[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"decision-ecli-de-neuris-jure259031904":3,"decision-more-ecli-de-neuris-jure259031904":18},{"id":4,"ecli":5,"caseNumber":6,"courtId":7,"courtName":8,"courtSlug":9,"decisionDate":10,"fullText":11,"language":12,"source":13,"sourceUrl":14,"summary":15,"slug":16,"metadata":17},"7938","ECLI:DE:NEURIS:JURE259031904","2 Ni 1\u002F23 (EP)",42,"Bundespatentgericht","bundespatentgericht","2025-02-05T00:00:00.000Z","#  BPatG München, 05.02.2025, 2 Ni 1\u002F23 (EP) \n\n## Tenor\n\n**In der Patentnichtigkeitssache**\n\n…\n\n**betreffend das europäische Patent EP 2 922 233**\n\n**(DE 60 2009 049 574)**\n\nhat der 2. Senat (Nichtigkeitssenat) des Bundespatentgerichts auf Grund der mündlichen Verhandlung vom 5. Februar 2025 unter Mitwirkung der Vorsitzenden Richterin Hartlieb sowie der Richter Dipl.-Phys. Dr. rer. nat. Friedrich, Dipl.-Phys. Dr. rer. nat. Zebisch, Dr. Himmelmann und Dr.-Ing. Kapels\n\nfür Recht erkannt:\n\nI. Das europäische Patent EP 2 922 233 wird mit Wirkung für das Hoheitsgebiet der Bundesrepublik Deutschland dadurch teilweise für nichtig erklärt, dass seine Ansprüche folgende Fassung erhalten:\n\n1\\. A method for mapping a physical hybrid automatic repeat request indicator channel, PHICH, in groups of a plurality of PHICHs, to orthogonal frequency division multiplexing, OFDM, symbols,\n\neach OFDM symbol comprising of a plurality of resource element groups, each resource element group being comprised of four resource elements,\n\nthe method comprising:\n\n• determining indexes of resource element groups in which the PHICH is transmitted,\n\nthe method being **characterised in that** said indexes are determined according to a cell identifier, ID, multiplied by the ratio of the number  of available resource element groups in the OFDM symbol, having index , in which the  repetitionof the PHICH of a PHICH group is transmitted,  being an integer of 0 to 2, and the number  or  of available resource element groups in the first OFDM symbol, having index 0, of a sub-frame or in the second OFDM symbol, having index 1, of a subframe,\n\nthe PHICH being transmitted through one, two or three OFDM symbols,\n\nwherein said indexes are determined according to the ratio  when the PHICH is transmitted through one or three OFDM symbols, and\n\nwherein said indexes are determined according to the ratio  when the PHICH is transmitted through two OFDM symbols and the first PHICH group is started from the second OFDM symbol,\n\nwhere the index  = 0, if the PHICH is transmitted through one OFDM symbol,\n\nwhere the index  denoting an index of the PHICH group including the PHICH, if the PHICH is transmitted through two OFDM symbols, and\n\nwhere the index , if the PHICH is transmitted through three OFDM symbols,\n\navailable resource element groups being resource element groups which can be used for PHICH transmission in the respective OFDM symbol, and\n\n• mapping the PHICH to the OFDM symbols according to the determined indexes.\n\n2\\. The method of claim 1, wherein, if the PHICH is transmitted through one or three OFDM symbols, the indexes of the resource element groups in which the PHICH is repeatedly transmitted three times are determined using the following equation:\n\nwhere  denotes a cell ID,  denotes an index of the repetition of the PHICH,  denotes the ratio between the number of available resource element groups in the OFDM symbol  and the number of available resource element groups in the first OFDM symbol of the sub-frame, and  denotes an index of a PHICH group including the PHICH.\n\n3\\. The method of claim 1, wherein, if the PHICH is transmitted through two OFDM symbols, the indexes of the resource element groups in which the PHICH is repeatedly transmitted three times are determined using the following equation:\n\nWhere  denotes a cell ID,  denotes an index of the repetition of the PHICH,  denotes the ratio between the number of available resource element groups in the OFDM symbol  and the number of available resource element groups in the second OFDM symbol of the sub-frame, and  denotes an index of a PHICH group including the PHICH.\n\n4\\. Base station of a multi-carrier cellular mobile communication system adapted for multiplexing signals transmitted to mobile stations, wherein the base station is adapted for carrying out a method according to any of claims 1 to 3.\n\n5\\. Mobile station in a multi-carrier cellular mobile communication system, the mobile station being adapted to receive a multiplexed signal from the base station according to claim 4, the signal being formed using the method according to any of claims 1 to 3,\n\nthe mobile station being further configured to decode the multiplexed signal received from the base station to receive an ACK\u002FNACK transmitted through a PHICH in the multiplexed signal.\n\n6\\. The mobile station of claim 5, further configured to determine indexes of resource element groups in which a PHICH is transmitted,\n\nwherein said indexes are determined as specified in any one of claims 1 to 3.\n\nII. Im Übrigen wird die Klage abgewiesen.\n\nIII. Die Kosten des Rechtsstreits werden gegeneinander aufgehoben.\n\nIV. Das Urteil ist gegen Sicherheitsleistung in Höhe von 120 % des jeweils zu vollstreckenden Betrages vorläufig vollstreckbar.\n\n## Tatbestand\n\n1\\. Die Beklagte ist Inhaberin des auch mit Wirkung für die Bundesrepublik Deutschland in englischer Verfahrenssprache erteilten europäischen Patents EP 2 922 233 (deutsches Aktenzeichen DE 60 2009 049 574.7) (Streitpatent), dessen Stammanmeldung am 18. Februar 2009 unter Inanspruchnahme der Prioritäten US 29895 P vom 19. Februar 2008 und KR 20080124084 vom 8. Dezember 2008 angemeldet worden ist, und das die Bezeichnung „METHOD FOR MAPPING PHYSICAL HYBRID AUTOMATIC REPEAT REQUEST INDICATOR CHANNEL“ („Verfahren zur Abbildung eines physikalischen Kanals zur Anzeige einer hybriden automatischen Wiederholungsaufforderung“) trägt. Der Hinweis auf die Erteilung des Streitpatents wurde am 22. November 2017 veröffentlicht. \n\n2\\. Das Streitpatent betrifft ein Abbildungsverfahren eines Signals auf die Frequenz und OFDM (Orthogonal Frequency Division Multiplexing) Zeichenbereiche, das in der Abwärtsverbindung eines Mobilfunk-Paketübertragungssystems übertragen wird (*vgl. Streitpatentschrift, Abs. [0001]*). \n\n3\\. Das in vollem Umfang angegriffene Streitpatent umfasst den unabhängigen Verfahrensanspruch 1, die unabhängigen Erzeugnisansprüche 5 und 6 sowie die direkt auf Anspruch 1 rückbezogenen Unteransprüche 2 bis 4. \n\n4\\. Der erteilte Patentanspruch 1 lautet gemäß der Streitpatentschrift EP 2 922 233 B1 mit einer bei unverändertem Wortlaut eingefügten Gliederung NK8 der Klägerin, die auch von der Beklagten übernommen wurde, folgendermaßen: \n\n5\\. \n\n1\\. A method for mapping a physical hybrid automatic repeat request indicator channel, PHICH, in groups of a plurality of PHICHs, to orthogonal frequency division multiplexing, OFDM, symbols, Verfahren zum Abbilden eines physikalischen Hybridautomatikwiederholungsanforderung-Indikatorkanals, PHICH, in Gruppen von einer Mehrzahl von PHICHs, auf Orthogonales-Frequenzmultiplexverfahren, OFDM, - Symbole, wobei 1.1 each OFDM symbol comprising of a plurality of resource element groups, each resource element group being comprised of four resource elements,the method comprising: jedes OFDM-Symbol eine Mehrzahl von Ressourcenelementgruppen umfasst, jede Ressourcenelementgruppe vier Ressourcenelemente umfasst, wobei das Verfahren umfasst: 1.2 • determining indexes of resource element groups in which the PHICH is transmitted, the method being characterised in that • Bestimmen von Indizes von Ressourcenelementgruppen, in welchen der PHICH übertragen wird, wobei das Verfahren dadurch charakterisiert ist, dass 1.2.1 said indexes are determined according to the ratioor die Indizes gemäß dem Verhältnisoder 1.2.1.a of the numberof available resource element groups in the OFDM symbol, having indexn which thethrepetition of the PHICH of a PHICH group is transmitted,being an integer of 0 to 2, der Anzahlvon verfügbaren Ressourcenelementgruppen in dem OFDM-Symbol, welches den Indexaufweist, in welchem diete Wiederholung des PHICH von einer PHICH-Gruppe übertragen wird, wobeieine ganze Zahl von 0 bis 2 ist, und 1.2.1.b and the numberof available resource element groups in the first OFDM symbol, having index 0, of a subframe or in the second OFDM symbol, having index 1, of a sub-frame, der Anzahlvon verfügbaren Ressourcenelementgruppen in dem ersten OFDM-Symbol, welches Index 0 aufweist, von einem Sub-Frame oder in dem zweiten OFDM-Symbol, welches Index 1 aufweist, von einem Sub-Frame, 1.2.2 the PHICH being transmitted through one, two or three OFDM symbols, der PHICH durch einen, zwei oder drei OFDM-Symbole übertragen wird, 1.2.2.a where the index, if the PHICH is transmitted through one OFDM symbol, wobei der Index, wenn der PHICH durch ein OFDM-Symbol übertragen wird, 1.2.2.b where the indexdenoting an index of the PHICH group including the PHICH, if the PHICH is transmitted through two OFDM symbols, and wobei der Indexwobeieinen Index der PHICH-Gruppe, welche den PHICH umfasst, bezeichnet, wenn der PHICH durch zwei OFDM-Symbole übertragen wird, und 1.2.2.c where the index, if the PHICH is transmitted through three OFDM symbols, wobei der Index, wenn der PHICH durch drei OFDM-Symbole übertragen wird, 1.2.1.c available resource element groups being resource element groups which can be used for PHICH transmission in the respective OFDM symbol, and verfügbare Ressourcenelementgruppen Ressourcenelementgruppen sind, welche für eine PHICH-Übertragung in dem jeweiligen OFDM-Symbol verwendet werden können, und 1.3 • mapping the PHICH to the OFDM symbols according to the determined indexes. • Abbilden des PHICH auf die OFDM-Symbole gemäß den bestimmten Indizes.\n\n6\\. Die zu Anspruch 1 nebengeordneten Ansprüche 5 und 6 betreffen eine Basisstation und eine Mobilstation und lauten: \n\n7\\. Anspruch 5: \n\n8\\. 5\\. Base station of a multi-carrier cellular mobile communication system adapted for multiplexing signals transmitted to mobile stations, wherein the base station is adapted for carrying out a method according to any of claims 1 to 4. \n\n9\\. Anspruch 6: \n\n10\\. 6\\. Mobile station in a multi-carrier cellular mobile communication system, the mobile station being adapted to receive a multiplexed signal from the base station according to claim 5, the signal being formed using the method according to any of claims 1 to 4. \n\n11\\. Zum Wortlaut der ebenfalls angegriffenen Unteransprüche 2 bis 4 wird auf die Streitpatentschrift verwiesen. \n\n12\\. Die Klägerin stützt ihre Klage auf die Nichtigkeitsgründe der mangelnden Patentfähigkeit mit Blick auf fehlende Neuheit und fehlende erfinderische Tätigkeit sowie darauf, dass der Gegenstand des Streitpatents über den Inhalt der Anmeldung in der ursprünglich eingereichten Fassung hinausgehe. \n\n13\\. Nach ihrer Auffassung seien die im Laufe des Verfahrens gestellten Hilfsanträge der Beklagten unzulässig und auch die Gegenstände der Hilfsanträge nicht patentfähig. \n\n14\\. Zur Stützung ihres Vorbringens hat die Klägerin die folgenden Dokumente genannt: \n\n15\\. NK1 Verletzungsklageschrift der Beklagten gegen die Klägerin und die … vom 8. Juli 2022 (teilweise geschwärzt; ohne Anlagen); \n\n16\\. NK2 DPMA: Registerauszug zum Aktenzeichen 60 2009 049 574.7; Stand am 3. Februar 2023; \n\n17\\. NK3 EP 2 922 233 B1 (Streitpatentschrift); \n\n18\\. NK4 EP 2 922 233 A1 (Offenlegungsschrift); \n\n19\\. NK5 Stammanmeldung des Streitpatents in der ursprünglich eingereichten Fassung; \n\n20\\. NK6 Prioritätsunterlagen US 61\u002F029,895; \n\n21\\. NK6a englische Übersetzung Prioritätsunterlagen US 61\u002F029,895; \n\n22\\. NK7 Prioritätsunterlagen KR 10 2008 0 124 084; \n\n23\\. NK8 Merkmalsgliederung des Anspruchs 1 des Streitpatents (englische Fassung und deutsche Übersetzung); \n\n24\\. NK9 US 2009\u002F0274037 A1; \n\n25\\. NK10 „Application Data Sheet“ der Nachanmeldung vom 18. Februar 2009; \n\n26\\. NK11 „PATENT ASSIGNMENT“ von X … und Y … an die Z … Inc. … vom 18. Juni 2009. \n\n27\\. D1 3GPP TS 36.211, V8.2.0 (2008-03); 3rd Generation Partnership Project; Technical Specification Group Radio Access Network; Evolved Universal Terrestrial Radio Access (E-UTRA); Physical Channels and Modulation (Release 8); \n\n28\\. D2 3GPP TS 36.211, V8.4.0 (2008-09); 3rd Generation Partnership Project; Technical Specification Group Radio Access Network; Evolved Universal Terrestrial Radio Access (E-UTRA); Physical Channels and Modulation (Release 8); \n\n29\\. D3 3GPP TSG RAN WG1 #52, Sorrento, Italy, February 11-15, 2008, R1-081063, LGE, Samsung, Nortel, Panasonic, Motorola, Ericsson, Nokia, NSN, Qualcom: „Text proposal for PHICH to RE mapping with cell ID“; \n\n30\\. D4 3GPP TSG RAN WG1 Meeting # 52, Sorrento, Italy, February 11-15, 2008, R1-080898, „DRAFT CHANGE REQUEST”; \n\n31\\. D5 3GPP TSG RAN WG1 Meeting #51bis, Sevilla, Spain, January 14-18, 2008, R1-080029, Samsung, „PHICH mapping”; \n\n32\\. D6 3GPP TSG RAN WG1 # 52, Sorrento, Italy, February 11-15, 2008, R1-080997, LG Electronics, „Remaining issues on PHICH indexing and PHICH to RE mapping“. \n\n33\\. Das Streitpatent könne die Priorität vom 19. Februar 2008 (US 29895 P) sowohl aus formellen Gründen als auch aus materiellen Gründen nicht wirksam in Anspruch nehmen, so dass die Druckschrift D1 zu berücksichtigen sei, die als Zeitpunkt ihrer Veröffentlichung in ihrem Titelblatt den März 2008 angibt, einen Zeitpunkt der zwischen dem Anmeldetag der Prioritätsanmeldung und dem Anmeldetag des Streitpatents liegt. Zum einen fehle es an der notwendigen Anmelderidentität und zum anderen sei das mit Anspruch 1 beanspruchte Verfahren dort nicht offenbart. \n\n34\\. Die Klägerin führt aus, dass es für eine wirksame Inanspruchnahme der ersten Priorität vom 19. Februar 2008 der wirksamen Übertragung des Prioritätsrechts von den Anmeldern der Prioritätsschrift US 61\u002F029,895 P (Anlage NK 6\u002F6a) auf die Anmelderin des Stammpatents (Z … Inc.) bedürfe. Dies werde von ihr bestritten. Die völlig unsubstantiierte Behauptung der Beklagten könne diese nicht davon befreien, im konkreten Fall darzulegen und nachzuweisen, dass auch eine rechtzeitige Übertragung des Prioritätsrechts stattgefunden habe. So obläge es der Beklagten, eine entsprechende Vereinbarung zwischen den Erfindern und der Z … Inc. vorzulegen. Es bestünden somit konkrete Umstände, aus denen sich die Unwirksamkeit der Inanspruchnahme der ersten Priorität ergebe. Die nach der Rechtsprechung des BGH für die rechtmäßige Inanspruchnahme einer Priorität geltende Vermutung sei vorliegend widerlegt. Damit habe die Klägerin ihrer Darlegungs- und Beweislast genüge getan. \n\n35\\. Die Klägerin stellt den Antrag, \n\n36\\. das europäische Patent EP 2 922 233 in vollem Umfang mit Wirkung für das Hoheitsgebiet der Bundesrepublik Deutschland für nichtig zu erklären. \n\n37\\. Die Beklagte stellt zuletzt den Antrag, \n\n38\\. die Klage abzuweisen, \n\n39\\. hilfsweise \n\n40\\. das europäische Patent EP 2 922 233 unter Klageabweisung im Übrigen mit Wirkung für das Hoheitsgebiet der Bundesrepublik Deutschland dadurch teilweise für nichtig zu erklären, dass seine Patentansprüche die Fassung eines der Hilfsanträge \n\n41\\. \\- Hilfsantrag 1 vom 18. September 2023, \n\n42\\. \\- Hilfsantrag 1‘: Ansprüche 1-6 von Hilfsantrag 1, \n\n43\\. \\- Hilfsantrag 1a vom 2. Januar 2025, \n\n44\\. \\- Hilfsantrag 2 vom 18. September 2023, \n\n45\\. \\- Hilfsantrag 2‘: