uitspraak kunnen partijen binnen zes weken na de verzenddatum hoger beroep instellen bij het gerechtshof ’s-Hertogenbosch (belastingkamer).\n\nU kunt digitaal beroep instellen via www.rechtspraak.nl. Daar klikt u op “Formulieren en inloggen”. Hoger beroep instellen kan eventueel ook nog steeds door verzending van een brief aan het gerechtshof ’s-Hertogenbosch (belastingkamer).\n\nBij het instellen van het hoger beroep dient het volgende in acht te worden genomen:\n\n1. bij het hogerberoepschrift wordt een afschrift van deze uitspraak overgelegd;\n\n2 - het hogerberoepschrift moet, indien het op papier wordt ingediend, ondertekend zijn. Verder moet het ten minste het volgende vermelden:\n\na. de naam en het adres van de indiener;\n\nb. de datum van verzending;\n\nc. een omschrijving van de uitspraak waartegen het hoger beroep is ingesteld;\n\nd. de redenen waarom u het niet eens bent met de uitspraak (de gronden van het hoger beroep).","nl","rechtspraak_nl","https:\u002F\u002Fdeeplink.rechtspraak.nl\u002Fuitspraak?id=ECLI:NL:RBLIM:2026:6423","ecli-nl-rblim-2026-6423",{"courtName":30,"legalDomain":31,"decisionType":32,"procedureType":33},"Roermond","Bestuursrecht; Belastingrecht","uitspraak","Uitspraak",{"id":35,"ecli":36,"caseNumber":37,"courtId":38,"courtName":14,"decisionDate":23,"fullText":39,"language":40,"source":41,"sourceUrl":14,"summary":42,"slug":43,"metadata":17},"85","ECLI:RO:2026:JudecatoriaSECTORUL5BUCURESTI:17050-302-2025-a1","17050\u002F302\u002F2025\u002Fa1",97,"Admite cererea de îndreptare a erorii materiale din cuprinsul sentin?ei civile nr. 2484\u002F06.03.2026, pronunţată de Judecătoria Sectorului 5 Bucure?ti în dosar nr. 17050\u002F302\u002F2025, formulată din oficiu.       \nDispune îndreptarea erorii materiale strecurată în cuprinsul sentin?ei civile nr. 2484\u002F06.03.2026 pronun?ată în cadrul dosarului nr. 17050\u002F302\u002F2025, în sensul re?inerii că pârâtul Vasile Constantin are codul numeric personal ............, iar nu ............., astfel cum în mod eronat s-a consemnat.   \nPrezenta încheiere face parte integrantă din cuprinsul sentin?ei civile nr. 2484\u002F06.03.2026 pronun?ată în cadrul dosarului nr. 17050\u002F302\u002F2025.   \nÎndreptarea se va efectua în toate exemplarele sentin?ei.\n\tCu drept de apel în 30 de zile de la comunicare. Cererea de apel se va depune la Judecătoria Sectorului 5 Bucure?ti.   \n\tPronun?ată prin punerea solu?iei la dispozi?ia păr?ilor prin intermediul grefei instan?ei, astăzi, 08.07.2026.\n","ro","portalquery_ro","Admite cererea","ecli-ro-2026-judecatoriasectorul5bucuresti-17050-302-2025-a1",{"id":45,"ecli":46,"caseNumber":14,"courtId":47,"courtName":14,"decisionDate":23,"fullText":48,"language":25,"source":26,"sourceUrl":49,"summary":14,"slug":50,"metadata":51},"296","ECLI:NL:GHDHA:2026:2250",58,"Rolnummer: 22-001978-23\n\nParketnummer: 10-066729-23\n\nDatum uitspraak: 8 juli 2026\n\nTEGENSPRAAK\n\nArrestvan de meervoudige kamer voor strafzaken van het gerechtshof Den Haag gewezen op het hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Rotterdam van 28 juni 2023 in de strafzaak tegen de verdachte:\n\n [verdachte],\n\ngeboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 2002,\n\nBRP-adres: [BRP-adres] , [woonplaats] .\n\nOnderzoek van de zaak\n\nDit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting in eerste aanleg en het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep van dit hof.\n\nHet hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen door en namens de verdachte naar voren is gebracht.\n\nProcesgang\n\nIn eerste aanleg is de verdachte van het onder 1 tenlastegelegde vrijgesproken en ter zake van het onder 2 en 3 tenlastegelegde veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 120 dagen, met aftrek van voorarrest, waarvan 73 dagen voorwaardelijk, met een proeftijd van 2 jaren. Voorts is beslist op de vorderingen van de benadeelde partijen, zoals nader omschreven in het vonnis waarvan beroep.\n\nNamens de verdachte is tegen het vonnis hoger beroep ingesteld.