Ansprüche 1-6 von Hilfsantrag 2, \n\n46\\. \\- Hilfsantrag 2‘‘ vom 5. Februar 2025, \n\n47\\. \\- Hilfsantrag 2‘‘‘ vom 5. Februar 2025, \n\n48\\. \\- Hilfsantrag 2a vom 2. Januar 2025, \n\n49\\. \\- Hilfsantrag 3 vom 18. September 2023, \n\n50\\. \\- Hilfsantrag 3‘: Ansprüche 1-6 von Hilfsantrag 3, \n\n51\\. \\- Hilfsantrag 3a vom 2. Januar 2025, \n\n52\\. \\- Hilfsantrag 4 vom 2. Januar 2025, \n\n53\\. \\- Hilfsantrag 4a vom 2. Januar 2025, \n\n54\\. \\- Hilfsantrag 5 vom 2. Januar 2025, \n\n55\\. \\- Hilfsantrag 5a vom 2. Januar 2025 \n\n56\\. in dieser Reihenfolge erhalten, \n\n57\\. weiter hilfsweise, \n\n58\\. die Klage abzuweisen, soweit sie sich gegen das Patent in der Fassung eines der Hilfsanträge 1-5, in denen jeweils die Mobilstationsansprüche gestrichen sind, richtet. \n\n59\\. Nachdem der Senat den Parteien eingangs einen rechtlichen Hinweis zur Kenntnis gegeben hat, überreicht die Beklagte in der mündlichen Verhandlung vom 5. Februar 2025 dem Senat den Hilfsantrage 2‘‘ und nach einem weiteren rechtlichen Hinweis den Hilfsantrag 2‘‘‘ und der Klägerin Kopien dieser Hilfsanträge. \n\n60\\. Die Beklagte erklärt in der mündlichen Verhandlung vom 5. Februar 2025, dass sie die Patentansprüche gemäß Hauptantrag und den Hilfsanträgen als geschlossene Anspruchssätze ansehe, die jeweils insgesamt beansprucht würden. \n\n61\\. Die Beklagte, die das Streitpatent mit einem Hauptantrag und hilfsweise beschränkt mit zwanzig Hilfsanträgen verteidigt, tritt der Argumentation der Klägerin in allen wesentlichen Punkten entgegen und erachtet den Gegenstand des Streitpatents für patentfähig. Sie ist der Ansicht, das Streitpatent nehme die Priorität der US-Anmeldung US 29895 P vom 19. Februar 2008 wirksam in Anspruch, so dass die Entgegenhaltungen D1 und D2 für das Streitpatent keinen Stand der Technik darstellen würden. Die Entgegenhaltungen D3 bis D6 nähmen die Erfindung des Streitpatents nicht neuheitsschädlich vorweg und würden diese dem Fachmann auch nicht nahelegen. Der Gegenstand des Anspruchs 1 des Streitpatents gehe nicht über den Inhalt der Anmeldung des Stammpatents hinaus. Die beanspruchte Lehre sei jedenfalls in der Fassung eines der Hilfsanträge patentfähig. \n\n62\\. In den Hilfsanträgen 1, 1‘ und 1a vom 18. September 2023 (Hilfsantrag 1) bzw. vom 2. Januar 2025 (Hilfsanträge 1’ und 1a) wurden in den Anspruch 1 zusätzlich die Merkmale \n\n63\\. 1.2.1.dH1 wherein said indexes are determined according to the ratio  when the PHICH is transmitted through one or three OFDM symbols, and \n\n64\\. 1.2.1.eH1 wherein said indexes are determined according to the ratio  when the PHICH is transmitted through two OFDM symbols, \n\n65\\. zwischen das Merkmal 1.2.2 und 1.2.2a eingefügt. \n\n66\\. Im Anspruch 1 der Hilfsanträge 2, 2‘ und 2a vom 18. September 2023 (Hilfsantrag 2) bzw. vom 2. Januar 2025 (Hilfsanträge 2’ und 2a) ist das Merkmal 1.2.1.eH1 durch das Merkmal \n\n67\\. 1.2.1.eH2 wherein said indexes are determined according to the ratio  when the PHICH is transmitted through two OFDM symbols and the first PHICH group is started from the second OFDM symbol, \n\n68\\. ersetzt. \n\n69\\. Anspruch 1 des Hilfsantrags 2‘‘ vom 5. Februar 2025 hat folgenden Wortlaut: \n\n70\\. 1\\. A method for mapping a physical hybrid automatic repeat request indicator channel, PHICH, in groups of a plurality of PHICHs, to orthogonal frequency division multiplexing, OFDM, symbols, \n\n71\\. each OFDM symbol comprising of a plurality of resource element groups, each resource element group being comprised of four resource elements, \n\n72\\. the method comprising: \n\n73\\. • determining indexes of resource element groups in which the PHICH is transmitted, \n\n74\\. the method being **characterised in that** said indexes are determined according to the ratio  or  of the numbe  of available resource element groups in the OFDM symbol, having index  in which the  repetitionof the PHICH of a PHICH group is transmitted,  being an integer of 0 to 2, and the number  of available resource element groups in the first OFDM symbol, having index 0, of a sub-frame or in the second OFDM symbol, having index 1, of a subframe, \n\n75\\. the PHICH being transmitted through one, two or three OFDM symbols, \n\n76\\. wherein said indexes are determined according to the ratio  when the PHICH is transmitted through one or three OFDM symbols, and \n\n77\\. wherein said indexes are determined according to the ratio  when the PHICH is transmitted through two OFDM symbols and the first PHICH group is started from the second OFDM symbol, \n\n78\\. where the index  = 0, if the PHICH is transmitted through one OFDM symbol, \n\n79\\. where the index  denoting an index of the PHICH group including the PHICH, if the PHICH is transmitted through two OFDM symbols, and \n\n80\\. where the index  if the PHICH is transmitted through three OFDM symbols, \n\n81\\. available resource element groups being resource element groups which can be used for PHICH transmission in the respective OFDM symbol, and \n\n82\\. • mapping the PHICH to the OFDM symbols according to the determined indexes. \n\n83\\. Hilfsantrag 2‘‘‘ vom 5. Februar 2025 ist dem Tenor zu entnehmen. \n\n84\\. Wegen der weiteren Einzelheiten wird auf den Akteninhalt verwiesen. \n\n## Entscheidungsgründe\n\n85\\. Die Klage, mit der der Nichtigkeitsgrund der fehlenden Patentfähigkeit nach Art. II § 6 Abs. 1 Satz 1 Nr. 1 IntPatÜbkG bzw. Art. 138 Abs. 1 lit. a) EPÜ, beide i. V. m. Art. 52, 54 und 56 EPÜ sowie der Nichtigkeitsgrund der unzulässigen Erweiterung nach Art. II § 6 Abs. 1 Satz 1 Nr. 3 IntPatÜbkG bzw.Art. 138 Abs. 1 lit. c) EPÜ und Art. 123 Abs. 2 EPÜ geltend gemacht werden, ist zulässig. \n\n86\\. Die Klage ist teilweise begründet. Zwar hat das Streitpatent weder in seiner erteilten Fassung noch in der Fassung der Hilfsanträge 1, 1‘, 1a, 2, 2‘ und 2‘‘ Bestand und ist deshalb insoweit für nichtig zu erklären. Das Streitpatent hat indes in der Fassung des Hilfsantrags 2‘‘‘ vom 5. Februar 2025 Bestand. **I.**\n\n87\\. **1.** Das Streitpatent betrifft ein Abbildungsverfahren auf die Frequenz und OFDM (Orthogonal Frequency Division Multiplexing) Zeichenbereiche eines Signals, das in der Abwärtsverbindung eines Mobilfunk-Paketübertragungssystems übertragen wird (*vgl. Abs. [0001] der europäischen Patentschrift NK3*). \n\n88\\. Gemäß der Beschreibung des Streitpatents soll ein Empfänger einen Sender in einem Mobilfunksystem bei der Übertragung eines Pakets darüber informieren, ob das Paket erfolgreich empfangen wurde. Wenn der Empfang erfolgreich ist, übertrage der Empfänger ein Bestätigungssignal (ACK), um den Sender dazu zu veranlassen, dass er ein neues Paket sendet. Versagt der Empfang des Pakets, übertrage der Empfänger eine negative Bestätigung (NACK), die den Sender dazu veranlasse, das Paket erneut zu senden. Dieser Vorgang werde automatische Wiederholungsanfrage (Automatic Repeat Request – ARQ) genannt. Inzwischen sei hybride ARQ (HARQ), die eine Kombination von ARQ und einem Kanalcodierungsschema sei, vorgeschlagen worden. HARQ verringere die Fehlerrate, indem sie ein wiederholt gesendetes Paket mit einem vorhergehend erhaltenen Paket kombiniere und die Systemeffizienz verbessere. Um den Durchsatz des Systems zu erhöhen, erfordere HARQ eine im Vergleich zur herkömmlichen ARQ schnellere ACK\u002FNACK Antwort des Empfängers. Deshalb werde die ACK\u002FNACK-Antwort in HARQ durch eine Signalisierungsmethode auf einem physikalischen Kanal übertragen. Das HARQ-Schema könne grob in reine Wiederholung (Chase Combining \\- CC) und inkrementelle Redundanz (Incremental Redundancy – IR) eingeteilt werden. Beim CC-Verfahren werde ein Paket erneut gesendet, indem das gleiche Modulationsverfahren und die gleiche Kodierungsrate verwendet werden wie bei der Übertragung eines vorhergehenden Pakets. Beim IR-Verfahren werde ein Paket erneut versendet, indem ein anderes Modulationsverfahren und eine andere Kodierungsrate als bei einem vorhergehenden verwendet werden. In diesem Fall könne der Empfänger die Systemleistungsfähigkeit durch Kodierungsvielfältigkeit erhöhen. \n\n89\\. In einem Vielfachträger Mobilfunksystem übertragen Mobilstationen, die zu einer oder einer Mehrzahl von Funkzellen gehören, ein Aufwärtsdatenpaket zu einer Basisstation. Dies bedeute, da eine Mehrzahl von Mobilstationen innerhalb eines Unterrahmens ein Aufwärtsdatenpaket übertragen könne, dass die Basisstation in der Lage sein müsse, ACK\u002FNACK-Signale zu einer Mehrzahl von Mobilstationen innerhalb eines Unterrahmens zu übertragen. Wenn die Basisstation eine Vielzahl von ACK\u002FNACK-Signalen zu den Mobilstationen innerhalb eines Unterrahmens unter Nutzung eines CDMA-Schemas innerhalb eines Teil-Zeit-Frequenzbereichs eines Abwärtsübertragungsbandes eines Mehrfachträgersystems übertrage, würden ACK\u002FNACK-Signale unterschiedlicher Mobilstationen durch orthogonale Codes oder quasiorthogonale Codes in Verbindung mit einem Zeit-Frequenzbereich voneinander unterschieden. Werde eine Quadraturphasenumtastungsübertragung (QPSK) durchgeführt, könnten die ACK\u002FNACK-Signale durch unterschiedliche orthogonale Phasenkomponenten voneinander getrennt werden. \n\n90\\. Würden die ACK\u002FNACK-Signale unter Verwendung eines CDMA-Multiplexverfahrens zur Übertragung einer Mehrzahl von ACK\u002FNACK-Signalen innerhalb eines Unterrahmens gesendet, sollte die Antwortcharakteristik des Abwärtsübertragungskanals in einem Zeit-Frequenz-Bereich, in dem die ACK\u002FNACK-Signale übertragen werden, nicht groß geändert werden. Dies deshalb, weil dann, wenn die Orthogonalität zwischen den unterschiedlichen ACK\u002FNACK-Signalen erhalten bleibe, ein Empfänger eine zufriedenstellende Empfangsleistungsfähigkeit aufweisen könne, ohne einen speziellen Empfangsalgorithmus wie einen Kanalausgleich durchführen zu müssen. Folglich sollte das CDMA-Multiplexen der ACK\u002FNACK-Signale innerhalb des Zeit-Frequenz-Bereichs durchgeführt werden, in dem die Mobilfunkantwort nicht wesentlich verändert wird. Wenn aber die Kanalqualität einer bestimmten Mobilstation in dem Zeit-Frequenzbereich, in dem die ACK\u002FNACK-Signale gesendet würden, schlecht sei, werde die ACK\u002FNACK-Empfangsleistungsfähigkeit der Mobilstation stark herabgesetzt. \n\n91\\. Folglich würden die ACK\u002FNACK-Signale zu jeder Mobilstation innerhalb eines Unterrahmens wiederholt über getrennte Zeit-Frequenz-Bereiche innerhalb einer Vielzahl von Zeit-Frequenz-Linien übertragen, und die ACK\u002FNACK-Signale könnten in jedem Zeit-Frequenz-Bereich mit anderen Mobilstationen durch CDMA gemultiplext werden. So könne der Empfänger eine Zeit-Frequenz-Diversität zum Empfangen des ACK\u002FNACK Signals erlangen. \n\n92\\. Jedoch gebe es beim herkömmlichen Physikalische-Kanal-HARQ-Anzeigerabbildungsverfahren (PHICH mapping method) das Problem, dass PHICH-Gruppen in verschiedenen benachbarten Funkzellen Schwierigkeiten haben, Kollisionen zu vermeiden. Dies werde in Fig. 1 gezeigt, wovon hier die von der Klägerin aufbereitete Version gezeigt wird (*vgl. Abs. [0001] bis [0006] der Streitpatentschrift NK3*). \n\n93\\. Diese Figur 1 bedarf einer Erläuterung, die die Klägerin in ihrem Klageschriftsatz wie folgt angibt: \n\n94\\. (1) Die Figur 1 des Streitpatents zeigt das Mappen von PHICH-Gruppen zum Übertragen von ACK\u002FNACK-Signalen über den Frequenzbereich eines einzelnen OFDM-Symbols für fünf verschiedene Funkzellen. Jede Funkzelle ist gekennzeichnet durch einen Zellenidentifizierer (*„cell ID“*). \n\n95\\. (2) Ein OFDM-Symbol (siehe „OS 0“, orange Markierung in der oben eingeblendeten Figur) setzt sich aus mehreren Ressourcenelementgruppen (*„resource element groups (REGs)“*) zusammen. Eine Ressourcenelementgruppe umfasst dabei vier Ressourcenelemente (*„resource elements (REs)“, siehe Streitpatentschrift NK3, Abs. [0024]*). Die REGs sind in der Figur 1 als Kästchen dargestellt und erstrecken sich über den gesamten Frequenzbereich des OFDM-Symbols. \n\n96\\. (3) Eine ACK-Nachricht wird mit einem Bit „1“ und eine NACK-Nachricht mit einem Bit „0“ codiert. Im zum Prioritätszeitpunkt aktuellen LTE-Standard wird ein PHICH mit je einem ACK- oder NACK-Signal dreimal übertragen, um die bereits beschriebene Diversität zu erhalten. Benötigt werden also insgesamt drei Bits („111“ bzw. „000“). Wird zusätzlich ein Spreizfaktor (*„spreading factor“*) von vier verwendet (*siehe NK3, Abs. [0025]*), resultieren hieraus für eine ACK\u002FNACK-Nachricht 12 Bits (4 x 3). Zur Übertragung der 12 Bits werden also 12 REs und somit drei REGs benötigt, d.h. für jede Wiederholung eine REG (*vgl. NK3, Abs. [0025]*). \n\n97\\. (4) Durch das bereits erwähnte Multiplexing (CDMA-Techniken) ist es dabei möglich, dass mehrere PHICHs für verschiedene Mobilstationen durch dieselben REGs übertragen werden. Diese PHICHs, die sich die gleichen REGs teilen, werden in einer sogenannten PHICH-Gruppe (*„PHICH group“*) zusammengefasst. Die Figur 1 zeigt exemplarisch zwei PHICH-Gruppen 1 und 2 (in gelb und grün hervorgehoben), die aufgrund der dreifachen Übertragung bei einem Spreizfaktor von vier jeweils auf drei REGs eines OFDM-Symbols gemappt wurden, um Frequenz-Diversität zu erreichen. \n\n98\\. (5) Zur Übertragung des PHICH stehen aber nur solche REGs eines OFDM-Symbols zur Verfügung, die nicht bereits anderweitig besetzt sind. In der Figur 1 wird beispielsweise über das OFDM-Symbol auch der „Physical Control Format Indicator Channel (PCFICH)“ gesendet (siehe oben in rot), weshalb die entsprechenden Frequenzbereiche nicht für das Übertragen des PHICH zur Verfügung stehen. \n\n99\\. (6) Steht wie in der Figur 1 nur ein OFDM-Symbol zur Verfügung, wird der PHICH möglichst gleichmäßig über das Frequenzspektrum des OFDM-Symbols verteilt (*siehe NK3, Abs. [0022]: „If the PHICH is transmitted through one OFDM symbol, the PHICH repeating three times should be evenly distributed over a frequency bandwidth of one OFDM symbol.“*). Damit wird die maximale Frequenzdiversität erreicht, d.h. die ACK\u002FNACK-Signale werden zeitgleich über drei unterschiedliche Trägerfrequenzen übermittelt, die so weit wie möglich voneinander entfernt sind. Die gleichmäßige Verteilung über das zur Verfügung stehende Frequenzspektrum führt zu dem möglichst weiten Abstand der einzelnen Übertragungen voneinander. Genau dieses dem Fachmann allgemein bekannte Prinzip findet auch bei dem PCFICH Anwendung, wie ebenfalls aus der Figur 1 ersichtlich ist. \n\n100\\. (7) Wird bei Verteilung einer PHICH-Gruppe über den zur Verfügung stehenden Frequenzbereich eines OFDM-Symbols allerdings die zugrundeliegende Funkzelle ignoriert, führt das zu dem Ergebnis, dass in verschiedenen Funkzellen die jeweiligen PHICH-Gruppen einem identischen Frequenzbereich zugeordnet werden können. Dies ist in der oben eingeblendeten Figur 1 im Hinblick auf die PHICH-Gruppen 1 und 2 in Relation zur Frequenz des OFDM-Symbols ersichtlich. Abgesehen von kleinen Verschiebungen aufgrund des PCFICH werden stets die identischen Frequenzbereiche in den jeweiligen Funkzellen verwendet (siehe blaue Umrandungen). \n\n101\\. (8) Nach der Streitpatentschrift könne es durch die Verwendung der gleichen Frequenzbereiche beim Übertragen der PHICHs insbesondere im Randbereich von Funkzellen zu Interferenzen zwischen verschiedenen Funkzellen kommen, wodurch sich die Übertragungseffizienz des PHICH verschlechtern könne. \n\n102\\. **2.** Hiervon ausgehend nennt das Streitpatent in Absatz [0008] die **Aufgabe** , ein PHICH-Abbildungsverfahren zur Verfügung zu stellen, bei dem durch die Wiederholung des PHICH keine Interferenz zwischen benachbarten Funkzellen mit unterschiedlichen Funkzellen IDs entsteht unter Beachtung der zur Verfügung stehenden Ressourcenelemente, die sich mit den OFDM-Symbolen ändern. \n\n103\\. **3.** Diese Aufgabe wird durch das Verfahren nach dem erteilten Anspruch 1, die Basisstation nach dem erteilten Anspruch 5 und die Mobilstation nach dem erteilten Anspruch 6 gelöst. \n\n104\\. Die Erfindung des Streitpatents besteht in einem Verfahren, das von der Basisstation durchgeführt wird und dessen Ergebnis von der Mobilstation verstanden werden soll. Dabei werden die ACK\u002FNACK-Antworten einer Basisstation, die Hybridautomatikwiederholungsanforderungen, auf OFDM-Symbole umgesetzt, im Fachjargon „gemappt“. Ein OFDM-Symbol erstreckt sich über die gesamte Bandbreite des OFDM-Signals und ist eine bestimmte Zeit lang. Seine Bandbreite ist in eine Vielzahl von Ressourcenelementen aufgeteilt. \n\n105\\. Beim Verfahren des Streitpatents wird von Ressourcenelementgruppen (REG) ausgegangen, die jeweils 4 Ressourcenelemente (RE) enthalten. Ein einzelnes ACK\u002FNACK-Signal ist durch nur ein Bit darstellbar, so beispielsweise durch eine 1 für ACK und eine 0 für NACK. Es wird aber nicht nur ein einzelnes Bit gesendet, sondern die Bits werden gespreizt, d.h. es werden mehrere Bits gesendet, um weniger fehleranfällig zu sein. Die Anzahl der gesendeten Bits wird als Spreizungsfaktor bezeichnet. So wird statt einer einzelnen 1 beispielsweise bei einem Spreizungsfaktor von 4 die 4 Bit lange Kombination 1111 gesendet, bei einer 0 die Kombination 0000. Jedes dieser nun 4 Bits wird in einem Ressourcenelement (RE) gesendet. 4 von diesen Ressourcenelementen werden nach Anspruch 1 zu einer Ressourcenelementgruppe (REG) zusammengefasst. Dabei teilen sich mehrere Mobilstationen ein Ressourcenelement und damit auch eine Ressourcenelementgruppe. Dies ist in der hier wiedergegebenen Fig. 3 dargestellt. \n\n106\\. Wie aus Fig. 3 ersichtlich ist, werden zusätzlich auch noch andere Informationen in den OFDM-Symbolen mitübertragen, was zur Folge hat, dass nicht alle Ressourcenelemente für die Übertragung der ACK\u002FNACK-Signale zur Verfügung stehen. In Figur 3 sind dies die mit RS0 bis RS3 bezeichneten Ressourcenelemente, die in den ersten beiden OFDM-Symbolen nicht für die Übertragung von ACK\u002FNACK-Signalen genutzt werden können, so dass in den ersten beiden Symbolen weniger REGs untergebracht werden können als im 3. OFDM-Symbol. Die Ressourcenelementgruppen werden von links nach rechts, mit 0 beginnend, nummeriert. Dies bedeutet, dass das erste und das zweite OFDM-Symbol im linken Teil des Frequenzspektrums die Ressourcenelementgruppen 0 und 1 und das 3. OFDM-Symbol die Ressourcenelementgruppen 0 bis 3 aufweisen. Das Verfahren besteht nun darin, dass die Indizes der Ressourcenelementgruppen, in denen die ACK\u002FNACK-Signale, also der PHICH, übertragen wird, zunächst bestimmt werden (Merkmalsgruppe 1.2) und dann die ACK\u002FNACK-Signale auf die ermittelten Ressourcenelementgruppen des OFDM-Signals abgebildet werden (Merkmal 1.3), also in diesen übertragen werden. \n\n107\\. Der Hauptteil des Anspruchs 1 beschäftigt sich mit der Bestimmung der Indizes. Dabei wird beansprucht, dass die Indizes in Abhängigkeit von dem Verhältnis  oder  bestimmt wird. Dabei ist  die Anzahl von zur Verfügung stehenden REGs im OFDM-Symbol mit der Nummer 0,  die Anzahl von zur Verfügung stehenden REGs im OFDM-Symbol mit der Nummer 1 und , die Anzahl von zur Verfügung stehenden REGs in dem OFDM-Symbol in den die -te Wiederholung übertragen wird. Dabei ist  0, 1 oder 2. Dies bedeutet, dass der PHICH drei Ausführungen des gespreizten ACK\u002FNACK-Signals enthält, die mit 0, 1 und 2 durchnummeriert werden. Eine genaue Berechnung der Indizes wird in Anspruch 1 noch nicht angegeben. \n\n108\\. Es wird jedoch im Merkmalskomplex 1.2.2 noch eine Angabe zum Index , also des OFDM-Symbols der -ten Wiederholung gemacht. Hierfür werden 3 Fälle unterschieden, nämlich, dass der PHICH in 1, 2 oder 3 OFDM-Symbolen übertragen wird. Die Übertragung in einem OFDM-Symbol ist einfach. Dort erfolgen die Übertragungen aller drei Ausführungen, die als Wiederholungen bezeichnet werden, im OFDM-Symbol mit dem Index 0, also dem einzigen OFDM-Symbol (Merkmal 1.2.2.a). Bei drei OFDM-Symbolen wird festgelegt, dass jede der Wiederholungen in einem anderen der drei OFDM-Symbole erfolgen soll (1.2.2c). Bei zwei OFDM-Symbolen erfolgt die Übertragung ebenfalls auf die OFDM-Symbole verteilt. Bei der einen Hälfte zwei Wiederholungen im ersten OFDM-Symbol und eine im zweiten OFDM-Symbol, bei der anderen Hälfte umgekehrt. Dies wird formal im Merkmal 1.2.2b angegeben und in der hier wiedergegebenen Figur 9 dargestellt. \n\n109\\. **4.** Als hier zuständiger **Fachmann** ist ein berufserfahrener Ingenieur der Nachrichtentechnik oder ein Informatiker mit Hochschulabschluss zu definieren, der im Bereich der Entwicklung von Verfahren für die Nachrichtenübertragung in Funknetzwerken tätig ist und deren Standardisierung aufmerksam verfolgt. \n\n110\\. **5.** Entgegen der Ansicht der Klägerin nimmt das Streitpatent die Priorität der provisorischen US-amerikanischen Anmeldung 61\u002F029,895 (NK6) vom 19. Februar 2008 formal zu Recht in Anspruch. \n\n111\\. **5.1.** Das Streitpatent wurde von der Z … Inc. angemeldet, während die US-amerikanische Prioritätsanmeldung von X … und Y …, den Erfindern, getätigt wurde, die in der Stammanmeldung und auch im Streitpatent als Erfinder genannt werden. \n\n112\\. Der Senat hat keinen Zweifel daran, dass die für eine wirksame Inanspruchnahme der ersten Priorität vom 19. Februar 2008 erforderliche Übertragung des Prioritätsrechts von den Anmeldern der Prioritätsschrift US 61\u002F029,895 P (Anlage NK 6\u002F6a) auf die Anmelderin des Streitpatents (Z … Inc.) erfolgt ist. Entgegen der Ansicht der Klägerin obliegt es vorliegend nicht der Beklagten, eine Vereinbarung über die Übertragung des Prioritätsrechts zwischen den Erfindern und der Z … Inc. vorzulegen, um eine Berechtigung zur Inanspruchnahme der Priorität zu beweisen. Es obliegt vielmehr der Klägerin, nachzuweisen, dass es im konkreten Fall an einer entsprechenden Berechtigung fehlt. \n\n113\\. So hat die Große Beschwerdekammer des EPA hat am 10. Oktober 2023 (verbundene Verfahren G 1\u002F22 und G 2\u002F22; ABl. EPA, 2024, A50) zu Art. 87 Abs. 1 EPÜ entschieden: \n\n114\\. „Leitsatz I: Es gibt eine widerlegbare Vermutung nach dem autonomen Recht des EPÜ, dass ein Anmelder, der eine Priorität unter Beachtung des Art. 88 Abs. 1 EPÜ und der entsprechenden Regeln der Ausführungsordnung beansprucht, zur Inanspruchnahme der Priorität berechtigt ist. \n\n115\\. Leitsatz II: Die widerlegbare Vermutung gilt auch in Fällen, in denen die europäische Patentanmeldung auf einer PCT-Anmeldung beruht und\u002Foder der bzw. die Prioritätsanmelder und der bzw. die Nachanmelder nicht identisch sind. ... \n\n116\\. Rn. 110: Die widerlegbare Vermutung ist mit einer Umkehr der Beweislast verbunden, d. h. ein Beteiligter, der die Prioritätsberechtigung des Nachanmelders anficht, muss nachweisen, dass die Berechtigung fehlt.“ \n\n117\\. Der BGH ist dieser Auslegung der Regelung in Art. 87 Abs. 1 EPÜ beigetreten und hat in dem Urteil *Sorafenib-Tosylat* (Urteil vom 28. November 2023, X ZR 83\u002F21, juris; Bestätigung im Urteil *Happy Bit*(Urteil vom 9. Januar 2024, X ZR 74\u002F21, juris)) entschieden: \n\n118\\. „Leitsatz 2a.: Für die Berechtigung zur Inanspruchnahme eines Prioritätsrechts bei der Anmeldung eines europäischen Patents spricht eine widerlegbare Vermutung. \n\n119\\. Leitsatz 3.: Im Patentnichtigkeitsverfahren liegt die Darlegungs- und Beweislast hinsichtlich der Voraussetzungen für eine wirksame Inanspruchnahme der Priorität beim Nichtigkeitskläger. \n\n120\\. Rn. 123: Ungeachtet des im Patentnichtigkeitsverfahren geltenden Untersuchungsgrundsatzes geht es zu Lasten des Nichtigkeitsklägers, wenn das Ergebnis der Verhandlung und der Beweisaufnahme zu keiner eindeutigen Feststellung im Sinne des Klagevorbringens geführt hat. Nachdem das Patent ordnungsgemäß erteilt worden ist, kann dem Patentinhaber die dadurch erlangte Rechtsstellung nur dann genommen werden, wenn zweifelsfrei feststeht, dass er sie zu Unrecht erlangt hat (BGH, Urteil vom 23. Januar 1990 - X ZR 75\u002F87, GRUR 1991, 522, juris Rn. 36 - Feuerschutzabschluss; Urteil vom 12. Mai 1992 - X ZR 109\u002F90, BGHZ 118, 221 = GRUR 1992, 839, juris Rn. 49 - Linsenschleifmaschine; Urteil vom 4. Mai 1995 - X ZR 29\u002F93, GRUR 1996, 757, juris Rn. 77 - Zahnkranzfräser; Urteil vom 11. Mai 2010 – X ZR 51\u002F06, GRUR 2010, 901 Rn. 32 - Polymerisierbare Zementmischung; Urteil vom 22. März 2018 – X ZR 128\u002F15 Rn. 42).“ \n\n121\\. Entgegen der Ansicht der Klägerin wird ihr durch die Umkehr der Beweislast keine unzumutbare Belastung auferlegt - auch wenn es um einen Vorgang geht, der sich nicht in ihrem Wahrnehmungsbereich abgespielt hat -, da dies ebenso für die Beklagte zutrifft, die keinen leichteren Zugang zu näheren Angaben hätte. \n\n122\\. „Der Nichtigkeitskläger war in der Regel zwar nicht an den Vereinbarungen beteiligt, aus denen sich die Berechtigung zur Inanspruchnahme der Priorität ergibt. Wenn er den Verdacht hegt, der Patentanmelder könnte das einem Dritten zustehende Prioritätsrecht zu Unrecht in Anspruch genommen haben, steht es ihm jedoch frei, den Dritten hierzu zu befragen. Sofern dieser keine Auskünfte erteilt, spricht dies typischerweise dafür, dass er mit der Inanspruchnahme des Prioritätsrechts einverstanden war.“ (BGH *Sorafenib-Tosylat* a. a. O. Rn 127). \n\n123\\. **5.2.** Nach Art. 87 Abs. 2 EPÜ wird als prioritätsbegründend „…jede Anmeldung anerkannt, der … die Bedeutung einer vorschriftsmäßigen nationalen Anmeldung zukommt.“ \n\n124\\. Nach Regel 52 Abs. 1 Satz 1 EPÜ besteht die in Art. 88 Abs. 1 EPÜ genannte Prioritätserklärung aus einer Erklärung über den Tag der früheren Anmeldung und den Vertragsstaat der Pariser Verbandsübereinkunft oder das Mitglied der Welthandelsorganisation, in dem oder für den sie eingereicht worden ist, sowie aus der Angabe des Aktenzeichens. \n\n125\\. Nach Regel 53 Abs. 1 EPÜ hat ein Anmelder, der eine Priorität in Anspruch nimmt, innerhalb von sechzehn Monaten nach dem frühesten Prioritätstag eine Abschrift der früheren Anmeldung einzureichen. Diese Abschrift und der Tag der Einreichung der früheren Anmeldung sind von der Behörde, bei der die Anmeldung eingereicht worden ist, zu beglaubigen. \n\n126\\. Das EPA prüft nach den genannten Vorschriften insofern die Priorität. Der Vortrag der Klägerin in ihren Schriftsätzen vom 4. Juli 2023 und 15. Januar 2025 ist nicht geeignet, die grundsätzliche Vermutung für die Berechtigung zur Inanspruchnahme der Priorität zu erschüttern und zu beweisen, dass die Priorität US 61\u002F029,895 vom 19. Februar 2008 von der Beklagten nach Prüfung durch das EPA nicht wirksam in Anspruch genommen worden ist (Große Beschwerdekammer EPA vom 10. Oktober 2023, G 1\u002F22 und G 2\u002F22, Rn. 110; BGH – *Sorafenib-Tosylat* , Leitsatz 3 und Rn. 121, 122, 123, 129). \n\n127\\. Diesen Beweis hat die Klägerin auch in der mündlichen Verhandlung nicht erbracht. Die Angabe der Z … Inc. in der Assignee Information der Prioritätsanmeldung sieht der Senat als weiteres Indiz dafür, dass die Z … Inc. berechtigt war, die Priorität der Anmeldung NK6 für die Anmeldung des Streitpatents zu nutzen, auch wenn im Formblatt des USPTO zur Assignee Information angegeben wird, dass die dortige Erklärung eine Übertragungserklärung im USPTO nicht ersetzt. \n\n128\\. Auch die von der Klägerin weiter eingereichten Dokumente NK9, NK10 und NK11 lassen keine Zweifel des Senats an der Prioritätsberechtigung aufkommen. Druckschrift NK9 ist eine US-amerikanische Patentanmeldung der Erfinder des Streitpatents, die am selben Tag wie das Streitpatent angemeldet wurde und ebenfalls die US-Anmeldung 61\u002F029,895 wie eine innere Priorität in Anspruch nimmt. Das Dokument NK11 zeigt, dass diese Anmeldung NK9 erst am 18. Juni 2009 auf die Z … Inc. übertragen wurde, also nach der Anmeldung des Streitpatents. Daraus könnte möglicherweise der Schluss gezogen werden, dass zum Anmeldezeitpunkt des Streitpatents die US-amerikanische Prioritätsanmeldung noch nicht auf die Anmelderin des Streitpatents übertragen war. Doch auch wenn dies der Fall wäre, so bedeutet dies nicht, dass die Anmelderin des Streitpatents nicht autorisiert war, die US-Anmeldung 61\u002F029,895 als Priorität zu nutzen. Dabei ist zu berücksichtigen, dass die Erfinder Mitarbeiter der Anmelderin waren und dass es nach dem US-Patentrecht zum Zeitpunkt der Anmeldung des Streitpatents nur den Erfindern möglich war, ein Patent anzumelden. \n\n129\\. Für den Senat bestehen daher keine Zweifel, dass das Streitpatent die Priorität formal zu Recht in Anspruch nimmt. \n\n130\\. **5.3** In Bezug auf das Verfahren des erteilten Anspruchs 1 kann das Streitpatent die US-amerikanische Priorität 61\u002F029,895 sachlich jedoch nicht zu Recht in Anspruch nehmen. \n\n131\\. Die US-amerikanische provisorische Anmeldung NK6 besteht aus einem ersten Teil in koreanischer Sprache und einem zweiten Teil in englischer Sprache. Für den ersten Teil in koreanischer Sprache hat die Klägerin eine englische Übersetzung NK6a eingereicht, die allerdings erkennbar fehlerhaft ist, denn auf Seite 9 der Übersetzung heißt es: „If the PHICH is mapped beginning with the second OFDM symbol, the parameter m‘ should be changed to . Im koreanischen Original steht an dieser Stelle jedoch . Dies ergibt dann anders als in der Übersetzung NK6a auch einen Sinn. \n\n132\\. Ersichtlich ist aus den Prioritätsunterlagen der US-amerikanischen provisorischen Anmeldung NK6, dass das Verhältnis  dort zweimal enthalten ist, nämlich an der bereits genannten Stelle und in den zweiten Gleichungen unter Punkt 7. An beiden Stellen ist die Verwendung dieses Verhältnisses an Stelle des Verhältnisses  an Bedingungen geknüpft. Anspruch 1 des Streitpatents enthält diese Bedingungen nicht. Dort handelt es sich, wie die Klägerin zurecht angibt, um zwei frei wählbare Alternativen. Diese Lehre des Streitpatents ist in der Priorität NK6 nicht enthalten. \n\n133\\. Im Prioritätsdokument wird darauf abgestellt, dass eine Normierung auf die Anzahl der zur Verfügung stehenden Ressourcenelementgruppen in dem OFDM-Symbol erfolgt, in dem die erste Wiederholung der ersten PHICH-Gruppe erfolgt. Damit kann der erteilte Anspruch 1 die Priorität NK6 nicht zu Recht in Anspruch nehmen. \n\n134\\. Hinzu kommt, dass in der Prioritätsschrift NK6 keine beliebige Abhängigkeit des Index der zur Übertragung des PHICH genutzten Ressourcenelementgruppen von den Quotienten  und  besteht. So beschäftigt sich die Prioritätsschrift NK6 mit der Vermeidung von Kollisionen der Übertragungen des PHICH in verschiedenen Zellen. Sie führt dazu zunächst aus, dass die Interferenz dieser Signale vermieden werden kann, wenn der Übertragungsort des PHICH im Signal in den jeweiligen Zellen unterschiedlich ist. Zur Lösung des Problems wird die Zellen ID für die Bestimmung der Mapping-Orte des PHICH verwendet (*vgl. NK6a, S. 6, 7 seitenübergreifender Abs.: „If locations for transmitting the PHICHs in respective cells are the same, PHICH transmission performance may be deteriorated due to interference caused by transmission of the PHICH between neighbor cells. Accordingly, if transmission locations of the PHICH in respective cells differ, interference caused by transmission of the PHICH between neighbor cells is reduced.* *Consequently, PHICH transmission performance can be improved. Namely, if mapping locations of the PHICH are determined according to cell IDs, the above-described problem can be solved.