\n\nOmvang van het hoger beroep\n\nDe verdachte is door de rechtbank Rotterdam vrijgesproken van hetgeen aan hem onder 1 is tenlastegelegd. Het hoger beroep is door de verdachte onbeperkt ingesteld en is derhalve mede gericht tegen de in eerste aanleg gegeven beslissing tot vrijspraak. Gelet op hetgeen is bepaald in artikel 404, vijfde lid, van het Wetboek van Strafvordering staat voor de verdachte tegen deze beslissing geen hoger beroep open. Het hof zal de verdachte mitsdien niet-ontvankelijk verklaren in het ingestelde hoger beroep, voor zover dat is gericht tegen de in het vonnis waarvan beroep gegeven vrijspraak.\n\nWaar hierna wordt gesproken van \"de zaak\" of \"het vonnis\", wordt daarmee bedoeld de zaak of het vonnis voor zover op grond van het vorenstaande aan het oordeel van dit hof onderworpen.\n\nTenlastelegging\n\nAan de verdachte is – voor zover aan het oordeel van het hof onderworpen – tenlastegelegd dat:\n\n2. hij op of omstreeks 01 januari 2023 te 's-Gravendeel, gemeente Hoeksche Waard, openlijk, te weten, op of aan de Smidsweg en\u002Fof de Langestraat, in elk geval op of aan (een) openbare weg(en), in vereniging geweld heeft gepleegd tegen een of meer verbalisanten van de politie Eenheid Rotterdam, te weten [hoofdagent] (hoofdagent) en\u002Fof [aspirant] (aspirant) en\u002Fof één of meer verbalisanten, zijnde groepsleden van de Mobiele Eenheid van politie Eenheid Rotterdam, te weten [verbalisant 1] en\u002Fof [verbalisant 2] en\u002Fof [verbalisant 3] en\u002Fof [verbalisant 4] en\u002Fof [verbalisant 5] en\u002Fof [verbalisant 6] en\u002Fof [verbalisant 7] en\u002Fof [verbalisant 8] en\u002Fof [verbalisant 9] en\u002Fof [verbalisant 10] en\u002Fof [verbalisant 11] en\u002Fof [verbalisant 12] en\u002Fof [verbalisant 13] en\u002Fof [verbalisant 14] en\u002Fof [verbalisant 15] en\u002Fof [verbalisant 16] en\u002Fof [verbalisant 17] en\u002Fof [verbalisant 18] en\u002Fof [verbalisant 19] en\u002Fof [verbalisant 20] , althans een of meer (andere) verbalisanten door\n\n- één of meer stuks zwaar (illegaal) vuurwerk (betreffende onder meer: cobra's \u002F nitraten \u002F shells) en\u002Fof vuurwerkbommen op\u002Ftegen, althans in de richting van\u002Fnaar voornoemde verbalisanten af te schieten en\u002Fof te gooien, waarbij voornoemd(e) vuurwerk\u002Fvuurwerkbommen vlakbij\u002Fnaast het\u002Fde lichamen en\u002Fof het\u002Fde hoofden\u002Fgezichten van voornoemde verbalisanten tot ontploffing is\u002Fzijn gekomen en\u002Fof\n\n- ( met kracht) één of meer stenen en\u002Fof glaswerk op\u002Ftegen, althans in de richting van voornoemde verbalisanten te gooien en\u002Fof\n\n- ( dreigend) zich op te dringen aan voornoemde ambtenaren en\u002Fof\n\n- ( daarbij) (dreigend) een of meerdere ploertendoders, althans slagvoorwerpen, aan voornoemde ambtenaren te tonen\u002Fvoor te houden en\u002Fof\n\n- ( daarbij) aan die [aspirant] en\u002Fof [hoofdagent] en\u002Fof een of meer (andere) verbalisanten de weg te versperren, althans de doorgang te beletten en\u002Fof (daarbij) te verhinderen dat die [aspirant] en\u002Fof [hoofdagent] en\u002Fof anderen met\u002Fin een (politie)voertuig weg konden rijden en\u002Fof\n\n- naar\u002Fin de richting van voornoemde ambtenaren te schelden, met de woorden: \"Kankerlijers\", \"Kanker op joh\" en\u002Fof \"Kankerpolitie\" en\u002Fof\n\n- ( met kracht) op\u002Ftegen het (politie)schild van die [verbalisant 2] te trappen\u002Fschoppen;\n\n3. hij op of omstreeks 31 december 2022 te 's-Gravendeel, gemeente Hoeksche Waard opzettelijk en wederrechtelijk een vuilnisbak\u002Fprullenbak, in elk geval enig goed, dat\u002Fdie geheel of ten dele aan Gemeente Hoeksche Waard, in elk geval aan een ander dan aan verdachte toebehoorde(n) heeft vernield, beschadigd, onbruikbaar gemaakt.\n\nVordering van de advocaat-generaal\n\nDe advocaat-generaal heeft gevorderd dat het vonnis waarvan beroep ten aanzien van de bewezenverklaring zal worden bevestigd en dat de verdachte ter zake van het onder 2 en 3 tenlastegelegde zal worden veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 107 dagen, met aftrek van voorarrest, waarvan 60 dagen voorwaardelijk en met een proeftijd van 2 jaren.\n\nHet vonnis waarvan beroep\n\nHet vonnis waarvan beroep kan niet in stand blijven omdat het hof zich daarmee niet verenigt.