“*). \n\n135\\. Gemäß der Prioritätsschrift NK6\u002FNK6a besteht eine weitere Anforderung darin, die Wiederholungen gleichmäßig über die gesamte Frequenzbandbreite zu übertragen. Dies ist nicht gewährleistet, wenn die einzelnen OFDM-Symbole unterschiedliche Anzahlen von Ressourcenelementgruppen besitzen (*vgl. NK6a, S.7, 8 seitenübergreifender Abs.: „When the PHICH is transmitted through multiple OFDM symbols including different REGs, since the number of REGs in each OFDM symbol differs, repetition of each PHICH is not evenly dispersed over an entire frequency bandwidth. The location of the first REG should be designated according to a cell ID and a repetitive pattern should be allocated at regular intervals based on an index of the first REG.“*). Die gleichmäßige Verteilung wird trotz der unterschiedlichen Anzahl von zur Verfügung stehenden Ressourcenelementgruppen in den einzelnen OFDM-Symbolen gewährleistet, indem der Startort entsprechend der Zellen ID unter Berücksichtigung des Verhältnisses der Anzahl von Ressourcenelementgruppen des ersten Startsymbols zu der Anzahl von Ressourcenelementgruppen der anderen Symbole bestimmt wird (*vgl. S. 8, 2. Abs.: „Therefore, when the PHICH is transmitted through multiple OFDM symbols, if the start location according to the cell ID is determined in consideration of a ratio of REGs of the first start symbol to REGs of the other symbols, the above problem can be solved.“*) Dies wird anschließend in den Formeln konkretisiert, die auch im Streitpatent als „Equation 2“ und „Equation 3“ enthalten sind. Der Fachmann wird die Prioritätsschrift somit so verstehen, dass nicht eine willkürliche Abhängigkeit der Indizes der Ressourcenelementgruppen von den Quotienten  und  besteht, sondern dass eine Abhängigkeit von diesen Quotienten mit einer Verknüpfung der Zellen ID, logischerweise einer Multiplikation mit der Zellen ID, wie sie auch die Gleichungen in NK6\u002FNK6a zeigen, besteht. \n\n136\\. Auch aus diesem Grund kann der erteilte Anspruch 1 die Priorität der US-amerikanischen Prioritätsschrift NK6 nicht zu Recht in Anspruch nehmen. \n\n137\\. **5.4** In den Ansprüchen 1 der Hilfsanträge 1, 1‘, 1a, 2, 2‘ und 2‘‘ ist zwar die Möglichkeit der willkürlichen Wahl der Quotienten  und  aufgehoben, doch fehlt auch dort die Verknüpfung dieser Quotienten mit der Zellen ID. Dies bedeutet, dass die Ansprüche 1 auch dieser Hilfsanträge als Zeitrang den Anmeldetag des Streitpatents, also den 18. Februar 2009 besitzen. \n\n138\\. Beim Anspruch 1 des Hilfsantrags 2‘‘‘ wird hingegen neben der Fallaufteilung auch die Multiplikation der Quotienten  und  mit der Zellen ID beansprucht, wie dies die Prioritätsschrift NK6 offenbart. Dabei wird die Fallaufteilung in einer Weise beansprucht, wie dies auch die Prioritätsschrift NK6 offenbart, nämlich, dass der Quotient benutzt wird, der im Nenner die Anzahl der Ressourcenelementgruppen des Symbols angibt, in dem die erste Wiederholung der ersten PHICH-Gruppe übertragen wird (*vgl. S. 8, 9 der NK6a und die Gleichungen im mit „6.9.3 Mapping to resource elements“ überschriebenen Absatz.*) Damit ist der Zeitrang des Anspruchs 1 des Hilfsantrags 2‘‘‘ der Anmeldetag der US-amerikanischen Prioritätsanmeldung NK6, also der 19. Februar 2008. \n\n139\\. Auch die nebengeordneten Ansprüche 4 und 5 besitzen diesen Zeitrang, denn auch wenn im Prioritätsdokument NK6\u002FNK6a keine genaueren Details über die Basisstation oder die Mobilfunkstation angegeben werden, werden diese doch so erwähnt, dass der Fachmann mitliest, dass die Basisstation das geschilderte Verfahren ausführt und die Mobilstation als Gegenstück das übertragene Signal auch entsprechend versteht (*vgl. S. 3 bis 6 der NK6a*). \n\n140\\. **6.** Die mit dem erteilten Anspruch 1 und den Ansprüchen 1 der Hilfsanträge 1, 1‘, 1a, 2, 2‘ und 2‘‘ beanspruchten Verfahren sind gegenüber der Lehre der Druckschrift D1 nicht neu und damit nicht patentfähig. \n\n141\\. **6.1** Die Klägerin zeigt in ihrem Klageschriftsatz den Auszug aus der Datenbank von 3GPP, in der das **Dokument D1** enthalten ist und der belegt, dass dieses Dokument am 20. März 2008 also vor dem Prioritätstag der zweiten Priorität, jedoch nach dem Prioritätstag der US-amerikanischen Priorität NK6 auf den Server von 3 GPP hochgeladen wurde. Das Dokument D1 kann im Internet bei 3GPP von diesem Zeitpunkt an bis heute so erhalten werden. Bei dem Dokument handelt es sich um eine Version des Standards TS 36.211, nämlich die Version V8.2.0. \n\n142\\. Wie die Klägerin angibt, beschreibt Druckschrift D1 die physikalischen Kanäle für die Luftschnittstelle des Mobilfunkstandards LTE (*„evolved UTRA“, siehe D1, S. 2, Abschnitt 1: „Scope“*). \n\n143\\. In Abschnitt 6 werden, wie die Klägerin angibt, die physikalischen Kanäle für den Downlink, also von der Basisstation zur Mobilstation erläutert. Unter diesen physikalischen Kanälen befindet sich auch der „Physical Hybrid ARQ Indicator Channel“, PHICH (*vgl. Abs. 6.1.1 „Physical channels“*). Dieser wird ausführlich im Abschnitt 6.9 „Physical hybrid ARQ indicator channel“ beschrieben. Die Definition einer Ressourcenelementgruppe erfolgt dem Streitpatent entsprechend (*vgl. den Text im Abschnitt 6.9*). \n\n144\\. Dokument D1 offenbart in Übereinstimmung mit dem Wortlaut des Anspruchs 1 des Streitpatents \n\n145\\. 1\\. ein Verfahren zum Abbilden eines physikalischen Hybridautomatikwiederholungsanforderung-Indikatorkanals, PHICH, in Gruppen von einer Mehrzahl von PHICHs (*vgl. Abschnitt 6.9.3 „Mapping to resource elements“, „The sequence* *for each of the PHICH groups is defined by* *where the sum is over all PHICHs in the PHICH group and* *represents the symbol sequence from the i :th PHICH in the PHICH group.“*), auf Orthogonales-Frequenzmultiplexverfahren, OFDM, - Symbole (*siehe die hier gezeigte Fig. 6.2.2-1 und vgl. Abschnitt 6.2.1 „Resource grid“ „The transmitted signal in each slot is described by a resource grid of* *subcarriers and* *OFDM symbols.”*), wobei \n\n146\\. 1.1 jedes OFDM-Symbol eine Mehrzahl von Ressourcenelementgruppen umfasst, jede Ressourcenelementgruppe vier Ressourcenelemente umfasst (*vgl. Abs. 6.9.3 „Mapping to resource elements“ „Let* *denote symbol quadruplet i for antenna port p. Mapping* *to resource elements is defined in terms of symbol quadruplets according to steps 1–10 below:“, „6) Symbol-quadruplet* *from PHICH group m’ is mapped to the resource-element group represented by (k’, l’)* *i* *as defined in Section 6.2.4 where the indices k’* *i* *and l’* *i* *are given by steps 7 and 8 below:” Eine genauere Angabe, was gemäß der Lehre des Dokuments D1 Ressourcenelementgruppen sind, wird im Abschnitt 6.2.4 „Resource-element groups” gegeben. Dort wird eine Situation beschrieben, wie sie in Fig. 3 des Streitpatents gezeigt wird. Es wird angegeben, dass immer ein Quadrupel auf eine Ressourcenelementgruppe abgebildet wird, die Ressourcenelementgruppen aber möglicherweise mehr als 4 Ressourcenelemente aufweisen, wobei ein Teil mit zellenspezifischen Referenzsignalen besetzt ist.*), wobei das Verfahren umfasst: \n\n147\\. 1.2 Bestimmen von Indizes von Ressourcenelementgruppen, in welchen der PHICH übertragen wird (*vgl. Abs. 6.9.3 „Mapping to resource elements“, „Set the frequency-domain index k’* *i* *to the resource-element group assigned the number* *in step 3 above,* , …“), wobei das Verfahren dadurch charakterisiert ist, dass \n\n148\\. 1.2.1 die Indizes gemäß dem Verhältnis  oder  bestimmt werden (*vgl. die beiden Gleichungssysteme unter Punkt 8 im Abschnitt 6.9.3*) \n\n149\\. 1.2.1a der Anzahl , von verfügbaren Ressourcenelementgruppen in dem OFDM-Symbol, welches den Index  aufweist, in welchem die  te Wiederholung des PHICH von einer PHICH-Gruppe übertragen wird, wobei  eine ganze Zahl von 0 bis 2 ist (*vgl. Abschnitt 6.9.3, Punkt 5: „For each value of i = 0,1,2“*), und \n\n150\\. 1.2.1b der Anzahl  von verfügbaren Ressourcenelementgruppen in dem ersten OFDM-Symbol, welches Index 0 aufweist, von einem Sub-Frame oder in dem zweiten OFDM-Symbol, welches Index 1 aufweist, von einem Sub-Frame (*vgl. Abschnitt 6.9.3, Punkt 2: „Let n* *i* *denote the number of resource element groups not assigned to PCFICH in OFDM symbol i“, d.h. n* *0* *entspricht n‘* *0* *und n* *1* *entspricht n‘* *1* ), \n\n151\\. 1.2.2 der PHICH durch einen, zwei oder drei OFDM-Symbole übertragen wird (*vgl. Absatz 6.9.3, Punkt 7 und vergleiche dies mit Tabelle 6.9.3-1:*\n\n152\\. *Die Dauer wird dabei in OFDM-Symbolen gemessen und reicht von 1 bis 3*) \n\n153\\. 1.2.2a wobei der Index , wenn der PHICH durch ein OFDM-Symbol übertragen wird, \n\n154\\. 1.2.2b wobei der Index  wobei  einen Index der PHICH-Gruppe, welche den PHICH umfasst, bezeichnet, wenn der PHICH durch zwei OFDM-Symbole übertragen wird, und \n\n155\\. 1.2.2c wobei der Index  wenn der PHICH durch drei OFDM-Symbole übertragen wird (*vgl. Abschnitt 6.9.3, Punkt 7:*\n\n156\\. *Die erste Zeile gibt den Fall „normal PHICH duration“ an, der nach Tabelle 6.9.3-1 ein OFDM-Symbol lang ist. Durch weiteren Vergleich mit der Tabelle 6.9.3-1 ist ersichtlich, dass die Fälle der zweiten und der dritten Zeile den PHICH in zwei OFDM-Symbolen übertragen. Es bleibt nur noch der Fall für alle anderen PHICH-Dauern übrig. Dieser überträgt nach Tabelle 6.9.3-1 in drei OFDM-Symbolen und fällt unter den Fall „otherwise“ der vierten Zeile.*) \n\n157\\. 1.2.1c verfügbare Ressourcenelementgruppen Ressourcenelementgruppen sind, welche für eine PHICH-Übertragung in dem jeweiligen OFDM-Symbol verwendet werden können (*vgl. Abschnitt 6.9.3, Punkt 2*), und \n\n158\\. 1.3 Abbilden des PHICH auf die OFDM-Symbole gemäß den bestimmten Indizes (*vgl. den Titel des Abschnitts 6.9.3: „Mapping to resource elements“*) \n\n159\\. Da das mit Anspruch 1 des Streitpatents beanspruchte Verfahren keine weiteren Merkmale aufweist, ist es nicht neu gegenüber dem im Dokument D1 offenbarten Verfahren und damit nicht patentfähig. \n\n160\\. **6.2** Druckschrift D1 offenbart auch die in den Anspruch 1 des Hilfsantrags 1, der identisch zu den Ansprüchen 1 der Hilfsanträge 1‘ und 1a ist, eingefügten Merkmale \n\n161\\. 1.2.1.dH1 wobei besagte Indizes entsprechend dem Verhältnis  bestimmt werden, wenn der PHICH durch ein oder drei OFDM Symbole übertragen wird, und \n\n162\\. 1.2.1.eH1 wobei besagte Indizes entsprechend dem Verhältnis  bestimmt werden, wenn der PHICH durch zwei OFDM Symbole übertragen wird. \n\n163\\. Dies ist aus den Punkten 7) und 8) des Abschnitts 6.9.3 auf den Seiten 49 und 50 der Druckschrift D1 ersichtlich. Dort wird der PHICH bei einer normalen Dauer (*„normal PHICH duration, all subframes”*) in einem OFDM-Symbol mit der Nummer 0, also im ersten übertragen, bei einer erweiterten PHICH Dauer (*„extended PHICH duration”*) in zwei OFDM-Symbolen und im Übrigen in drei OFDM-Symbolen, da nach Punkt 5)  nacheinander 0, 1 und 2 ist. Diese Fälle werden im Punkt 8) wiederaufgenommen, wobei nur eine Unterscheidung nach den Fällen mit der erweiterten PHICH Dauer und anderen Fällen vorgenommen wird. Die Fälle mit den erweiterten PHICH Dauern sind die, bei denen die Übertragung in zwei OFDM-Symbolen erfolgt. Bei ihnen erfolgt eine Multiplikation der Zellen ID  mit dem Quotienten Verhältnis  dort als  bezeichnet. Bei allen anderen Fällen, also auch den Fällen mit einer Übertragung in einem oder drei OFDM-Symbolen erfolgt eine Multiplikation der Zellen ID  mit dem Quotienten Verhältnis, , dort als  bezeichnet. Damit sind auch die Verfahren der Ansprüche 1 der Hilfsanträge 1, 1‘, 1a mangels Neuheit gegenüber der Lehre der Druckschrift D1 nicht patentfähig. \n\n164\\. **6.3** Druckschrift D1 offenbart auch das in dem Anspruch 1 des Hilfsantrags 2, der identisch zu den Ansprüchen 1 der Hilfsanträge 2‘ und 2‘‘ ist, enthaltene Merkmal \n\n165\\. 1.2.1.eH2 wobei besagte Indizes entsprechend dem Verhältnis  bestimmt werden, wenn der PHICH durch zwei OFDM Symbole übertragen wird und die erste PHICH-Gruppe im zweiten OFDM-Symbol gestartet wird, \n\n166\\. Dies ergibt sich aus den Punkten 5), 7) und 8) in Abschnitt 6.9.3 auf den Seiten 49 und 50 der Druckschrift D1. Wie bereits ausgeführt nimmt  gemäß Punkt 5) nacheinander die Werte 0, 1 und 2 an. Damit wird die Nummer der drei Wiederholungen angegeben. Für die erste Wiederholung, die die Nummer 0 trägt, erfolgt nach der Formel in Punkt 7) bei einer Übertragung in zwei OFDM-Symbolen die Übertragung im OFDM-Symbol mit der Nummer 1, denn für  = 0 ergibt sich für die erste PHICH-Gruppe, die die Nummer  = 0 trägt: \n\n167\\. Das OFDM-Symbol mit der Nummer 1 ist, da auch die Nummerierung der OFDM-Symbole mit 0 startet, das zweite OFDM-Symbol. \n\n168\\. Damit sind auch die Verfahren der Ansprüche 1 der Hilfsanträge 2, 2‘ und 2‘‘ mangels Neuheit gegenüber der Lehre der Druckschrift D1 nicht patentfähig. \n\n169\\. Da die Beklagte angegeben hat, dass sie die Anträge als geschlossene Anspruchssätze ansieht, teilen die übrigen Ansprüche des jeweiligen Antrags das Schicksal des jeweiligen Patentanspruchs 1. \n\n170\\. **7.** Die im Tenor wiedergegeben Ansprüche des Hilfsantrags 2‘‘‘ sind zulässig, die mit ihnen beanspruchten gewerblich anwendbaren Verfahren und Gegenstände sind ausführbar offenbart und auch patentfähig gegenüber dem im Verfahren befindlichen Stand der Technik. Das Patent hat deshalb in diesem Umfang Bestand. \n\n171\\. **7.1** Die Ansprüche des Hilfsantrags 2‘‘‘ sind zulässig, da die mit ihnen beanspruchten Verfahren und Gegenstände ursprünglich offenbart sind (Art. II § 6 Abs. 1 Satz 1 Nr. 3 IntPatÜbkG bzw. Art. 138 Abs. 1 lit. c) EPÜ und Art. 123 Abs. 2 EPÜ) und sie den Schutzbereich des Streitpatents nicht erweitern (§ 6 Abs. 1 Satz 1 Nr. 4 IntPatÜbkG bzw. Art. 138 Abs. 1 lit. d) EPÜ. \n\n172\\. **7.1.1** Anspruch 1 des Streitpatents geht aus der Kombination der ursprünglichen Ansprüche 1, 3, 4, 5, 6 und 8 hervor. Die ursprünglichen Ansprüche 3, 4, 5, 6 und 8 sind dabei jeweils nur auf Anspruch 1 zurückbezogen, so dass ein Verfahren mit allen Merkmalen dieser Ansprüche in den ursprünglichen Ansprüchen nicht enthalten ist. Jedoch offenbart der Beschreibungstext in seiner Gesamtheit, dass auch alle Merkmale des Anspruchssatzes, soweit sie nicht widersprüchlich zueinander sind, gleichzeitig vorhanden sein können, indem in der Wiedergabe der Ansprüche im Abschnitt „Technical Solution“ der Beschreibung die beanspruchten Sachverhalte jeweils mit „may“ eingeleitet werden, was zu keinem gegenseitigen Ausschluss führt. \n\n173\\. Es verbleiben folgende Merkmale, die in diesen Ansprüchen und damit auch im Abschnitt „Technical Solution“ der Beschreibung nicht enthalten sind: \n\n174\\. 1\\.  ist eine ganze Zahl von 0 bis 2 (in Merkmal 1.2.1a). Dies bedeutet, dass drei Wiederholungen gesendet werden. \n\n175\\. 2\\. Verfügbare Ressourcenelementgruppen sind Ressourcenelementgruppen, welche für eine PHICH-Übertragung in dem jeweiligen OFDM-Symbol verwendet werden können (Merkmal 1.2.1c). \n\n176\\. 3\\. Die besagten Indizes werden entsprechend dem Verhältnis  bestimmt, wenn der PHICH durch ein oder drei OFDM Symbole übertragen wird (Merkmal 1.2.1dH1). \n\n177\\. 4\\. Die besagten Indizes werden entsprechend dem Verhältnis  bestimmt, wenn der PHICH durch zwei OFDM Symbole übertragen wird und die erste PHICH-Gruppe im zweiten OFDM-Symbol gestartet wird (Merkmal 1.2.1.eH2). \n\n178\\. Zu 1: Auf Seite 7 der ursprünglichen Beschreibung ist in Zusammenhang mit der Gleichung 1, die auch im Anspruch 1 enthalten ist, offenbart, dass es drei Wiederholungen des PHICH gibt, so dass  die Werte 0, 1 und 2 besitzt (*vgl. S. 7, Z. 21 bis 24: „In Equation 1,* *denotes an index of an OFDM symbol in which i-th repetition of a PHICH group is transmitted,* *denotes an index of a PHICH group, and i denotes the number of repetitions of a PHICH. When the PHICH is repeated three times, i has values of 0, 1, and 2.“*). \n\n179\\. Zu 2: Merkmal 1.2.1c ist eine eingefügte Erklärung des Ausdrucks „available resource element groups“. Es wird in den ursprünglichen Unterlagen in Zusammenhang mit den Fig. 1 und 3 offenbart, so beispielsweise im Absatz auf Seite 6, Zeilen 15 bis 18 oder Seiten 6, Zeile 32 bis Seite 7, Zeile 3 der ursprünglichen Beschreibung in NK 5\\. \n\n180\\. Zu 3 und 4: Diese Merkmale 1.2.1dH1 und 1.2.1.eH2 sind dem Abschnitt auf Seite 9, Zeile 5 bis Seite 10, Zeile 7 der ursprünglichen Anmeldung NK5 zu entnehmen, wo die Gleichungen 2 und 3 erläutert werden, die auch in den ursprünglichen Ansprüchen 7 und 9 enthalten sind. \n\n181\\. Damit ist ein Verfahren mit allen Merkmalen des Anspruchs 1 nach dem Hilfsantrag 2‘‘‘ in den ursprünglichen Anmeldungsunterlagen NK5 offenbart. Die Beschreibung der ursprünglichen Anmeldung NK5 findet sich auch in der ersten Teilung EP 2 637 348 A1 und in der Offenlegungsschrift NK4 des Streitpatents. \n\n182\\. **7.1.2** Unteranspruch 2 geht aus dem ursprünglichen Unteranspruch 7 und Unteranspruch 3 aus dem ursprünglichen Unteranspruch 9 hervor. In diese Ansprüche wurden die Merkmale der Fallunterscheidung aufgenommen, die sich auch im Anspruch 1 finden. \n\n183\\. **7.1.3** Der nebengeordnete Anspruch 4 des Hilfsantrags 2‘‘‘ geht aus dem ursprünglichen Anspruch 10 hervor. Sein Gegenstand ist demnach ebenfalls ursprünglich offenbart. \n\n184\\. **7.1.4** Die ursprünglichen Unterlagen offenbaren explizit keine Mobilstationen, die besonders an das Signal der Basisstation angepasst sind. Für den Fachmann ist es allerdings selbstverständlich, dass die Mobilstationen, die in der ursprünglichen Beschreibung genannt werden (*vgl. S. 2 der NK5*), auch in der Lage sein müssen, die empfangenen Signale zu verstehen, so dass sie Gegenstücke zur beanspruchten Basisstation bilden. Insoweit sind die mit den Ansprüchen 5 und 6 beanspruchten Mobilstationen ebenfalls ursprünglich offenbart. \n\n185\\. Den Ausführungen der Klägerin, dass das Nichtigkeitsverfahren nicht dazu diene, neue Gegenstände in das Patent einzuführen, was in den Hilfsanträgen bezüglich der Mobilstation erfolgt sei, weshalb diese Patentansprüche unzulässig seien, ist nicht zu folgen, denn das Streitpatent hat in seinem erteilten Anspruchssatz mit Patentanspruch 6 bereits eine Mobilstation beansprucht, die mit den neuen Patentansprüchen des Hilfsantrags 2‘‘‘ lediglich beschränkt beansprucht wird. \n\n186\\. **7.1.5** Die Aufnahme von weiteren Merkmalen, die die Fallunterscheidung in Anspruch 1 einführen und diese dann weiter konkretisieren, schränken den Schutzbereich ein und führen, da das Wort „oder“ im Merkmal 1.2.1.b des Patentanspruchs 1 kein exklusives oder ist auch zu keiner Verschiebung des Schutzbereichs. Damit sind die Ansprüche des Hilfsantrags 2‘‘‘ zulässig. \n\n187\\. **7.2** Die Lehren der Ansprüche des Hilfsantrags 2‘‘‘ sind auch so deutlich und vollständig offenbart, dass ein Fachmann sie ausführen kann (Art. II § 6 Abs. 1 Satz 1 Nr. 2 IntPatÜbkG bzw. Art. 138 Abs. 1 lit. b) EPÜ), da in der Beschreibung ein unter die Ansprüche fallendes Verfahren mit Angabe von Formeln offenbart ist, nach dessen Vorgabe der Fachmann Software entwickeln kann, mit deren Hilfe eine Basisstation dann das Verfahren ausführt. \n\n188\\. **7.3** Das Verfahren des Anspruchs 1 und die Gegenstände der Ansprüche 4 und 5 sind gegenüber dem im Verfahren befindlichen Stand der Technik auch neu und beruhen auf einer erfinderischen Tätigkeit des Fachmanns, so dass sie patentfähig sind (Art. II § 6 Abs. 1 Satz 1 Nr. 1 IntPatÜbkG bzw. Art. 138 Abs. 1 lit. a) EPÜ, beide i.V.m. Art. 52, 54 und 56 EPÜ). \n\n189\\. **7.3.1** Das **Dokument D1** wurde, wie bereits ausgeführt, am 20. März 2008 also vor dem Prioritätstag der zweiten Priorität, jedoch nach dem Prioritätstag der US-amerikanischen Priorität, dem 19. Februar 2008, auf den Server von 3 GPP hochgeladen, so dass es am Prioritätstag der US-amerikanischen Priorität 61\u002F029,895 der Öffentlichkeit nicht zugänglich war. Damit bildet das Dokument D1 für den Anspruch 1 des Hilfsantrags 2‘‘‘, der wie ausgeführt die Priorität zur Recht in Anspruch nimmt, keinen Stand der Technik. Es bleibt somit unberücksichtigt. \n\n190\\. **7.3.2** Die Klägerin ist der Ansicht, dass das Verfahren des Anspruchs 1 dem Fachmann ausgehend vom **Dokument D3** nahegelegen habe. Das Dokument D3 wurde anlässlich der Tagung #52 der TSG RAN WG1, die vom 11. bis 15. Februar 2008 in Sorrent, Italien stattfand, eingereicht und nachweislich am 15. Februar 2008 um 17:15h auf den Server des 3GPP hochgeladen. Es stellt, da die Veröffentlichung vor der US-amerikanischen Prioritätsanmeldung erfolgt ist, für das Streitpatent Stand der Technik dar. Es stellt, wie unter dem Punkt „3. Conclusion“ angegeben, einen Änderungsentwurf für den zu diesem Zeitpunkt aktuellen Änderungsentwurf des Standards TS 36.211 dar, also eine „Verbesserung des Änderungsentwurfs“. Dieser Änderungsentwurf ist im **Dokument D4** enthalten, das zum gleichen Zeitpunkt wie das Dokument D3 auf den Server des 3GPP hochgeladen wurde, also ebenfalls vorveröffentlicht ist. \n\n191\\. Sowohl das Dokument D3 als auch das Dokument D4 enthalten in ihren Berechnungen der Nummer der Ressourcenelementgruppe, auf die eine Wiederholung abgebildet wird, den Quotienten  oder  nicht. Die Klägerin argumentiert nun zum einen, dass für den Fall, dass alle Wiederholungen in nur einem OFDM-Symbol übertragen werden, der Quotient  = 1 sei und damit nicht explizit in der Formel aufgeführt werden müsse. Dies ist zwar sachlich richtig, entspricht aber nicht dem Verständnis des Fachmanns. Der Fachmann versteht nämlich Anspruch 1 des Streitpatents und auch des Hilfsantrags 2‘‘‘ so, dass das Verhältnis  oder  in einem Verfahrensschritt bestimmt werden muss. Bei dem Verfahren des Anspruchs 1, das üblicherweise in Software ausgeführt sein dürfte, muss es demnach eine oder mehrere Anweisungen geben, die  oder  bestimmen und die eine Fallunterscheidung vornehmen, also eine dem Anspruchswortlaut gemäße „if-Anweisung“. Fehlen solche Anweisungen, so handelt es sich um kein anspruchsgemäßes Verfahren. Somit legen die Dokumente D3 und D4 das Verfahren des Anspruchs 1 nicht auf diese triviale Weise nahe. \n\n192\\. Die Dokumente D3 und D4 zeigen allerdings, dass es sich in beiden Fällen um nicht ganz fertige Vorschläge handelt. Dies erkennt der Fachmann an den Formeln für die Ressourcenelementgruppen für die -te Wiederholung relativ schnell. Im Dokument D4 kann diese Nummer, wie die Formeln unter Punkt 8 im Abschnitt 6.9.3 zeigen, über die Anzahl der verfügbaren Ressourcenelementgruppen hinausgehen, denn es wird immer die gleiche Anzahl  als Ausgangspunkt verwendet, obwohl vorher im Punkt 6)  definiert wird, das die Anzahl der Ressourcenelemente definiert, die noch nicht dem PCFICH oder PHICH im OFDM-Symbol  zugewiesen wurden, also die Anzahl der verfügbaren Ressourcenelementgruppen.  wird nur zur Festlegung der Nummer der Ressourcenelementgruppe in Punkt 7) verwendet. \n\n193\\. Im Dokument D3 wird dieser Fehler beseitigt, die Abhängigkeit von der Zellennummer eingeführt und zusätzlich ein neuer Fehler eingeführt. Dort wird im Abschnitt 6.9.3 unter Punkt 2)  als Anzahl der Ressourcenelementgruppen, die nicht dem PCFICH im OFDM Symbol  zugeordnet wurden, definiert. Im Punkt 8) werden dann die Ressourcenelementgruppennummern bestimmt, auf die die -te Wiederholung gemappt wird. Dabei wird vergessen, dass die Wiederholungen in einem, zwei oder drei OFDM-Symbolen gesendet werden können. Die Ressourcenelementgruppennummer ist immer von den verfügbaren Ressourcenelementgruppen in den ersten drei OFDM-Symbolen () abhängig, unabhängig davon, ob die Wiederholungen in einer, in zwei oder in drei OFDM-Symbolen gesendet wird. Auch die im Dokument D3 offenbarten Formeln sind somit nicht richtig. Der Fachmann wird sie demnach berichtigen und die gewünschte Frequenzdiversität herstellen. Das Ergebnis dieser Berichtigung bei maximal möglicher Frequenzdiversität könnte zu einer Nutzung der im erteilten Anspruch 1 enthaltenen Verhältnisse  oder als Normierung führen. Der Senat hat allerdings bereits Zweifel daran, dass der Fachmann ohne einen weiteren Hinweis tatsächlich zu der Verwendung dieser Quotienten kommt. \n\n194\\. Zweifellos benötigt der Fachmann jedoch einen Hinweis auf eine Fallunterscheidung, zur Verwendung der Quotienten  oder  in den Formeln zur Ermittlung der Nummern der Ressourcenelementgruppen für die verschiedenen Wiederholungen. Einen solchen Hinweis gibt es in den Dokumenten D3 und D4 nicht, weshalb diese das Verfahren des Anspruchs 1 des Hilfsantrags 2‘‘‘ auch nicht nahelegen können. \n\n195\\. **7.3.3** Dokument D2 wurde nach seiner Angabe auf dem Titelblatt erst im September 2008 veröffentlicht, also deutlich nach dem Prioritätsdatum der US-amerikanischen Priorität und stellt deshalb ebenfalls keinen Stand der Technik für die Ansprüche des Hilfsantrags 2‘‘‘ dar. Die weiteren Druckschriften D5 und D6 enthalten ebenfalls keinen Hinweis auf die mit Anspruch 1 des Hilfsantrags 2‘‘‘ beanspruchte Fallunterscheidung. Damit gilt das Verfahren des Anspruchs 1 des Hilfsantrags 2‘‘‘ als neu und auf einer erfinderischen Tätigkeit des Fachmanns beruhend. Es ist somit patentfähig. \n\n196\\. **7.3.4** Auch die mit den Ansprüchen 4 und 5 des Hilfsantrags 2‘‘‘ beanspruchten Gegenstände sind patentfähig, denn sie ziehen ihre Patentfähigkeit aus der des Verfahrens des Anspruchs 1, auf den sie sich zurückbeziehen. Dies gilt auch für die Verfahren der Ansprüche nach den Unteransprüchen 2 und 3 sowie den Gegenstand des Patentanspruchs 6\\. \n\n197\\. **8.** Bei dieser Sachlage hat das Streitpatent im Umfang des Hilfsantrags 2‘‘‘ Bestand. Die weiteren in der Antragsstellung der Beklagten nachgeordneten Hilfsanträge 2a, 3, 3‘, 3a, 4, 4a, 5, 5a sowie 1 bis 5 ohne die Mobilstationsansprüche spielen für die Entscheidung damit keine Rolle mehr. **II.**\n\n198\\. Die Kostenentscheidung beruht auf § 84 Abs. 2 Satz 1 und Satz 2 Halbsatz 1 PatG i. V. m. § 92 Abs. 1 Satz 1 ZPO. \n\n199\\. Zwar ist der als schutzfähig verbleibende Patentgegenstand nach der beschränkt verteidigten Fassung gemäß Hilfsantrag 2‘‘‘ gegenüber demjenigen der erteilten Fassung erheblich eingeschränkt. Diese Einschränkung macht nach Ansicht des Senats jedoch im Hinblick darauf, dass das nach Anspruch 1 beanspruchte Verfahren immer noch unter den Standard fällt, nicht mehr als die Hälfte der wirtschaftlichen Verwertbarkeit des angegriffenen Streitpatents aus. Daher haben die Klägerin und die Beklagte bezogen auf den verbleibenden Patentgegenstand jeweils den gleichen Anteil zu tragen, so dass die Kosten des Rechtsstreits gegeneinander aufzuheben sind. \n\n200\\. Die Entscheidung über die vorläufige Vollstreckbarkeit beruht auf § 99 Abs. 1 PatG i. V. m. § 709 Satz 1 und 2 ZPO.","de","jurionline_de","","BPatG München, 05.02.2025, 2 Ni 1\u002F23 (EP)","ecli-de-neuris-jure259031904",null,[19,34,44,54,64],{"id":20,"ecli":21,"caseNumber":14,"courtId":22,"courtName":14,"decisionDate":23,"fullText":24,"language":25,"source":26,"sourceUrl":27,"summary":14,"slug":28,"metadata":29},"410","ECLI:NL:RBLIM:2026:6423",66,"2026-07-08T00:00:00.000Z","RECHTBANK limburg\n\nZittingsplaats Roermond\n\nBestuursrecht\n\nzaaknummer: ROE 25 \u002F 2565\n\nuitspraak van de meervoudige kamer van 8 juli 2026 in de zaak tussen\n\n [belanghebbende] , gevestigd te [plaats], belanghebbende\n\n(gemachtigde: M.O.E. Uyen)\n\nen\n\nde heffingsambtenaar van de Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen, de heffingsambtenaar (gemachtigde: A. van den Dool).\n\nProcesverloop\n\nDe heffingsambtenaar heeft op grond van de Wet waardering onroerende zaken (Wet woz) de waarde van de onroerende zaken van belanghebbende voor het belastingjaar 2025 vastgesteld (het primaire besluit).\n\nBelanghebbende heeft tegen het primaire besluit bezwaar gemaakt.\n\nDe heffingsambtenaar heeft het bezwaar van belanghebbende gegrond verklaard (het bestreden besluit). Aan belanghebbende is een proceskostenvergoeding van in totaal € 161,74 toegekend.\n\nBelanghebbende heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld.\n\nDe heffingsambtenaar heeft verweer gevoerd.\n\nOp 4 mei 2026, aangevuld op 11 mei 2026, zijn van belanghebbende nadere gronden en stukken ontvangen.\n\nHet onderzoek ter zitting heeft vervolgens plaatsgevonden op 15 mei 2026. Belanghebbende heeft zich laten vertegenwoordigen door mr. L.H.G.M. Driessen, kantoorgenote van haar gemachtigde bij Previcus B.V. te Boxmeer. De heffingsambtenaar heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.\n\nOverwegingen\n\n1. De rechtbank stelt vast dat de woz-waarde tussen partijen niet meer in geschil is. Het beroep van belanghebbende richt zich enkel tegen de toegekende proceskostenvergoeding en spitst zich toe op de vraag of de heffingsambtenaar bij de vaststelling van de proceskostenvergoeding in bezwaar toepassing heeft mogen geven aan de vermenigvuldigingsfactor 0,125 van artikel 30a, eerste lid, van de Wet woz, zoals dit artikellid luidt met ingang van 1 januari 2025.\n\n2. De heffingsambtenaar heeft in het bestreden besluit de proceskostenvergoeding van € 161,74 als volgt gespecificeerd:\n\n- indienen bezwaarschrift: 1 punt x waarde per punt € 647,- x factor 0,125 = € 80,87 +\n\n- bijwonen hoorzitting: 1 punt x waarde per punt € 647,- x factor 0,125 = € 80,87 = € 161,74.\n\n3. Belanghebbende vindt dat de heffingsambtenaar een te lage proceskostenvergoeding heeft toegekend. Zij verzoekt de rechtbank om artikel 30a van de Wet woz buiten toepassing te laten, omdat haar gemachtigde een bijzonder geval is als bedoeld in het zogenoemde 30a-arrest van de Hoge Raad van 17 januari 2025 (ECLI:NL:HR:2025:46).\n\n4. In het 30a-arrest heeft de Hoge Raad geoordeeld dat bijzondere gevallen zich onderscheiden doordat zij niet voldoen aan de volgende kenmerken: dat aan de belanghebbende rechtsbijstand wordt verleend door een beroepsmatig optredende gemachtigde, dan wel een kantoor, waarvan het bedrijfsmodel eruit bestaat dat\n\n( i) wordt opgetreden op basis van no cure no pay,\n\n(ii) daarbij zodanige afspraken met de cliënten worden gemaakt dat het bedrag van eventuele proceskostenvergoedingen aan de gemachtigde of aan het kantoor wordt afgedragen, en\n\n(iii) de procedures op een zodanige wijze worden gevoerd dat de daarin toegekende proceskostenvergoedingen de in redelijkheid gemaakte kosten ver overtreffen.\n\n5. De daarbij te hanteren regels zijn nader uitgewerkt in de arresten van de Hoge Raad van 25 april 2025 (ECLI:NL:HR:2025:670) en 18 juli 2025 (ECLI:NL:HR:2025:1175).\n\n5.1.. Volgens de Hoge Raad rusten op de belanghebbende de stelplicht en bewijslast van feiten die meebrengen dat buiten redelijke twijfel komt vast te staan dat, beoordeelt naar de situatie op het moment waarop het desbetreffende rechtsmiddel is aangewend, het bedrijfsmodel van de betreffende gemachtigde of diens kantoor kennelijk niet allehiervoor bedoelde drie kenmerken heeft en dat aldus sprake is van een bijzonder geval. Er is dus (al) sprake van een bijzonder geval als één van de drie kenmerken niet van toepassing is.\n\n5.2.. Bij de beoordeling van het bedrijfsmodel gaat het niet specifiek om de werkzaamheden die de gemachtigde heeft verricht in de procedure waarop de proceskostenvergoeding ziet. Met het bedrijfsmodel is namelijk meer in het algemeen de wijze bedoeld waarop de gemachtigde zijn inkomsten verwerft met het beroepsmatig verlenen van rechtsbijstand.