\n\nVrijspraak\n\nDe advocaat-generaal heeft zich op het standpunt gesteld dat het onder 2 tenlastegelegde wettig en overtuigend kan worden bewezenverklaard, nu de verdachte met zijn handelen een bijdrage van voldoende gewicht heeft geleverd aan het openlijk geweld tegen de desbetreffende verbalisanten. Zo heeft de verdachte voorafgaand aan de jaarwisseling deel genomen aan een WhatsApp-groep waarin werd gesproken over het voornemen onrust te veroorzaken ten tijde van de jaarwisseling. Voorts heeft de verdachte in de nacht van de jaarwisseling – nadat hij door leden van de Mobiele Eenheid (ME) was ingesloten –op zijn telefoon een video-opname gemaakt waarin er samen met medeverdachte [medeverdachte] (hierna: [medeverdachte] ) wordt gepraat over het doodschoppen van een ME’er. Vijftien minuten nadat hij deze video had opgenomen, is [medeverdachte] aangehouden voor het schoppen tegen het schild van een ME’er.\n\nHet hof overweegt als volgt.\n\nHet hof stelt voorop dat van het \"in vereniging\" plegen van geweld sprake is, indien de betrokkene een voldoende significante of wezenlijke bijdrage levert aan het geweld, zij het dat deze bijdrage zelf niet van gewelddadige aard hoeft te zijn. De enkele omstandigheid dat iemand aanwezig is in een groep die openlijk geweld pleegt is niet zonder meer voldoende om hem te kunnen aanmerken als iemand die \"in vereniging\" geweld pleegt. Beoordeeld zal moeten worden of de door de verdachte geleverde – intellectuele en\u002Fof materiële – bijdrage aan het delict van voldoende gewicht is.\n\nMet de advocaat-generaal en de verdediging is het hof van oordeel dat op grond van het verhandelde ter terechtzitting niet kan worden bewezen dat de verdachte omstreeks de jaarwisseling geweld heeft gebruikt jegens de verbalisanten, zoals het gooien met stenen of vuurwerk. Het hof is voorts van oordeel dat evenmin bewezen kan worden dat de verdachte op enige wijze geweldshandelingen die door andere personen zijn gepleegd heeft ondersteund of anderszins heeft bijgedragen aan het ontstaan of het voortduren van het geweld jegens de verbalisanten. Het hof neemt hierbij in aanmerking dat [medeverdachte] bij de raadsheer-commissaris als getuige is gehoord en heeft verklaard dat hetgeen de verdachte in de video-opname heeft gezegd, los stond van zijn handelen daarna en dat de verdachte niet in de buurt was toen [medeverdachte] tegen het schild van verbalisant [verbalisant 2] aan schopte. De enkele aanwezigheid in de groep die door de politie\u002FME was ingesloten en het feit dat de verdachte deel uit maakte van een WhatsApp-groep acht het hof evenmin een bijdrage van voldoende gewicht. Gelet op het voorgaande is niet vast komen te staan dat de verdachte een voldoende significante of wezenlijke bijdrage heeft geleverd aan het tenlastegelegde geweld tegen de desbetreffende verbalisanten, zodat het ten laste gelegde niet kan worden bewezen en de verdachte daarvan zal worden vrijgesproken.\n\nBewezenverklaring\n\nHet hof acht wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het onder 3 tenlastegelegde heeft begaan, met dien verstande dat:\n\n3. hij op of omstreeks31 december 2022 te 's-Gravendeel, gemeente Hoeksche Waard opzettelijk en wederrechtelijk eenvuilnisbak\u002Fprullenbak, in elk geval enig goed,dat\u002Fdiegeheel of ten deleaan Gemeente Hoeksche Waard, in elk geval aan een ander dan aan verdachtetoebehoorde(n)heeft vernield, beschadigd, onbruikbaar gemaakt;.\n\nHetgeen meer of anders is tenlastegelegd, is niet bewezen. De verdachte moet daarvan worden vrijgesproken.\n\nBewijsvoering\n\nHet hof grondt zijn overtuiging dat de verdachte het bewezenverklaarde heeft begaan op de feiten en omstandigheden die in de bewijsmiddelen zijn vervat en die reden geven tot de bewezenverklaring.\n\nIn die gevallen waarin de wet aanvulling van het arrest vereist met de bewijsmiddelen dan wel, voor zover artikel 359, derde lid, tweede volzin, van het Wetboek van Strafvordering wordt toegepast, met een opgave daarvan, zal zulks plaatsvinden in een aanvulling die als bijlage aan dit arrest zal worden gehecht.\n\nStrafbaarheid van het bewezenverklaarde\n\nHet onder 3 bewezenverklaarde levert op\n\nopzettelijk en wederrechtelijk enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort, vernielen.\n\nStrafbaarheid van de verdachte\n\nEr is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van de verdachte uitsluit. De verdachte is dus strafbaar.\n\nStrafmotivering\n\nHet hof heeft de op te leggen straf bepaald op grond van de ernst van het feit en de omstandigheden waaronder dit is begaan en op grond van de persoon en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte, zoals daarvan is gebleken uit het onderzoek ter terechtzitting.\n\nDaarbij heeft het hof in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen.\n\nDe verdachte heeft zich op oudejaarsavond schuldig gemaakt aan vernieling van een prullenbak door hierop zwaar vuurwerk tot ontploffing te brengen. Een dergelijk feit is gevaarzettend en geschikt om gevoelens van angst en onveiligheid in de maatschappij teweeg te brengen. De verdachte heeft met zijn handelen de gemeente en daarmee de gemeenschap financiële schade berokkend en hij heeft hiermee overlast veroorzaakt.\n\nHet hof heeft acht geslagen op een de verdachte betreffend uittreksel Justitiële Documentatie van 1 juni 2026, waaruit blijkt dat de verdachte niet eerder voor een vergelijkbaar feit is veroordeeld.\n\nTen aanzien van de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6, eerste lid, van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) overweegt het hof dat deze is aangevangen op 6 maart 2023. In eerste aanleg is de redelijke termijn niet overschreden. Het hof stelt vast dat de behandeling van de zaak in hoger beroep niet heeft plaatsgevonden binnen de daartoe gestelde redelijke termijn,. Namens de verdachte is immers op 4 juli 2023 hoger beroep ingesteld en het hof wijst op 8 juli 2026 eindarrest. De redelijke termijn van de berechting in hoger beroep is derhalve met meer dan één jaar overschreden. Het hof ziet, ook gelet op de duur van de procedure als geheel, aanleiding te volstaan met de constatering van dit verzuim, gelet op de gekozen strafmodaliteit en de hoogte van de op te leggen straf.\n\nHet hof is – alles afwegende – van oordeel dat een onvoorwaardelijke taakstraf van na te melden duur een passende en geboden reactie vormt. Anders dan de verdediging heeft bepleit acht het hof een geldboete, gelet op de context waarin en de wijze waarop de vernieling plaatsvond – tijdens de jaarwisseling en met (illegaal) vuurwerk – niet passend. Evenmin zal om die reden toepassing worden gegeven aan het bepaalde in artikel 9a van het Wetboek van Strafrecht.\n\nVorderingen tot schadevergoeding\n\nIn het onderhavige strafproces hebben tweeëntwintig verbalisanten zich als benadeelde partij gevoegd ter zake van het onder 2 ten laste gelegde. De benadeelde partijen [verbalisant 17] , [verbalisant 12] , [verbalisant 8] , [verbalisant 9] , [verbalisant 19] , [verbalisant 20] , [verbalisant 18] , [verbalisant 15] , [verbalisant 10] , [verbalisant 4] , [verbalisant 1] , [verbalisant 16] , [verbalisant 3] , [aspirant] , [verbalisant 7] , [hoofdagent] , [verbalisant 14] , [verbalisant 5] en [verbalisant 6] vorderen per persoon een vergoeding van € 350,00 aan immateriële schade. De benadeelde partijen [verbalisant 13] en [verbalisant 11] vorderen per persoon een vergoeding van € 400,00 aan immateriële schade en de benadeelde partij [verbalisant 2] vordert een vergoeding van € 750,00 aan immateriële schade.\n\nNu de verdachte ter zake van het onder 2 tenlastegelegde wordt vrijgesproken, zullen de benadeelde partijen niet-ontvankelijk worden verklaard in hun vordering.\n\nGelet daarop zullen de benadeelde partijen worden veroordeeld in de kosten die de verdachte tot aan deze uitspraak in verband met de verdediging tegen die vorderingen heeft moeten maken, welke kosten het hof vooralsnog begroot op nihil.\n\nToepasselijke wettelijke voorschriften\n\nHet hof heeft gelet op de artikelen 9, 22c, 22d en 350 van het Wetboek van Strafrecht, zoals zij rechtens gelden dan wel golden.\n\nBESLISSING\n\nHet hof:\n\nVerklaart de verdachte niet-ontvankelijk in het hoger beroep, voor zover gericht tegen de beslissing ter zake van het onder 1 tenlastegelegde.\n\nVernietigt het vonnis waarvan beroep voor zover thans aan het oordeel van het hof onderworpen en doet in zoverre opnieuw recht:\n\nVerklaart niet bewezen dat de verdachte het onder 2 tenlastegelegde heeft begaan en spreekt de verdachte daarvan vrij.\n\nVerklaart, zoals hiervoor overwogen, bewezen dat de verdachte het onder 3 tenlastegelegde heeft begaan.