\n\n5.3.. Indien het bedrijfsmodel van een gemachtigde of een kantoor inhoudt dat wordt opgetreden op basis van no cure no pay (i), of op een grondslag die daarmee in wezen overeenkomt en daarmee dus op één lijn kan worden gesteld, en dat daarbij afspraken met de cliënten worden gemaakt als hiervoor onder (ii) bedoeld, zal aldus moeten worden beoordeeld of dit bedrijfsmodel voldoet aan het hiervoor onder (iii) vermelde kenmerk van vergaande overdekking. Daartoe moet een vergelijking worden gemaakt tussen enerzijds het totale bedrag aan proceskostenvergoedingen dat aan de gemachtigde of aan het kantoor wordt afgedragen, en anderzijds het totale bedrag van de kosten van de gemachtigde of van het kantoor die kunnen worden toegerekend aan het voeren van de procedures waarop die proceskostenvergoedingen betrekking hebben. Het komt dus erop aan of het totale bedrag van de afgedragen proceskostenvergoedingen het totale bedrag van de zojuist bedoelde kosten verre overtreft. De omstandigheid dat vaak geheel of ten dele gebruik wordt gemaakt van gestandaardiseerde tekstblokken die niet zijn toegespitst op de desbetreffende zaak, vormt een aanwijzing dat het bedrijfsmodel wel het derde kenmerk van vergaande overdekking heeft, en zal daarom in het algemeen volstaan om aan te nemen dat de belanghebbende niet in dit door hem te leveren bewijs is geslaagd.\n\n6. In het arrest van 26 september 2025 (ECLI:NL:HR:2025:1375) heeft de Hoge Raad nader uitgewerkt wanneer sprake is van een bedrijfsmodel dat eruit bestaat dat wordt opgetreden op basis van no cure no pay (i). Bij optreden op basis van no cure no pay moet worden uitgegaan van afspraken tussen de belanghebbende en de rechtsbijstandverlener op grond waarvan de belanghebbende geen financieel risico loopt bij inschakeling van de rechtsbijstandverlener, omdat geen instapvergoeding verschuldigd is noch een percentage van de bespaarde belasting als vergoeding moet worden afgestaan (zie Kamerstukken II 2023\u002F24, 36 427, nr. 3, blz. 2). Bij de beoordeling van de vraag of het bedrijfsmodel van een beroepsmatig optredende gemachtigde, dan wel een kantoor, eruit bestaat dat wordt opgetreden op basis van no cure no pay, komt het dus erop aan of die gemachtigde dan wel diens kantoor afspraken maakt met klanten op grond waarvan zij geen financieel risico lopen bij het verstrekken van de opdracht tot het verlenen van rechtsbijstand in een belastingprocedure. De verschuldigdheid van een instapvergoeding staat niet in alle gevallen eraan in de weg dat afspraken met een rechtsbijstandsverlener worden aangemerkt als afspraken op basis van no cure no pay. Onder het beroepsmatig verlenen van rechtsbijstand op basis van no cure no pay wordt namelijk ook begrepen het beroepsmatig verlenen van rechtsbijstand op een grondslag die daarmee in wezen overeenkomt en daarmee dus op één lijn kan worden gesteld. Dan moet worden gedacht aan de betaling van een zodanig laag bedrag dat die betaling als een pro forma of symbolische bijdrage moet worden beschouwd.\n\n7. De rechtbank stelt vast dat de gemachtigde van belanghebbende in deze zaak niet heeft bestreden dat haar bedrijfsmodel de hiervoor onder (ii) en (iii) vermelde kenmerken heeft.\n\n8. Belanghebbende bestrijdt dat het bedrijfsmodel van haar gemachtigde ten tijde van het instellen van bezwaar (en beroep) eruit bestaat dat wordt opgetreden op basis van no cure no pay (i). Hiertoe heeft de gemachtigde verwezen naar een beschrijving van haar per 1 januari 2025 gewijzigde bedrijfsmodel (“Bijzonder geval: bedrijfsmodel Previcus en artikel 30a Wet WOZ”).\n\n8.1.. Volgens die beschrijving is de werkwijze met ingang van 1 januari 2025 fundamenteel gewijzigd. Het aantal dossiers is vanaf 2025 aanzienlijk afgenomen van 128.000 zaken naar circa 1.291 zaken. De zaken worden (vrijwel) niet meer op basis van no cure no pay uitgevoerd, maar volgens een regulier model waarin een cliënt, ongeacht de uitkomst van de zaak, een vaste startvergoeding betaalt (doorgaans gebaseerd op het aantal aanslagbiljetten) en\u002Fof een deel van de gerealiseerde besparing afdraagt (in bijna alle gevallen 40% van de besparing). De vóór 2025 aangebrachte zaken worden nog op basis van no cure no pay uitgevoerd. Bovendien worden vanaf 2025 alle aanslagbiljetten op voorhand gescreend en worden enkel de zaken doorgezet waarbij op voorhand onvoldoende duidelijk is dat er geen fouten zijn gemaakt. Er is, aldus de beschrijving, geen sprake meer van een grote massa waar de wetswijziging (Wet herwaardering proceskostenvergoeding WOZ en Bpm) op zag. De gemachtigde richt zich voortaan op de zakelijke markt, waarbij vrijwel altijd ook prijsafspraken met belanghebbenden worden gemaakt die losstaan van eventueel toegekende proceskostenvergoedingen.\n\n8.2.. De gemachtigde heeft de prijsafspraken over 2025 als volgt in een overzicht opgenomen.\n\n8.3.. De vermelding in de volmacht dat de vergoeding voor de werkzaamheden uitsluitend het totaal van de proceskostenvergoedingen bedraagt, klopt, aldus de beschrijving, niet meer. De onderliggende overeenkomsten bepalen dat cliënten zelf vergoedingen verschuldigd zijn. De proceskostenvergoeding speelt daarin nog slechts een kleine aanvullende rol.\n\n9. Op 4 mei 2026 heeft de gemachtigde van belanghebbende de facturen en betaalbewijzen in een groot aantal zaken, waarin zij als gemachtigde optreedt, ingezonden. Op 11 mei 2026 is daarvan een overzicht overgelegd. Die stukken bevestigen het beeld dat de beschrijving van het bedrijfsmodel geeft. Uit de facturen en betaalbewijzen blijkt namelijk dat de gemachtigde van een groot deel van haar cliënten een “besparingsfee” van minimaal 30% van de eventuele belastingbesparing vraagt, zij die “besparingsfee” aan haar cliënten factureert en die “besparingsfee” vervolgens ook door de cliënten wordt betaald.\n\n10. Daarnaast komt uit de facturen en betaalbewijzen naar voren dat de meeste cliënten (bovenop de “besparingsfee”) tevens een (in hoogte variërende) “startfee” zijn verschuldigd. Op zitting heeft de gemachtigde toegelicht dat, indien overeengekomen, de “startfee” altijd wordt gefactureerd en betaald. Dat dit niet in alle gevallen gebeurt blijkt uit de overgelegde facturen en betaalbewijzen, en komt, aldus de gemachtigde, doordat de “startfee”, die ongeacht de uitkomst is verschuldigd, in die gevallen eerder is gefactureerd en betaald. Dat is anders bij de “besparingsfee”, die niet eerder dan na het nemen van het bestreden besluit in rekening kan worden gebracht, omdat dan pas de (hoogte van de) besparing duidelijk is.\n\n11. De heffingsambtenaar heeft zich ter zitting op het standpunt gesteld dat het pas op 4 mei 2026 door de gemachtigde van belanghebbende indienen van facturen en betaalbewijzen (die op 6 mei 2026 door de rechtbank zijn vrijgegeven), die al in 2025 beschikbaar waren, in strijd is met een goede procesorde. De rechtbank overweegt dat partijen in beginsel vrij zijn om gedurende de procedure hun standpunten aan te vullen. Die vrijheid wordt echter begrensd door de beginselen van de goede procesorde. Hoewel de late indiening van reeds voorhanden zijnde stukken niet de schoonheidsprijs verdient, ziet de rechtbank hierin geen grond om die stukken vanwege strijd met een goede procesorde buiten beschouwing te laten. Hiertoe acht de rechtbank van belang dat de stukken een onderbouwing vormen van een eerder door de gemachtigde ingenomen standpunt, een reactie zijn op het verweerschrift en dat de aard en de omvang van de stukken niet zodanig zijn dat van de heffingsambtenaar om adequaat hierop te kunnen reageren een nader diepgaand (feiten)onderzoek wordt gevergd. De inhoudelijke reactie van de heffingsambtenaar op de stukken in de pleitnota bevestigen dit oordeel.\n\n12. De rechtbank stelt voorop dat voor haar de facturen en de betaalbewijzen leidend zijn voor de beoordeling van de vraag of kenmerk (i) op de gemachtigde van belanghebbende van toepassing is. Naar het oordeel van de rechtbank zijn (alleen) die stukken, en niet (ook) de overeenkomst, de website en de algemene voorwaarden van de gemachtigde (op 9 februari 2025), waarvan gesteld is dat die op dat moment nog niet in overeenstemming met het gewijzigde bedrijfsmodel waren gebracht, relevant voor de vraag of sprake is van een bedrijfsmodel op basis van no cure no pay. Omdat het bedrijfsmodel van de gemachtigde (en niet de vergoedingen in de aan de rechtbank voorliggende zaken) moet worden beoordeeld, blijft die beoordeling, anders dan de heffingsambtenaar stelt, niet beperkt tot de gemeenten binnen het ambtsgebied van de heffingsambtenaar. Daaruit volgt ook dat op grond van het (incidenteel) ontbreken van facturen en betaalbewijzen in aan de rechtbank voorliggende zaken niet zonder meer kan worden geconcludeerd dat kenmerk (i) op het bedrijfsmodel van de gemachtigde van toepassing is.\n\n13. De rechtbank is van oordeel dat met voldoende gegevens is onderbouwd dat de gemachtigde in 2025 voor een groot deel van de procedures een “besparingsfee” in rekening heeft gebracht. Door het betalen van een “besparingsfee” loopt een belanghebbende bij de inschakeling een gemachtigde voor het voeren van een procedure een financieel risico (zie hiervoor het arrest van de Hoge Raad van 26 september 2025). Deze door de gemachtigde gevraagde vergoeding (van 30-40%) acht de rechtbank, nog daargelaten dat de Hoge Raad dat enkel ten aanzien van “instapvergoedingen” heeft geoordeeld, ook niet dusdanig laag dat kan worden gesproken van rechtsbijstandverlening op een grondslag die in wezen overeenkomt met rechtsbijstandverlening op basis van no cure no pay. Op grond van het vorenstaande heeft belanghebbende, naar het oordeel van de rechtbank, buiten redelijke twijfel bewezen dat het bedrijfsmodel van de gemachtigde ten tijde van het instellen van bezwaar niet het kenmerk van optreden op basis van no cure no pay heeft (i). Daaraan doet niet af dat een belanghebbende vooraf ermee heeft ingestemd dat een eventuele vergoeding van proceskosten aan de gemachtigde toekomt. Dat geldt ook voor het ontbreken van facturen en betaalbewijzen van op een eerder moment in rekening gebrachte “startfees” en de door de heffingsambtenaar gestelde inconsistenties in de hoogte hiervan.\n\n14. Uit het vorenstaande volgt dat sprake is van een bijzonder geval en de heffingsambtenaar ten onrechte toepassing heeft gegeven aan artikel 30a, eerste lid, van de Wet woz.\n\n15. Dit betekent dat het beroep van belanghebbende gegrond is. De rechtbank vernietigt het bestreden besluit voor zover dat ziet op de toegekende proceskostenvergoeding en bepaalt met toepassing van artikel 8:72, derde lid, aanhef en onder b, van de Algemene wet bestuursrecht de proceskostenvergoeding voor de bezwaarfase op € 1.332,- (2 x € 666,-).\n\n16. Aan het standpunt van belanghebbende dat aan het bestreden besluit een motiveringsgebrek kleeft, wordt niet toegekomen.\n\n17. Omdat het beroep gegrond is, moet de heffingsambtenaar het griffierecht aan belanghebbende vergoeden.\n\n18. De rechtbank acht termen aanwezig om de heffingsambtenaar te veroordelen in de proceskosten die belanghebbende redelijkerwijs heeft moeten maken in verband met de behandeling van het beroep, een en ander eveneens overeenkomstig de normen van het Besluit proceskosten bestuursrecht. Aan belanghebbende is door een derde beroepsmatig rechtsbijstand verleend. Voor de in aanmerking te nemen proceshandelingen worden 2 punten (1 punt voor het indienen van het beroepschrift en 1 punt voor het verschijnen op zitting met een waarde van € 934,- per punt) toegekend. De rechtbank bepaalt in overeenstemming met het Richtsnoer proceskostenvergoeding belastingkamers gerechtshoven 2024 (neergelegd in de uitspraak van het gerechtshof ’s-Hertogenbosch van 7 augustus 2024, ECLI:NL:GHSHE:2024:2524) de wegingsfactor op 0,5. Gelet hierop bedraagt het vanwege de in deze zaak verleende rechtsbijstand te vergoeden bedrag in totaal € 934,-.\n\nBeslissing\n\nDe rechtbank:\n\n- verklaart het beroep gegrond;\n\n- vernietigt het bestreden besluit voor zover dat ziet op de toegekende proceskostenvergoeding, stelt de proceskostenvergoeding voor de bezwaarfase vast op € 1.332,- en bepaalt dat deze uitspraak in de plaats treedt van het vernietigde besluit;\n\n- draagt de heffingsambtenaar op het betaalde griffierecht van € 385,- aan belanghebbende te vergoeden;\n\n- veroordeelt de heffingsambtenaar in de proceskosten van belanghebbende wegens verleende rechtsbijstand in beroep tot een bedrag van € 934,-.\n\nDeze uitspraak is gedaan door mr. B.F.A. van Huijgevoort, voorzitter, en mrs. E.P.J. Rutten en J.H. van Hoof leden, in aanwezigheid van mr. D.D.R.H. Lechanteur, griffier.De beslissing is in het openbaar uitgesproken op 8 juli 2026.\n\ngriffier rechter\n\nAfschrift verzonden aan partijen op: 8 juli 2026.\n\nRechtsmiddel\n\nTegen deze uitspraak kunnen partijen binnen zes weken na de verzenddatum hoger beroep instellen bij het gerechtshof ’s-Hertogenbosch (belastingkamer).\n\nU kunt digitaal beroep instellen via www.rechtspraak.nl. Daar klikt u op “Formulieren en inloggen”. Hoger beroep instellen kan eventueel ook nog steeds door verzending van een brief aan het gerechtshof ’s-Hertogenbosch (belastingkamer).\n\nBij het instellen van het hoger beroep dient het volgende in acht te worden genomen:\n\n1. bij het hogerberoepschrift wordt een afschrift van deze uitspraak overgelegd;\n\n2 - het hogerberoepschrift moet, indien het op papier wordt ingediend, ondertekend zijn. Verder moet het ten minste het volgende vermelden:\n\na. de naam en het adres van de indiener;\n\nb. de datum van verzending;\n\nc. een omschrijving van de uitspraak waartegen het hoger beroep is ingesteld;\n\nd. de redenen waarom u het niet eens bent met de uitspraak (de gronden van het hoger beroep).","nl","rechtspraak_nl","https:\u002F\u002Fdeeplink.rechtspraak.nl\u002Fuitspraak?id=ECLI:NL:RBLIM:2026:6423","ecli-nl-rblim-2026-6423",{"courtName":30,"legalDomain":31,"decisionType":32,"procedureType":33},"Roermond","Bestuursrecht; Belastingrecht","uitspraak","Uitspraak",{"id":35,"ecli":36,"caseNumber":37,"courtId":38,"courtName":14,"decisionDate":23,"fullText":39,"language":40,"source":41,"sourceUrl":14,"summary":42,"slug":43,"metadata":17},"85","ECLI:RO:2026:JudecatoriaSECTORUL5BUCURESTI:17050-302-2025-a1","17050\u002F302\u002F2025\u002Fa1",97,"Admite cererea de îndreptare a erorii materiale din cuprinsul sentin?ei civile nr. 2484\u002F06.03.2026, pronunţată de Judecătoria Sectorului 5 Bucure?ti în dosar nr. 17050\u002F302\u002F2025, formulată din oficiu.       \nDispune îndreptarea erorii materiale strecurată în cuprinsul sentin?ei civile nr. 2484\u002F06.03.2026 pronun?ată în cadrul dosarului nr. 17050\u002F302\u002F2025, în sensul re?inerii că pârâtul Vasile Constantin are codul numeric personal ............, iar nu ............., astfel cum în mod eronat s-a consemnat.   \nPrezenta încheiere face parte integrantă din cuprinsul sentin?ei civile nr. 2484\u002F06.03.2026 pronun?ată în cadrul dosarului nr. 17050\u002F302\u002F2025.   \nÎndreptarea se va efectua în toate exemplarele sentin?ei.\n\tCu drept de apel în 30 de zile de la comunicare. Cererea de apel se va depune la Judecătoria Sectorului 5 Bucure?ti.   \n\tPronun?ată prin punerea solu?iei la dispozi?ia păr?ilor prin intermediul grefei instan?ei, astăzi, 08.07.2026.