\n\nVerklaart niet bewezen hetgeen de verdachte meer of anders is tenlastegelegd dan hierboven is bewezenverklaard en spreekt de verdachte daarvan vrij.\n\nVerklaart het onder 3 bewezenverklaarde strafbaar, kwalificeert dit als hiervoor vermeld en verklaart de verdachte strafbaar.\n\nVeroordeelt de verdachte tot een taakstrafvoor de duur van60 (zestig) uren, indien niet naar behoren verricht te vervangen door30 (dertig) dagen hechtenis.\n\nBeveelt dat de tijd die door de verdachte vóór de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in enige in artikel 27, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht bedoelde vorm van voorarrest is doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde taakstraf in mindering zal worden gebracht, volgens de maatstaf van 2 uren taakstraf per in voorarrest doorgebrachte dag, voor zover die tijd niet reeds op een andere straf in mindering is gebracht.\n\nVordering van de benadeelde partijen:\n\n- [verbalisant 17] ,\n\n- [verbalisant 12] ,\n\n- [verbalisant 13] ,\n\n- [verbalisant 8] ,\n\n- [verbalisant 9] ,\n\n- [verbalisant 19] ,\n\n- [verbalisant 20] ,\n\n- [verbalisant 11]\n\n- [verbalisant 18] ,\n\n- [verbalisant 15] ,\n\n- [verbalisant 10] ,\n\n- [verbalisant 4] ,\n\n- [verbalisant 1] ,\n\n- [verbalisant 16] ,\n\n- [verbalisant 3] ,\n\n- [verbalisant 2]\n\n- [aspirant] ,\n\n- [verbalisant 7] ,\n\n- [hoofdagent] ,\n\n- [verbalisant 14] ,\n\n- [verbalisant 5] , en\n\n- [verbalisant 6]\n\nVerklaart de hiervoor genoemde benadeelde partijen telkens niet-ontvankelijk in hun vordering tot schadevergoeding.\n\nVeroordeelt de hiervoor genoemde benadeelde partijen telkens in de door verdachte gemaakte kosten en begroot deze telkens op nihil.\n\nDit arrest is gewezen door mr. F.W. Pieters, als voorzitter, mr. E.C. van Veen en mr. M.C. Bruining, leden, in bijzijn van de griffier mr. V.V. de Lange.\n\nHet is uitgesproken op de openbare terechtzitting van het hof van 8 juli 2026.","https:\u002F\u002Fdeeplink.rechtspraak.nl\u002Fuitspraak?id=ECLI:NL:GHDHA:2026:2250","ecli-nl-ghdha-2026-2250",{"courtName":52,"legalDomain":53,"decisionType":32,"procedureType":33},"Den Haag","Strafrecht",{"id":55,"ecli":56,"caseNumber":14,"courtId":57,"courtName":14,"decisionDate":23,"fullText":58,"language":25,"source":26,"sourceUrl":59,"summary":14,"slug":60,"metadata":61},"348","ECLI:NL:RBDHA:2026:18721",65,"RECHTBANK DEN HAAG\n\nZittingsplaats Groningen\n\nBestuursrecht\n\nzaaknummer: NL26.20806\n uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen\n \n [naam], eiseres,\n\nV-nummer: [v-nummer:],\n\n(gemachtigde: mr. I.M. Zuidhoek),\n\nen\n\nde minister van Asiel en Migratie, de minister.\n\nInleiding\n\n1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiseres tegen het niet in behandeling nemen van de aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd. De minister heeft de aanvraag met het bestreden besluit van 7 april 2026 niet in behandeling genomen omdat daarvoor Frankrijk verantwoordelijk is.\n\n1.1.. De rechtbank doet op grond van artikel 8:54 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) uitspraak zonder zitting.\n\nBeoordeling door de rechtbank\n\n2. De rechtbank beoordeelt het niet in behandeling nemen van de asielaanvraag van eiseres. Zij doet dat mede aan de hand van de argumenten die eiseres heeft aangevoerd, de beroepsgronden.\n\n3. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. Dat betekent dat eiseres ongelijk krijgt en het bestreden besluit in stand blijft. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.\n\nToepasselijk recht\n\n4. Op deze zaak is het recht van toepassing dat gold vóór 12 juni 2026.\n\nTotstandkoming van het besluit\n\n5. De Europese Unie heeft gezamenlijke regelgeving over het in behandeling nemen van asielaanvragen. Die staat in de Dublinverordening.Op grond van de Dublinverordening neemt de minister een asielaanvraag niet in behandeling als is vastgesteld dat een andere lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling daarvan.In dit geval heeft Nederland bij Frankrijk een verzoek om terugname gedaan. Frankrijk heeft dit verzoek aanvaard.\n\nMag de minister ten opzichte van Frankrijk uitgaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel?\n\n6. Eiseres stelt zich op het standpunt dat er in Frankrijk voor haar een onveilige situatie zal optreden. Dit is het gevolg van de aanwezigheid van veel Libanezen in Frankrijk, waaronder ook de familie van haar moeder die haar eerder al bedreigde. Bovendien heeft eiseres in Nederland een community gevonden waar zij zich veilig bij voelt en in Frankrijk heeft zij niemand, dit is voor haar een angstaanjagend vooruitzicht. Dit terwijl in Nederland er een sterke en diverse LHBT-gemeenschap is waar zij zich veilig voelt. Volgens eiseres is er in Frankrijk bovendien nog steeds een groot probleem met betrekking tot de opvang van asielzoekers. Ze verwijst naar het AIDA-rapport over Frankrijk, update 2024.Er is een tekort aan opvangplekken en eiseres loopt bij terugkeer een reëel risico om in een situatie van materiële deprivatie terecht te komen. Volgens eiseres is het bestreden besluit niet zorgvuldig voorbereid en berust het evenmin op een deugdelijke motivering.\n\n6.1.. De beroepsgrond slaagt niet. Naar het oordeel van de rechtbank mag de minister ten aanzien van Frankrijk uitgaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel. De Afdelingheeft meermaals bevestigd dat ten aanzien van Frankrijk in algemene zin kan worden uitgegaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel. Hierbij is ook het AIDA rapport, update 2024, betrokken. De rechtbank overweegt ambtshalve dat ook het recente AIDA rapport, update 2025, geen wezenlijk ander beeld geeft van de opvangvoorzieningen in Frankrijk dan de informatie die is betrokken door de Afdeling in eerdere uitspraken.\n\n6.2.. Uit de AIDA rapporten blijkt niet dat sprake is van structurele tekortkomingen in de opvang of asielprocedure, ook niet ten aanzien van de LHTBI-gemeenschap. Eiseres heeft bovendien niet aannemelijk gemaakt dat zij bij overdracht aan Frankrijk persoonlijk geen opvang, rechtsbescherming of toegang tot de procedure zal krijgen. Eiseres heeft niet eerder een asielaanvraag in Frankrijk ingediend waardoor zij geen persoonlijke ervaring heeft met de kwaliteit van de asielprocedure en de opvangvoorzieningen in Frankrijk.\n\n6.3.. Naar het oordeel van de rechtbank heeft de minister zich niet ten onrechte op het standpunt gesteld dat eiseres niet aannemelijk heeft gemaakt dat sprake is van bijzondere, individuele omstandigheden op basis waarvan de minister de aanvraag toch zou moeten behandelen.\n\nConclusie en gevolgen\n\n7. Het beroep is kennelijk ongegrond. Dat betekent dat het bestreden besluit in stand blijft en eiseres overgedragen kan worden aan Frankrijk. Eiseres krijgt geen vergoeding van haar proceskosten.\n\nBeslissing\n\nDe rechtbank verklaart het beroep ongegrond.\n\nDeze uitspraak is gedaan door mr. A. Sibma, rechter, in aanwezigheid van mr. S. Strating, griffier, en openbaar gemaakt door middel van gepseudonimiseerde publicatie op rechtspraak.nl.\n\nDe uitspraak is openbaar gemaakt en bekendgemaakt op:\n\nInformatie over verzet\n\nAls partijen het niet eens zijn met deze uitspraak, kunnen zij een verzetschrift sturen naar de rechtbank waarin zij uitleggen waarom zij het niet eens zijn met deze uitspraak. Het verzetschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Als partijen graag een zitting willen om het verzetschrift toe te lichten, moeten zij dit in het verzetschrift vermelden.\n\n Zie artikel 84 van de Asiel- en migratiebeheerverordening inzake het overgangsrecht.\n\n Verordening (EU) nr. 604\u002F2013.\n\n Dit staat ook in artikel 30, eerste lid, van de Vreemdelingenwet 2000.\n\n Update 2024 van juni 2025.\n\n Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.\n\n Update 2025 van mei 2026.\n\n Zie ook de uitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Arnhem, van 3 juli 2026. (ECLI:NL:RBDHA:2026:18469, r.o. 7.1) en de uitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Middelburg, van 25 juni 2026 (ECLI:NL:RBDHA:2026:17711).","https:\u002F\u002Fdeeplink.rechtspraak.nl\u002Fuitspraak?id=ECLI:NL:RBDHA:2026:18721","ecli-nl-rbdha-2026-18721",{"courtName":62,"legalDomain":63,"decisionType":32,"procedureType":33},"Groningen","Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht",{"id":65,"ecli":66,"caseNumber":14,"courtId":67,"courtName":14,"decisionDate":23,"fullText":68,"language":25,"source":26,"sourceUrl":69,"summary":14,"slug":70,"metadata":71},"418","ECLI:NL:RBDHA:2026:18726",61,"RECHTBANK DEN HAAG\n\nZittingsplaats Rotterdam\n\nBestuursrecht\n\nzaaknummer: NL26.36068uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen\n\n [naam eiser] , eiser\n\nV-nummer: [V-nummer]\n\n(gemachtigde: mr. J.S. Dobosz),\n\nen\n\nde minister van Asiel en Migratie, verweerder\n\n(gemachtigde: mr. C. van der Zijde).