\n","ro","portalquery_ro","Admite cererea","ecli-ro-2026-judecatoriasectorul5bucuresti-17050-302-2025-a1",{"id":45,"ecli":46,"caseNumber":14,"courtId":47,"courtName":14,"decisionDate":23,"fullText":48,"language":25,"source":26,"sourceUrl":49,"summary":14,"slug":50,"metadata":51},"296","ECLI:NL:GHDHA:2026:2250",58,"Rolnummer: 22-001978-23\n\nParketnummer: 10-066729-23\n\nDatum uitspraak: 8 juli 2026\n\nTEGENSPRAAK\n\nArrestvan de meervoudige kamer voor strafzaken van het gerechtshof Den Haag gewezen op het hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Rotterdam van 28 juni 2023 in de strafzaak tegen de verdachte:\n\n [verdachte],\n\ngeboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 2002,\n\nBRP-adres: [BRP-adres] , [woonplaats] .\n\nOnderzoek van de zaak\n\nDit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting in eerste aanleg en het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep van dit hof.\n\nHet hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen door en namens de verdachte naar voren is gebracht.\n\nProcesgang\n\nIn eerste aanleg is de verdachte van het onder 1 tenlastegelegde vrijgesproken en ter zake van het onder 2 en 3 tenlastegelegde veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 120 dagen, met aftrek van voorarrest, waarvan 73 dagen voorwaardelijk, met een proeftijd van 2 jaren. Voorts is beslist op de vorderingen van de benadeelde partijen, zoals nader omschreven in het vonnis waarvan beroep.\n\nNamens de verdachte is tegen het vonnis hoger beroep ingesteld.\n\nOmvang van het hoger beroep\n\nDe verdachte is door de rechtbank Rotterdam vrijgesproken van hetgeen aan hem onder 1 is tenlastegelegd. Het hoger beroep is door de verdachte onbeperkt ingesteld en is derhalve mede gericht tegen de in eerste aanleg gegeven beslissing tot vrijspraak. Gelet op hetgeen is bepaald in artikel 404, vijfde lid, van het Wetboek van Strafvordering staat voor de verdachte tegen deze beslissing geen hoger beroep open. Het hof zal de verdachte mitsdien niet-ontvankelijk verklaren in het ingestelde hoger beroep, voor zover dat is gericht tegen de in het vonnis waarvan beroep gegeven vrijspraak.\n\nWaar hierna wordt gesproken van \"de zaak\" of \"het vonnis\", wordt daarmee bedoeld de zaak of het vonnis voor zover op grond van het vorenstaande aan het oordeel van dit hof onderworpen.\n\nTenlastelegging\n\nAan de verdachte is – voor zover aan het oordeel van het hof onderworpen – tenlastegelegd dat:\n\n2. hij op of omstreeks 01 januari 2023 te 's-Gravendeel, gemeente Hoeksche Waard, openlijk, te weten, op of aan de Smidsweg en\u002Fof de Langestraat, in elk geval op of aan (een) openbare weg(en), in vereniging geweld heeft gepleegd tegen een of meer verbalisanten van de politie Eenheid Rotterdam, te weten [hoofdagent] (hoofdagent) en\u002Fof [aspirant] (aspirant) en\u002Fof één of meer verbalisanten, zijnde groepsleden van de Mobiele Eenheid van politie Eenheid Rotterdam, te weten [verbalisant 1] en\u002Fof [verbalisant 2] en\u002Fof [verbalisant 3] en\u002Fof [verbalisant 4] en\u002Fof [verbalisant 5] en\u002Fof [verbalisant 6] en\u002Fof [verbalisant 7] en\u002Fof [verbalisant 8] en\u002Fof [verbalisant 9] en\u002Fof [verbalisant 10] en\u002Fof [verbalisant 11] en\u002Fof [verbalisant 12] en\u002Fof [verbalisant 13] en\u002Fof [verbalisant 14] en\u002Fof [verbalisant 15] en\u002Fof [verbalisant 16] en\u002Fof [verbalisant 17] en\u002Fof [verbalisant 18] en\u002Fof [verbalisant 19] en\u002Fof [verbalisant 20] , althans een of meer (andere) verbalisanten door\n\n- één of meer stuks zwaar (illegaal) vuurwerk (betreffende onder meer: cobra's \u002F nitraten \u002F shells) en\u002Fof vuurwerkbommen op\u002Ftegen, althans in de richting van\u002Fnaar voornoemde verbalisanten af te schieten en\u002Fof te gooien, waarbij voornoemd(e) vuurwerk\u002Fvuurwerkbommen vlakbij\u002Fnaast het\u002Fde lichamen en\u002Fof het\u002Fde hoofden\u002Fgezichten van voornoemde verbalisanten tot ontploffing is\u002Fzijn gekomen en\u002Fof\n\n- ( met kracht) één of meer stenen en\u002Fof glaswerk op\u002Ftegen, althans in de richting van voornoemde verbalisanten te gooien en\u002Fof\n\n- ( dreigend) zich op te dringen aan voornoemde ambtenaren en\u002Fof\n\n- ( daarbij) (dreigend) een of meerdere ploertendoders, althans slagvoorwerpen, aan voornoemde ambtenaren te tonen\u002Fvoor te houden en\u002Fof\n\n- ( daarbij) aan die [aspirant] en\u002Fof [hoofdagent] en\u002Fof een of meer (andere) verbalisanten de weg te versperren, althans de doorgang te beletten en\u002Fof (daarbij) te verhinderen dat die [aspirant] en\u002Fof [hoofdagent] en\u002Fof anderen met\u002Fin een (politie)voertuig weg konden rijden en\u002Fof\n\n- naar\u002Fin de richting van voornoemde ambtenaren te schelden, met de woorden: \"Kankerlijers\", \"Kanker op joh\" en\u002Fof \"Kankerpolitie\" en\u002Fof\n\n- ( met kracht) op\u002Ftegen het (politie)schild van die [verbalisant 2] te trappen\u002Fschoppen;\n\n3. hij op of omstreeks 31 december 2022 te 's-Gravendeel, gemeente Hoeksche Waard opzettelijk en wederrechtelijk een vuilnisbak\u002Fprullenbak, in elk geval enig goed, dat\u002Fdie geheel of ten dele aan Gemeente Hoeksche Waard, in elk geval aan een ander dan aan verdachte toebehoorde(n) heeft vernield, beschadigd, onbruikbaar gemaakt.\n\nVordering van de advocaat-generaal\n\nDe advocaat-generaal heeft gevorderd dat het vonnis waarvan beroep ten aanzien van de bewezenverklaring zal worden bevestigd en dat de verdachte ter zake van het onder 2 en 3 tenlastegelegde zal worden veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 107 dagen, met aftrek van voorarrest, waarvan 60 dagen voorwaardelijk en met een proeftijd van 2 jaren.\n\nHet vonnis waarvan beroep\n\nHet vonnis waarvan beroep kan niet in stand blijven omdat het hof zich daarmee niet verenigt.\n\nVrijspraak\n\nDe advocaat-generaal heeft zich op het standpunt gesteld dat het onder 2 tenlastegelegde wettig en overtuigend kan worden bewezenverklaard, nu de verdachte met zijn handelen een bijdrage van voldoende gewicht heeft geleverd aan het openlijk geweld tegen de desbetreffende verbalisanten. Zo heeft de verdachte voorafgaand aan de jaarwisseling deel genomen aan een WhatsApp-groep waarin werd gesproken over het voornemen onrust te veroorzaken ten tijde van de jaarwisseling. Voorts heeft de verdachte in de nacht van de jaarwisseling – nadat hij door leden van de Mobiele Eenheid (ME) was ingesloten –op zijn telefoon een video-opname gemaakt waarin er samen met medeverdachte [medeverdachte] (hierna: [medeverdachte] ) wordt gepraat over het doodschoppen van een ME’er. Vijftien minuten nadat hij deze video had opgenomen, is [medeverdachte] aangehouden voor het schoppen tegen het schild van een ME’er.\n\nHet hof overweegt als volgt.\n\nHet hof stelt voorop dat van het \"in vereniging\" plegen van geweld sprake is, indien de betrokkene een voldoende significante of wezenlijke bijdrage levert aan het geweld, zij het dat deze bijdrage zelf niet van gewelddadige aard hoeft te zijn. De enkele omstandigheid dat iemand aanwezig is in een groep die openlijk geweld pleegt is niet zonder meer voldoende om hem te kunnen aanmerken als iemand die \"in vereniging\" geweld pleegt. Beoordeeld zal moeten worden of de door de verdachte geleverde – intellectuele en\u002Fof materiële – bijdrage aan het delict van voldoende gewicht is.\n\nMet de advocaat-generaal en de verdediging is het hof van oordeel dat op grond van het verhandelde ter terechtzitting niet kan worden bewezen dat de verdachte omstreeks de jaarwisseling geweld heeft gebruikt jegens de verbalisanten, zoals het gooien met stenen of vuurwerk. Het hof is voorts van oordeel dat evenmin bewezen kan worden dat de verdachte op enige wijze geweldshandelingen die door andere personen zijn gepleegd heeft ondersteund of anderszins heeft bijgedragen aan het ontstaan of het voortduren van het geweld jegens de verbalisanten. Het hof neemt hierbij in aanmerking dat [medeverdachte] bij de raadsheer-commissaris als getuige is gehoord en heeft verklaard dat hetgeen de verdachte in de video-opname heeft gezegd, los stond van zijn handelen daarna en dat de verdachte niet in de buurt was toen [medeverdachte] tegen het schild van verbalisant [verbalisant 2] aan schopte. De enkele aanwezigheid in de groep die door de politie\u002FME was ingesloten en het feit dat de verdachte deel uit maakte van een WhatsApp-groep acht het hof evenmin een bijdrage van voldoende gewicht. Gelet op het voorgaande is niet vast komen te staan dat de verdachte een voldoende significante of wezenlijke bijdrage heeft geleverd aan het tenlastegelegde geweld tegen de desbetreffende verbalisanten, zodat het ten laste gelegde niet kan worden bewezen en de verdachte daarvan zal worden vrijgesproken.\n\nBewezenverklaring\n\nHet hof acht wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het onder 3 tenlastegelegde heeft begaan, met dien verstande dat:\n\n3. hij op of omstreeks31 december 2022 te 's-Gravendeel, gemeente Hoeksche Waard opzettelijk en wederrechtelijk eenvuilnisbak\u002Fprullenbak, in elk geval enig goed,dat\u002Fdiegeheel of ten deleaan Gemeente Hoeksche Waard, in elk geval aan een ander dan aan verdachtetoebehoorde(n)heeft vernield, beschadigd, onbruikbaar gemaakt;.\n\nHetgeen meer of anders is tenlastegelegd, is niet bewezen. De verdachte moet daarvan worden vrijgesproken.\n\nBewijsvoering\n\nHet hof grondt zijn overtuiging dat de verdachte het bewezenverklaarde heeft begaan op de feiten en omstandigheden die in de bewijsmiddelen zijn vervat en die reden geven tot de bewezenverklaring.\n\nIn die gevallen waarin de wet aanvulling van het arrest vereist met de bewijsmiddelen dan wel, voor zover artikel 359, derde lid, tweede volzin, van het Wetboek van Strafvordering wordt toegepast, met een opgave daarvan, zal zulks plaatsvinden in een aanvulling die als bijlage aan dit arrest zal worden gehecht.\n\nStrafbaarheid van het bewezenverklaarde\n\nHet onder 3 bewezenverklaarde levert op\n\nopzettelijk en wederrechtelijk enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort, vernielen.\n\nStrafbaarheid van de verdachte\n\nEr is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van de verdachte uitsluit. De verdachte is dus strafbaar.\n\nStrafmotivering\n\nHet hof heeft de op te leggen straf bepaald op grond van de ernst van het feit en de omstandigheden waaronder dit is begaan en op grond van de persoon en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte, zoals daarvan is gebleken uit het onderzoek ter terechtzitting.\n\nDaarbij heeft het hof in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen.\n\nDe verdachte heeft zich op oudejaarsavond schuldig gemaakt aan vernieling van een prullenbak door hierop zwaar vuurwerk tot ontploffing te brengen. Een dergelijk feit is gevaarzettend en geschikt om gevoelens van angst en onveiligheid in de maatschappij teweeg te brengen. De verdachte heeft met zijn handelen de gemeente en daarmee de gemeenschap financiële schade berokkend en hij heeft hiermee overlast veroorzaakt.\n\nHet hof heeft acht geslagen op een de verdachte betreffend uittreksel Justitiële Documentatie van 1 juni 2026, waaruit blijkt dat de verdachte niet eerder voor een vergelijkbaar feit is veroordeeld.\n\nTen aanzien van de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6, eerste lid, van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) overweegt het hof dat deze is aangevangen op 6 maart 2023. In eerste aanleg is de redelijke termijn niet overschreden. Het hof stelt vast dat de behandeling van de zaak in hoger beroep niet heeft plaatsgevonden binnen de daartoe gestelde redelijke termijn,. Namens de verdachte is immers op 4 juli 2023 hoger beroep ingesteld en het hof wijst op 8 juli 2026 eindarrest. De redelijke termijn van de berechting in hoger beroep is derhalve met meer dan één jaar overschreden. Het hof ziet, ook gelet op de duur van de procedure als geheel, aanleiding te volstaan met de constatering van dit verzuim, gelet op de gekozen strafmodaliteit en de hoogte van de op te leggen straf.\n\nHet hof is – alles afwegende – van oordeel dat een onvoorwaardelijke taakstraf van na te melden duur een passende en geboden reactie vormt. Anders dan de verdediging heeft bepleit acht het hof een geldboete, gelet op de context waarin en de wijze waarop de vernieling plaatsvond – tijdens de jaarwisseling en met (illegaal) vuurwerk – niet passend. Evenmin zal om die reden toepassing worden gegeven aan het bepaalde in artikel 9a van het Wetboek van Strafrecht.\n\nVorderingen tot schadevergoeding\n\nIn het onderhavige strafproces hebben tweeëntwintig verbalisanten zich als benadeelde partij gevoegd ter zake van het onder 2 ten laste gelegde. De benadeelde partijen [verbalisant 17] , [verbalisant 12] , [verbalisant 8] , [verbalisant 9] , [verbalisant 19] , [verbalisant 20] , [verbalisant 18] , [verbalisant 15] , [verbalisant 10] , [verbalisant 4] , [verbalisant 1] , [verbalisant 16] , [verbalisant 3] , [aspirant] , [verbalisant 7] , [hoofdagent] , [verbalisant 14] , [verbalisant 5] en [verbalisant 6] vorderen per persoon een vergoeding van € 350,00 aan immateriële schade. De benadeelde partijen [verbalisant 13] en [verbalisant 11] vorderen per persoon een vergoeding van € 400,00 aan immateriële schade en de benadeelde partij [verbalisant 2] vordert een vergoeding van € 750,00 aan immateriële schade.\n\nNu de verdachte ter zake van het onder 2 tenlastegelegde wordt vrijgesproken, zullen de benadeelde partijen niet-ontvankelijk worden verklaard in hun vordering.\n\nGelet daarop zullen de benadeelde partijen worden veroordeeld in de kosten die de verdachte tot aan deze uitspraak in verband met de verdediging tegen die vorderingen heeft moeten maken, welke kosten het hof vooralsnog begroot op nihil.\n\nToepasselijke wettelijke voorschriften\n\nHet hof heeft gelet op de artikelen 9, 22c, 22d en 350 van het Wetboek van Strafrecht, zoals zij rechtens gelden dan wel golden.\n\nBESLISSING\n\nHet hof:\n\nVerklaart de verdachte niet-ontvankelijk in het hoger beroep, voor zover gericht tegen de beslissing ter zake van het onder 1 tenlastegelegde.\n\nVernietigt het vonnis waarvan beroep voor zover thans aan het oordeel van het hof onderworpen en doet in zoverre opnieuw recht:\n\nVerklaart niet bewezen dat de verdachte het onder 2 tenlastegelegde heeft begaan en spreekt de verdachte daarvan vrij.\n\nVerklaart, zoals hiervoor overwogen, bewezen dat de verdachte het onder 3 tenlastegelegde heeft begaan.\n\nVerklaart niet bewezen hetgeen de verdachte meer of anders is tenlastegelegd dan hierboven is bewezenverklaard en spreekt de verdachte daarvan vrij.\n\nVerklaart het onder 3 bewezenverklaarde strafbaar, kwalificeert dit als hiervoor vermeld en verklaart de verdachte strafbaar.\n\nVeroordeelt de verdachte tot een taakstrafvoor de duur van60 (zestig) uren, indien niet naar behoren verricht te vervangen door30 (dertig) dagen hechtenis.\n\nBeveelt dat de tijd die door de verdachte vóór de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in enige in artikel 27, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht bedoelde vorm van voorarrest is doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde taakstraf in mindering zal worden gebracht, volgens de maatstaf van 2 uren taakstraf per in voorarrest doorgebrachte dag, voor zover die tijd niet reeds op een andere straf in mindering is gebracht.\n\nVordering van de benadeelde partijen:\n\n- [verbalisant 17] ,\n\n- [verbalisant 12] ,\n\n- [verbalisant 13] ,\n\n- [verbalisant 8] ,\n\n- [verbalisant 9] ,\n\n- [verbalisant 19] ,\n\n- [verbalisant 20] ,\n\n- [verbalisant 11]\n\n- [verbalisant 18] ,\n\n- [verbalisant 15] ,\n\n- [verbalisant 10] ,\n\n- [verbalisant 4] ,\n\n- [verbalisant 1] ,\n\n- [verbalisant 16] ,\n\n- [verbalisant 3] ,\n\n- [verbalisant 2]\n\n- [aspirant] ,\n\n- [verbalisant 7] ,\n\n- [hoofdagent] ,\n\n- [verbalisant 14] ,\n\n- [verbalisant 5] , en\n\n- [verbalisant 6]\n\nVerklaart de hiervoor genoemde benadeelde partijen telkens niet-ontvankelijk in hun vordering tot schadevergoeding.