\n\nSamenvatting\n\n1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die aan eiser is opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vreemdelingenwet 2000. Eiser is het niet eens met die maatregel. Hij voert daartegen een beroepsgrond aan. Onder meer aan de hand van deze beroepsgrond beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van die maatregel en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.\n\n1.1.. De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep gegrond is. Het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring is onrechtmatig. De rechtbank kent daarom een schadevergoeding toe. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.\n\n1.2.. In deze uitspraak gebruikt de rechtbank de volgende afkortingen voor de wet- en regelgeving:\n\nAwb: Algemene wet bestuursrecht\n\nVw: Vreemdelingenwet 2000\n\nVb: Vreemdelingenbesluit 2000\n\nProcesverloop\n\n2. Met het bestreden besluit van 29 juni 2026 heeft verweerder aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd en de rechtbank daarvan in kennis gesteld.\n\n2.1.. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.\n\n2.2.. De rechtbank heeft het beroep op 7 juli 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, K.A. Ozdzinska als tolk en de gemachtigde van verweerder.\n\nBeoordeling door de rechtbank\n\nToetsingskader\n\n3. Verweerder kan als het belang van de openbare orde of de nationale veiligheid dat vordert, de vreemdeling die geen rechtmatig verblijf heeft in vreemdelingenbewaring stellen.Verweerder stelt een vreemdeling slechts in vreemdelingenbewaring, voor zover geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast en de vreemdelingenbewaring blijft achterwege of wordt beëindigd, indien deze niet langer noodzakelijk is met het oog op het doel van de vreemdelingenbewaring.Deze vreemdeling kan in vreemdelingenbewaring worden gesteld op grond dat het belang van de openbare orde of nationale veiligheid zulks vordert, indien a) een onderduikrisico bestaat, of b) de vreemdeling de voorbereiding van het vertrek of de uitzettingsprocedure ontwijkt of belemmert.De maatregel kan alleen worden opgelegd wegens het bestaan van een onderduikrisico, indien ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vb zich voordoen.\n\nGronden\n\n4. Eiser heeft de gronden die aan de maatregel ten grondslag zijn gelegd niet bestreden. De gronden, die de ambtshalve toetsing van de rechtbank doorstaan, zijn tezamen voldoende om de maatregel van bewaring te kunnen dragen.\n\nRechtmatig verblijf\n\n5. Eiser heeft aangevoerd dat er sprake is van een rechtmatig verblijf van eiser in Nederland op grond van artikel 7 van de Richtlijn 2004\u002F38\u002FEG. Eiser is een maand voorafgaand aan de onderhavige zaak opgehouden op 3 juni 2026. Hij heeft ter onderbouwing het proces-verbaal van ophouding overgelegd. Op deze dag is onderzoek gedaan naar de arbeidssituatie van eiser. Gebleken is dat eiser arbeid verricht voor een Nederlands uitzendbureau en beschikte over een arbeidscontract. Eiser is vervolgens heengezonden wegens bestendig verblijf. Verweerder kon ten aanzien van de onderhavige maatregel van bewaring op 29 juni 2026 niet zonder meer terugvallen op het standpunt dat sprake is van voortgezet onrechtmatig verblijf. Dit is onverenigbaar met de bevinding op 3 juni 2026. De maatregel van bewaring is dan ook onvoldoende zorgvuldig voorbereid en onvoldoende gemotiveerd.\n\n5.1.. Verweerder heeft aan de maatregel ten grondslag gelegd dat eiser geen rechtmatig verblijf in Nederland heeft, nu zijn verblijfsrecht als Unieburger bij beschikking van 6 maart 2025 is beëindigd. De rechtbank stelt voorop dat de enkele omstandigheid dat het verblijfsrecht van een Unieburger eerder is beëindigd, niet zonder meer meebrengt dat deze op een later moment geen rechten meer aan het Unierecht kan ontlenen. Indien sprake is van gewijzigde feiten en omstandigheden dient verweerder de verblijfsrechtelijke positie van de betrokkene opnieuw te beoordelen alvorens tot het oordeel te komen dat hij geen rechtmatig verblijf heeft.\n\n5.2.. De rechtbank oordeelt als volgt. In de maatregel van bewaring is vermeld dat eiser heeft verklaard werkzaam te zijn voor een Nederlands uitzendbureau en dit ook heeft aangetoond, dat eiser werkzaam is in België waar hij ook wordt voorzien van woonruimte door de werkgever en dat hij in België mag verblijven. Naar het oordeel van de rechtbank vormen deze omstandigheden concrete aanwijzingen dat de feitelijke situatie van eiser sinds de beschikking van 6 maart 2025 is gewijzigd. Van verweerder mocht daarom worden verwacht dat hij kenbaar zou onderzoeken welke betekenis deze gewijzigde omstandigheden hebben voor de actuele verblijfsrechtelijke positie van eiser. Uit de maatregel van bewaring, het gehoor voorafgaand aan deze maatregel en de overige stukken in het dossier is niet gebleken dat een dergelijk onderzoek heeft plaatsgevonden. Daarbij betrekt de rechtbank dat uit het proces-verbaal van ophouding van eiser op 3 juni 2026 blijkt dat eiser is heengezonden, omdat sprake was van ‘mogelijk bestendig verblijf’. Uit het proces-verbaal van verhoor op die dag blijkt dat het werken voor een Nederlands uitzendbureau hier ook aan de orde is geweest. Vervolgens wordt nog geen maand later in de onderhavige maatregel van bewaring zonder kenbare motivering aangenomen dat eiser geen rechtmatig verblijf heeft. Niet valt in te zien waarom verweerder er zonder nader onderzoek van uit heeft kunnen gaan dat eiser geen aan het Unierecht ontleend verblijfsrecht had. De motivering dat eiser geen rechtmatig verblijf heeft, is onder deze omstandigheden onvoldoende draagkrachtig. Gelet hierop is de maatregel in strijd met artikel 3:2 en 3:46 van de Awb tot stand gekomen en is dan ook onrechtmatig. Deze beroepsgrond slaagt.\n\nConclusie en gevolgen\n\n6. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is gegrond. Deze maatregel is vanaf het moment van het opleggen daarvan onrechtmatig. De rechtbank beveelt de opheffing van deze maatregel met ingang van vandaag.\n\n6.1.. Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel van vreemdelingenbewaring beveelt aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen. De rechtbank acht gronden aanwezig om een schadevergoeding toe te kennen voor 10 dagen onrechtmatige (tenuitvoerlegging van de) vreemdelingenbewaring ten bedrage van 0 x € 160,- (verblijf politiecel) en 10 x € 120,- (verblijf detentiecentrum) = € 1.200,-.\n\n6.2.. Eiser krijgt een vergoeding van zijn proceskosten. Verweerder moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 1.868,- omdat de gemachtigde van eiser geacht wordt beroep te hebben ingesteld en aan de zitting heeft deelgenomen. Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.\n\nBeslissing\n\nDe rechtbank:\n\n- verklaart het beroep gegrond;\n\n- veroordeelt de Staat der Nederlanden tot het betalen van € 1.200,- aan schadevergoeding aan eiser, te betalen door de griffier en beveelt de tenuitvoerlegging van deze schadevergoeding;\n\n- beveelt de opheffing van de maatregel van vreemdelingenbewaring met ingang van vandaag;\n\n- veroordeelt verweerder tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.\n\nDeze uitspraak is gedaan door mr. S.N. Abdoelkadir, rechter, in aanwezigheid van mr. M. Stehouwer, griffier.\n\nUitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:\n\nInformatie over hoger beroep\n\nEen partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.\n\n Het beroep tegen een maatregel van bewaring wordt ook aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding. Dit volgt uit artikel 106, eerste lid, van de Vw.\n\n Dit volgt uit artikel 106, eerste lid, van de Vw.\n\n Dit volgt uit artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw.\n\n Dit volgt uit artikel 59c van de Vw.\n\n Dit volgt uit artikel 5.5 van het Vb.\n\n Dit volgt uit artikel 5.6, eerste lid, van het Vb.","https:\u002F\u002Fdeeplink.rechtspraak.nl\u002Fuitspraak?id=ECLI:NL:RBDHA:2026:18726","ecli-nl-rbdha-2026-18726",{"courtName":72,"legalDomain":63,"decisionType":32,"procedureType":33},"Rotterdam"]