\n\nVeroordeelt de hiervoor genoemde benadeelde partijen telkens in de door verdachte gemaakte kosten en begroot deze telkens op nihil.\n\nDit arrest is gewezen door mr. F.W. Pieters, als voorzitter, mr. E.C. van Veen en mr. M.C. Bruining, leden, in bijzijn van de griffier mr. V.V. de Lange.\n\nHet is uitgesproken op de openbare terechtzitting van het hof van 8 juli 2026.","https:\u002F\u002Fdeeplink.rechtspraak.nl\u002Fuitspraak?id=ECLI:NL:GHDHA:2026:2250","ecli-nl-ghdha-2026-2250",{"courtName":52,"legalDomain":53,"decisionType":32,"procedureType":33},"Den Haag","Strafrecht",{"id":55,"ecli":56,"caseNumber":14,"courtId":57,"courtName":14,"decisionDate":23,"fullText":58,"language":25,"source":26,"sourceUrl":59,"summary":14,"slug":60,"metadata":61},"348","ECLI:NL:RBDHA:2026:18721",65,"RECHTBANK DEN HAAG\n\nZittingsplaats Groningen\n\nBestuursrecht\n\nzaaknummer: NL26.20806\n uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen\n \n [naam], eiseres,\n\nV-nummer: [v-nummer:],\n\n(gemachtigde: mr. I.M. Zuidhoek),\n\nen\n\nde minister van Asiel en Migratie, de minister.\n\nInleiding\n\n1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiseres tegen het niet in behandeling nemen van de aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd. De minister heeft de aanvraag met het bestreden besluit van 7 april 2026 niet in behandeling genomen omdat daarvoor Frankrijk verantwoordelijk is.\n\n1.1.. De rechtbank doet op grond van artikel 8:54 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) uitspraak zonder zitting.\n\nBeoordeling door de rechtbank\n\n2. De rechtbank beoordeelt het niet in behandeling nemen van de asielaanvraag van eiseres. Zij doet dat mede aan de hand van de argumenten die eiseres heeft aangevoerd, de beroepsgronden.\n\n3. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. Dat betekent dat eiseres ongelijk krijgt en het bestreden besluit in stand blijft. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.\n\nToepasselijk recht\n\n4. Op deze zaak is het recht van toepassing dat gold vóór 12 juni 2026.\n\nTotstandkoming van het besluit\n\n5. De Europese Unie heeft gezamenlijke regelgeving over het in behandeling nemen van asielaanvragen. Die staat in de Dublinverordening.Op grond van de Dublinverordening neemt de minister een asielaanvraag niet in behandeling als is vastgesteld dat een andere lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling daarvan.In dit geval heeft Nederland bij Frankrijk een verzoek om terugname gedaan. Frankrijk heeft dit verzoek aanvaard.\n\nMag de minister ten opzichte van Frankrijk uitgaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel?\n\n6. Eiseres stelt zich op het standpunt dat er in Frankrijk voor haar een onveilige situatie zal optreden. Dit is het gevolg van de aanwezigheid van veel Libanezen in Frankrijk, waaronder ook de familie van haar moeder die haar eerder al bedreigde. Bovendien heeft eiseres in Nederland een community gevonden waar zij zich veilig bij voelt en in Frankrijk heeft zij niemand, dit is voor haar een angstaanjagend vooruitzicht. Dit terwijl in Nederland er een sterke en diverse LHBT-gemeenschap is waar zij zich veilig voelt. Volgens eiseres is er in Frankrijk bovendien nog steeds een groot probleem met betrekking tot de opvang van asielzoekers. Ze verwijst naar het AIDA-rapport over Frankrijk, update 2024.Er is een tekort aan opvangplekken en eiseres loopt bij terugkeer een reëel risico om in een situatie van materiële deprivatie terecht te komen. Volgens eiseres is het bestreden besluit niet zorgvuldig voorbereid en berust het evenmin op een deugdelijke motivering.\n\n6.1.. De beroepsgrond slaagt niet. Naar het oordeel van de rechtbank mag de minister ten aanzien van Frankrijk uitgaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel. De Afdelingheeft meermaals bevestigd dat ten aanzien van Frankrijk in algemene zin kan worden uitgegaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel. Hierbij is ook het AIDA rapport, update 2024, betrokken. De rechtbank overweegt ambtshalve dat ook het recente AIDA rapport, update 2025, geen wezenlijk ander beeld geeft van de opvangvoorzieningen in Frankrijk dan de informatie die is betrokken door de Afdeling in eerdere uitspraken.\n\n6.2.. Uit de AIDA rapporten blijkt niet dat sprake is van structurele tekortkomingen in de opvang of asielprocedure, ook niet ten aanzien van de LHTBI-gemeenschap. Eiseres heeft bovendien niet aannemelijk gemaakt dat zij bij overdracht aan Frankrijk persoonlijk geen opvang, rechtsbescherming of toegang tot de procedure zal krijgen. Eiseres heeft niet eerder een asielaanvraag in Frankrijk ingediend waardoor zij geen persoonlijke ervaring heeft met de kwaliteit van de asielprocedure en de opvangvoorzieningen in Frankrijk.\n\n6.3.. Naar het oordeel van de rechtbank heeft de minister zich niet ten onrechte op het standpunt gesteld dat eiseres niet aannemelijk heeft gemaakt dat sprake is van bijzondere, individuele omstandigheden op basis waarvan de minister de aanvraag toch zou moeten behandelen.\n\nConclusie en gevolgen\n\n7. Het beroep is kennelijk ongegrond. Dat betekent dat het bestreden besluit in stand blijft en eiseres overgedragen kan worden aan Frankrijk. Eiseres krijgt geen vergoeding van haar proceskosten.\n\nBeslissing\n\nDe rechtbank verklaart het beroep ongegrond.\n\nDeze uitspraak is gedaan door mr. A. Sibma, rechter, in aanwezigheid van mr. S. Strating, griffier, en openbaar gemaakt door middel van gepseudonimiseerde publicatie op rechtspraak.nl.\n\nDe uitspraak is openbaar gemaakt en bekendgemaakt op:\n\nInformatie over verzet\n\nAls partijen het niet eens zijn met deze uitspraak, kunnen zij een verzetschrift sturen naar de rechtbank waarin zij uitleggen waarom zij het niet eens zijn met deze uitspraak. Het verzetschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Als partijen graag een zitting willen om het verzetschrift toe te lichten, moeten zij dit in het verzetschrift vermelden.\n\n Zie artikel 84 van de Asiel- en migratiebeheerverordening inzake het overgangsrecht.\n\n Verordening (EU) nr. 604\u002F2013.\n\n Dit staat ook in artikel 30, eerste lid, van de Vreemdelingenwet 2000.\n\n Update 2024 van juni 2025.\n\n Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.\n\n Update 2025 van mei 2026.\n\n Zie ook de uitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Arnhem, van 3 juli 2026. (ECLI:NL:RBDHA:2026:18469, r.o. 7.1) en de uitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Middelburg, van 25 juni 2026 (ECLI:NL:RBDHA:2026:17711).","https:\u002F\u002Fdeeplink.rechtspraak.nl\u002Fuitspraak?id=ECLI:NL:RBDHA:2026:18721","ecli-nl-rbdha-2026-18721",{"courtName":62,"legalDomain":63,"decisionType":32,"procedureType":33},"Groningen","Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht",{"id":65,"ecli":66,"caseNumber":14,"courtId":67,"courtName":14,"decisionDate":23,"fullText":68,"language":25,"source":26,"sourceUrl":69,"summary":14,"slug":70,"metadata":71},"418","ECLI:NL:RBDHA:2026:18726",61,"RECHTBANK DEN HAAG\n\nZittingsplaats Rotterdam\n\nBestuursrecht\n\nzaaknummer: NL26.36068uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen\n\n [naam eiser] , eiser\n\nV-nummer: [V-nummer]\n\n(gemachtigde: mr. J.S. Dobosz),\n\nen\n\nde minister van Asiel en Migratie, verweerder\n\n(gemachtigde: mr. C. van der Zijde).\n\nSamenvatting\n\n1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die aan eiser is opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vreemdelingenwet 2000. Eiser is het niet eens met die maatregel. Hij voert daartegen een beroepsgrond aan. Onder meer aan de hand van deze beroepsgrond beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van die maatregel en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.\n\n1.1.. De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep gegrond is. Het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring is onrechtmatig. De rechtbank kent daarom een schadevergoeding toe. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.\n\n1.2.. In deze uitspraak gebruikt de rechtbank de volgende afkortingen voor de wet- en regelgeving:\n\nAwb: Algemene wet bestuursrecht\n\nVw: Vreemdelingenwet 2000\n\nVb: Vreemdelingenbesluit 2000\n\nProcesverloop\n\n2. Met het bestreden besluit van 29 juni 2026 heeft verweerder aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd en de rechtbank daarvan in kennis gesteld.\n\n2.1.. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.\n\n2.2.. De rechtbank heeft het beroep op 7 juli 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, K.A. Ozdzinska als tolk en de gemachtigde van verweerder.\n\nBeoordeling door de rechtbank\n\nToetsingskader\n\n3. Verweerder kan als het belang van de openbare orde of de nationale veiligheid dat vordert, de vreemdeling die geen rechtmatig verblijf heeft in vreemdelingenbewaring stellen.Verweerder stelt een vreemdeling slechts in vreemdelingenbewaring, voor zover geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast en de vreemdelingenbewaring blijft achterwege of wordt beëindigd, indien deze niet langer noodzakelijk is met het oog op het doel van de vreemdelingenbewaring.Deze vreemdeling kan in vreemdelingenbewaring worden gesteld op grond dat het belang van de openbare orde of nationale veiligheid zulks vordert, indien a) een onderduikrisico bestaat, of b) de vreemdeling de voorbereiding van het vertrek of de uitzettingsprocedure ontwijkt of belemmert.De maatregel kan alleen worden opgelegd wegens het bestaan van een onderduikrisico, indien ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vb zich voordoen.\n\nGronden\n\n4. Eiser heeft de gronden die aan de maatregel ten grondslag zijn gelegd niet bestreden. De gronden, die de ambtshalve toetsing van de rechtbank doorstaan, zijn tezamen voldoende om de maatregel van bewaring te kunnen dragen.\n\nRechtmatig verblijf\n\n5. Eiser heeft aangevoerd dat er sprake is van een rechtmatig verblijf van eiser in Nederland op grond van artikel 7 van de Richtlijn 2004\u002F38\u002FEG. Eiser is een maand voorafgaand aan de onderhavige zaak opgehouden op 3 juni 2026. Hij heeft ter onderbouwing het proces-verbaal van ophouding overgelegd. Op deze dag is onderzoek gedaan naar de arbeidssituatie van eiser. Gebleken is dat eiser arbeid verricht voor een Nederlands uitzendbureau en beschikte over een arbeidscontract. Eiser is vervolgens heengezonden wegens bestendig verblijf. Verweerder kon ten aanzien van de onderhavige maatregel van bewaring op 29 juni 2026 niet zonder meer terugvallen op het standpunt dat sprake is van voortgezet onrechtmatig verblijf. Dit is onverenigbaar met de bevinding op 3 juni 2026. De maatregel van bewaring is dan ook onvoldoende zorgvuldig voorbereid en onvoldoende gemotiveerd.\n\n5.1.. Verweerder heeft aan de maatregel ten grondslag gelegd dat eiser geen rechtmatig verblijf in Nederland heeft, nu zijn verblijfsrecht als Unieburger bij beschikking van 6 maart 2025 is beëindigd. De rechtbank stelt voorop dat de enkele omstandigheid dat het verblijfsrecht van een Unieburger eerder is beëindigd, niet zonder meer meebrengt dat deze op een later moment geen rechten meer aan het Unierecht kan ontlenen. Indien sprake is van gewijzigde feiten en omstandigheden dient verweerder de verblijfsrechtelijke positie van de betrokkene opnieuw te beoordelen alvorens tot het oordeel te komen dat hij geen rechtmatig verblijf heeft.\n\n5.2.. De rechtbank oordeelt als volgt. In de maatregel van bewaring is vermeld dat eiser heeft verklaard werkzaam te zijn voor een Nederlands uitzendbureau en dit ook heeft aangetoond, dat eiser werkzaam is in België waar hij ook wordt voorzien van woonruimte door de werkgever en dat hij in België mag verblijven. Naar het oordeel van de rechtbank vormen deze omstandigheden concrete aanwijzingen dat de feitelijke situatie van eiser sinds de beschikking van 6 maart 2025 is gewijzigd. Van verweerder mocht daarom worden verwacht dat hij kenbaar zou onderzoeken welke betekenis deze gewijzigde omstandigheden hebben voor de actuele verblijfsrechtelijke positie van eiser. Uit de maatregel van bewaring, het gehoor voorafgaand aan deze maatregel en de overige stukken in het dossier is niet gebleken dat een dergelijk onderzoek heeft plaatsgevonden. Daarbij betrekt de rechtbank dat uit het proces-verbaal van ophouding van eiser op 3 juni 2026 blijkt dat eiser is heengezonden, omdat sprake was van ‘mogelijk bestendig verblijf’. Uit het proces-verbaal van verhoor op die dag blijkt dat het werken voor een Nederlands uitzendbureau hier ook aan de orde is geweest. Vervolgens wordt nog geen maand later in de onderhavige maatregel van bewaring zonder kenbare motivering aangenomen dat eiser geen rechtmatig verblijf heeft. Niet valt in te zien waarom verweerder er zonder nader onderzoek van uit heeft kunnen gaan dat eiser geen aan het Unierecht ontleend verblijfsrecht had. De motivering dat eiser geen rechtmatig verblijf heeft, is onder deze omstandigheden onvoldoende draagkrachtig. Gelet hierop is de maatregel in strijd met artikel 3:2 en 3:46 van de Awb tot stand gekomen en is dan ook onrechtmatig. Deze beroepsgrond slaagt.\n\nConclusie en gevolgen\n\n6. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is gegrond. Deze maatregel is vanaf het moment van het opleggen daarvan onrechtmatig. De rechtbank beveelt de opheffing van deze maatregel met ingang van vandaag.\n\n6.1.. Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel van vreemdelingenbewaring beveelt aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen. De rechtbank acht gronden aanwezig om een schadevergoeding toe te kennen voor 10 dagen onrechtmatige (tenuitvoerlegging van de) vreemdelingenbewaring ten bedrage van 0 x € 160,- (verblijf politiecel) en 10 x € 120,- (verblijf detentiecentrum) = € 1.200,-.\n\n6.2.. Eiser krijgt een vergoeding van zijn proceskosten. Verweerder moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 1.868,- omdat de gemachtigde van eiser geacht wordt beroep te hebben ingesteld en aan de zitting heeft deelgenomen. Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.\n\nBeslissing\n\nDe rechtbank:\n\n- verklaart het beroep gegrond;\n\n- veroordeelt de Staat der Nederlanden tot het betalen van € 1.200,- aan schadevergoeding aan eiser, te betalen door de griffier en beveelt de tenuitvoerlegging van deze schadevergoeding;\n\n- beveelt de opheffing van de maatregel van vreemdelingenbewaring met ingang van vandaag;\n\n- veroordeelt verweerder tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.\n\nDeze uitspraak is gedaan door mr. S.N. Abdoelkadir, rechter, in aanwezigheid van mr. M. Stehouwer, griffier.\n\nUitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:\n\nInformatie over hoger beroep\n\nEen partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.\n\n Het beroep tegen een maatregel van bewaring wordt ook aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding. Dit volgt uit artikel 106, eerste lid, van de Vw.\n\n Dit volgt uit artikel 106, eerste lid, van de Vw.\n\n Dit volgt uit artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw.\n\n Dit volgt uit artikel 59c van de Vw.\n\n Dit volgt uit artikel 5.5 van het Vb.\n\n Dit volgt uit artikel 5.6, eerste lid, van het Vb.","https:\u002F\u002Fdeeplink.rechtspraak.nl\u002Fuitspraak?id=ECLI:NL:RBDHA:2026:18726","ecli-nl-rbdha-2026-18726",{"courtName":72,"legalDomain":63,"decisionType":32,"procedureType":33},"Rotterdam"]